Pagkakaiba sa pagitan ng mga pagbago ng "Apostol Pablo"

walang buod ng pagbabago
m (Bot: Migrating 99 interwiki links, now provided by Wikidata on d:q9200 (translate me))
[[Talaksan:PaulusTarsus LKANRW.jpg|thumb|right|Komposito ng mukha ni Pablo na ginawa ng mga eksperto ng kapulisan ng estado ng NRW, Alemanya.]]
 
Si '''Apostol Pablo''' o '''Pablo ng Tarsus''' ([[Wikang Ebreo|Ebreo]]: '''פאולוס מתרסוס''', Pa’ulus miTarsus) ([[5 CE]]–[[67 CE]]), ipinanganakayon bilangsa '''Sauloilang ng Tarsus''' (Ebreo: '''שאול התרסי''', Sha’ul haTarsi) ang pinaniniwalaanaklat ng ilang [[KristiyanoBagong Tipan]] naay marahilisang angapostol pinakaimpluwensiyal na sinaunang misyonaryo ngni [[KristiyanismoHesus]]. Ang mga sulat na tradisyonal na itinuturo sa kanya ng [[Simbahangmga Katoliko Romano]]Kristiyano na tinatawag na mga [[sulat ni Pablo]] ay bumubuo ng malaking bahagi ng [[Bagong Tipan]]. Gayunpaman, ang marami sa mga [[sulat ni Pablo]] ay pinaniniwalaan ng mga modernong skolar na hindi autentiko o peke na ipinangalan lang kay Pablo. Pinaniniwalaan ngAng mga skolar[[sulat na sini Pablo]] angna tunaynakapasok sa [[kanon]] na tagapagtatagKatoliko ay tinatanggap ng nananaigmaraming samga kasalukuyangKristiyano panahonngayon nangunit bersiyonhindi lahat ng [[Kristiyanismo]]mga Kristiyano. Ang maraming mga [[sulat ni Pabloebionita]] ay nakapasoktumakwil sa [[kanon]] ngmga [[Simbahangsulat Katolikoni RomanoPablo]] naat kanontumuring nakay tinatanggapPablo ngna maramingisang mga''impostor Kristiyanona ngayonapostol''.
 
Batay sa kaniyang mga naging gawaing pampananampalataya, partikular na ang mga nasa pahina ng ''[[Aklat ng mga Gawa ng mga Alagad]]'', tinagurian siya bilang "apostol ng mga [[hentil]]"<ref name=Biblia2>{{cite-Biblia2|'''(a)''' ''Paul, apostle to the Gentiles'', ''The Acts of the Apostles'', pahina 786; at '''(b)''' ''The Conversion of St. Paul'', ''Great Paintings Inspired by the New Testament'', pahina 860}}</ref>. Nagkaroon si Pablo ng isang natatanging tungkulin na dalhin ang mabuting balita ni Hesus sa mga [[hentil]].<ref name=Biblia6>{{cite-Biblia6|''Paul''}}, ''Dictionary/Concordance'', pahina B8.</ref> Itinuturing si Pablo ng karamihan ng mga kasalukuyang Kristiyano bilang isang dakilang apostol at pinunong nakapiling ng mga unang tagasunod ni Hesus.
 
