Charles Martel: Pagkakaiba sa mga pagbabago

m
walang buod ng pagbabago
mNo edit summary
Si '''Charles Martel''' (''c.'' 688 – 22 Oktubre 741) ay isang [[Mga Pranko|PrankisoPranko]]ng politiko at pinunong militar na, bilang [[Duke at Prinsipe ng mga Pranko]] at [[Alkalde ng Palasyo]], ay naging ''de facto'' na pinuno ng [[Francia]] mula 718 hanggang sa kaniyang kamatayan.<ref>{{Cite book|last=Schulman |first=Jana K. |title=The Rise of the Medieval World, 500-1300: A Biographical Dictionary |url=http://books.google.com/books?id=f_jLbHTM_zgC&pg=PA101&dq=Charles+Martel+688 |publisher=[[Greenwood Publishing Group]] |year=2002 |page=101 |isbn=0-313-30817-9}}</ref><ref>{{Cite book|last=Littlewood |first=Ian |title=France |url=http://books.google.com/books?id=u4ATzuYPXVYC&pg=PA34&dq=Charles+Martel+688 |publisher=[[Rough Guides]] |year=2002 |page=34 |isbn=1-85828-826-6}}</ref><ref>{{Cite book|last=Cawthorne |first=Nigel |authorlink=Nigel Cawthorne |title=Military Commanders: The 100 Greatest Throughout History |url=http://books.google.com/books?id=F-QawgVmYn8C&pg=PA52&dq=Charles+Martel+688 |publisher=Enchanted Lion Books |year=2004 |pages=52–53 |isbn=1-59270-029-2}}</ref><ref>{{Cite book|last=Fouracre |first=Paul |title=The Age of Charles Martel |url=http://books.google.com/books?id=WsNnAAAAMAAJ&q=Charles+Martel+688&dq=Charles+Martel+688&pgis=1 |publisher=[[Longman]] |year=2000 |page=55 |isbn=0-582-06475-9}}</ref><ref>{{Cite book|last=Kibler |first=William W. |last2=Zinn |first2=Grover A. |title=Medieval France: An Encyclopedia |url=http://books.google.com/books?id=4qFY1jpF2JAC&pg=PA205&dq=Charles+Martel+688#PPA205,M1 |publisher=[[Routledge]] |year=1995 |pages=205–206 |isbn=0-8240-4444-4}}</ref>
 
Bilang isang anak sa labas ng isang makapangyarihang PrankisoPranko na si [[Pepin ng Heristal]] at ng isang maharlikang babaeng ang pangalan ay [[Alpaida]], matagumpay na napangatwiranan ni Martel ang kaniyang pag-aangkin sa kapangyarihan bilang kahalili ng kaniyang ama bilang ang [[Alkalde ng Palasyo|kapangyarihan sa likod ng trono]] sa pulitikang PrankisoPranko. Habang ipinagpapatuloy at nagpapatibay sa mga nagawa ng kaniyang ama, ipinanumbalik niya ang sentralisadong pamahalaan sa [[Francia]] at sinimulan ang mga serye ng mga kampanyang pangmilitar na muling naglunsad ng mga Pranko (mga ''Frank'') bilang tunay na mga panginoon sa kabuoan ng [[Gaul]]. Sa mga digmaan sa labas ng Francia, napasuko ni Martel ang [[Bavaria]], [[Alemannia]], at [[Frisia]], nalupig niya ang paganong mga [[Saxon]], at napigil niya ang [[Islamikong paglusob sa Gaul|pagsulong na Islamiko na papaloob na sana sa Kanlurang Europa]] roon sa [[Labanan ng Tours]].<ref>[http://wwwa.britannica.com/eb/article-9060566 Battle of Tours - Britannica Online Encyclopedia]</ref>
 
Itinuturing si Martel bilang ang tao na tagapagtatag noong [[Gitnang Kapanahunan]] sa Europa. May kasanayan bilang isang tagapangasiwa at mandirigma, madalas na ikinakabit sa kaniya ang isang gampaning matagumpay sa pagpapaunlad ng [[peudalismo]] at [[pagkakabalyero]]. Isang dakilang patron si Martel ni [[Saint Boniface|San Bonifacio]] at isinagawa niya ang unang pagtatangka sa rekonsilyasyon sa pagitan ng [[Kapapahan]] (Papasiya) at ng mga Pranko. Hiniling ni [[Papa Gregorio III]] na si Martel ay maging tagapagtanggol ng [[Banal na Sede]] at inalok siya ng Papang ito ng tungkulin bilang [[konsul ng Roma]]. Tinanggihan ni Martel ang alok na ito, subalit isa itong [[Carlomagno|tanda ng mga bagay na sasapit]].<ref>''"Pope Gregory III, menaced by the Lombards, invoked the aid of Charles in 739, sent him a deputation with the keys of the Holy Sepulchre and the chains of St. Peter, and offered to break with the emperor and Constantinople, and to give Charles the Roman consulate (ut a partibus imperatoris recederet et Romanum consulatum Carolo sanciret). This proposal, though unsuccessful, was the starting point of a new papal policy."'' [http://www.nndb.com/people/874/000092598/ Charles Martel - NNDB]</ref><ref>[http://www.bartleby.com/67/407.html The Frankish Kingdom]. 2001. The Encyclopedia of World History</ref>
 
Bagaman hindi kailanman ginamit ni Martel ang pamagat na hari, hinati niya ang Francia na parang isang hari, sa pagitan ng kaniyang mga anak na lalaking sina [[Carloman (alkalde ng palasyo)|Carloman]] at [[Pepin the Short|Pepin]]. Ang panghuli (si Pepin) ay naging una sa mga [[Carolingiano]], na mag-anak ni Charles Martel, na maging hari. Ang apong lalaki ni Martel na si [[Charlemagne]], ang nagpalawak ng mga nasasakupang PrankisoPranko upang masali ang karamihan ng nasa Kanluran, at naging unang [[Banal na Emperador ng Roma|Emperador]] magmula noong pagbagsak ng [[Kanlurang Imperyong Romano|Roma]]. Kung gayon, batay sa kaniyang mga nagawa, tinatanaw si Martel bilang naglatag ng landas para sa [[Imperyong Carolingiano]].<ref name=Fouracre>Fouracre, John. “The Age of Charles Martel''</ref><ref>deMartelly, Louis. [http://www.amazon.com/dp/1434360377]. "Charles Martel and the Lance of Destiny." Author Solutions (2008).</ref> Sa paglalagom ng paglalarawan kay Martel, ang tao at lalaki, isinulat ni [[Edward Gibbon]] na si Martel ay ang bayani ng [[Kapanahunang Madilim (historyograpiya)|kapanahunan]], habang inilarawan naman si Martel ni [[Albert J. Guerard]] bilang ang kampeon ng [[Kristiyanong krus|Krus]] laban sa [[Gasuklay ng Islam|Gasuklay]].<ref>Edward Gibbon, The history of the decline and fall of the Roman empire, Volume 6, p. 197.</ref><ref>Albert Guerard, France: A Modern History.</ref>
 
== Mga sanggunian ==