Ang ''[[Kristiyanismong Paulino]]'' ay isang terminong ginagamit ng mga skolar mula pa noong ika-20 siglo upang tukuyin ang isang anyo ng Kristiyanismo na nauugnay sa mga paniniwala at doktrinang itinaguyod ni Pablo sa [[sulat ni Pablo|kanyang mga sinasabing sulat]]. Ang mga skolar ay nagmungkahi ng iba't ibang mga hibla ng pananaw sa loob ng [[Kristiyanismo|Sinaunang Kristiyanismo]] sa mga simulang siglo nito. Ang mga katuruan ni Pablo ay nakita ng marami na iba at sumasalungat sa mga katuruan ni [[Hesus]] na nakatala sa mga kanonikal na ebanghelyo gayundin sa [[Mga Gawa ng mga Apostol]] at iba pang mga epistula ng Bagong Tipan gaya ng [[Sulat ni Santiago]]. Ang mga tagapagtaguyod ng anyong Paulino ng Kristiyanismo ay kinabiblangan ni [[Marcion ng Sinope]] na nag-angking si Pablo ang tanging apostol na tamang nakaunawa ng mensahe ng kaligtasan ni Hesus. Salungat dito ang mga pangkat ng Kristiyanismo na tumakwil kay Pablo at sa kanyang mga sulat at katuruan na kinabibilangan ng mga [[Hudyong-Kristiyano]] gaya ng mga [[Ebionita]] at [[Nazareno]] dahil sa kanyang paglihis sa Hudaismo at [[Konseho ng Herusalem|mga katuruan ng ibang mga apostol]]. Kanilang itinuring si Pablo na isang natalikod at impostor na apostol. Ayon sa mga skolar gaya nina [[Hyam Maccoby]] (1987), [[Robert Eisenman]], [[James Tabor]], [[Hugh Schonfield]] (1961) at marami pang iba, ang mga [[Ebionita]] ay mas matapat sa mga autentikong mga katuruan ni Hesus at bumubuo ng mga nananaig na mananampalataya ng Herusalem sa mga simulang siglo ng Kristiyanismo bago ang kanilang unti-unting [[marhinalisasyon]] ng mga tagasunod ni Pablo.<ref name="Maccoby 1987">{{Cite book| author = [[Hyam Maccoby]]| title = The Mythmaker: Paul and the Invention of Christianity| pages = 172–183.| publisher = HarperCollins | year = 1987 | isbn = 0-06-250585-8}}, [http://ebionite.tripod.com/mac15.htm an abridgement]</ref><ref name="Schoeps 1969">{{Cite book| author = Hans-Joachim Schoeps| title = Jewish Christianity: Factional Disputes in the Early Church. Translation Douglas R. A. Hare| publisher = Fortress Press| year = 1969}}</ref><ref name="Tabor 2006">{{Cite book| author = [[James Tabor]] | title = The Jesus Dynasty: A New Historical Investigation of Jesus, His Royal Family, and the Birth of Christianity| publisher = Simon & Schuster | year = 2006| isbn = 0-7432-8723-1}}</ref><ref name="Tabor, authentic followers">Tabor (2006), p. 286, 289-291.</ref><ref name="Eisenman p. 5-6 1997">{{Cite book| author = [[Robert Eisenman]]| title = James the Brother of Jesus: The Key to Unlocking the Secrets of Early Christianity and the Dead Sea Scrolls | pages = 5–6.| publisher = Viking | year = 1997 | isbn = 1-84293-026-5}}</ref><ref>Howard Bream's review of H. J. Schoeps, ''Theologie und Geschichte des Judenchristentums'' (1949), in: ''The Journal of Religion'' (1952), p. 58: "In the development of Christianity itself, he [Schoeps] believes that they [the Ebionites] were in many respects closer to the teachings of Jesus than were the Gentiles. This is true particularly where the Ebionites differed from normative Judaism, as in rejecting animal sacrifice and in deleting certain passages from Scripture with the claim that they were interpolations."</ref>
== Tinik sa laman ni Pablo ==
Mayroong bagay na tinuturing na "tinik sa laman" si Pablo. Hindi lubos na natitiyak kung ano nga ito. Pinaniniwalaang isa itong uri ng karamdamang pangkatawan o [[kapansanan]]. May mga naniniwalang may suliranin sa kaniyang paningin si Pablo, o nagdurusa dahil sa paulit-ulit na [[malaria]], [[epilepsi]], o kaya problema sa [[pagsasalita]] katulad halimbawa ng pagkautal. Mayroon namang naniniwalang nagkaroon ng karanasan ng pagkabulid sa kasalanang seksuwal si Pablo sa loob ng panahon ng kaniyang mga paglalakbay. Hindi binanggit ni Pablo kung ano ang "tinik" niyang ito, subalit nalalamang binanggit niyang katulad lamang din siya ng ibang mga taong natutukso, at hindi walang bahid ng karungisan. Anuman talaga ang "tinik" na ito, ginamit ni Pablo ang kapansanang ito upang lalong humilig sa Diyos para magkaroon ng lakas sa pananampalataya.
== Mga gawasulat ni Pablo ==
{{pangunahin|Mga sulat ni Pablo}}
Kabilang sa mga mahahalagang nagawa ni Pablo ang mga isinulat niyang liham o sulat para sa iba't ibang mga pamanayang Kristiyano noong kaniyang kapanahunan ng pangangaral bilang misyonero ng pananampalataya. Naging isang pangunahing sanggunian ng mga kaalaman hinggil sa sinaunang Simbahang Kristiyano ang mga liham ni Pablo, na matatagpuan ngayon sa Bagong Tipan ng Bibliya.<ref name=Biblia6/>
==Pagka-apostol==
 
Bagaman, si Pablo ay nag-angking isang apostol ni Hesus, hindi lahat ng mga Kristiyano ay tumanggap sa kanyang apostol. Sa karagdagan, ayon mismo sa [[sulat ni Pablo]], maraming mga nagpapanggap na apostol noong kanyang panahon. Ayon sa {{bibleverse2||Pahayag|21:14}}, ang bilang ng mga mga apostol na kinikilala sa siyudad na Herusalem na bumabang mula sa langit ay 12 lamang.
== Kapistahan at pagdiriwang ==
Ipinagdiriwang ng [[Simbahang Katoliko]] ang kapistahan ni San Pablo tuwing Hunyo 29. Inaalala rin ng Simbahang Katoliko ang kaarawan ng kaniyang paninibagong-loob - ang '''Araw ni San Pablo''' tuwing Enero 25. Kaugnay ng Araw ni San Pablo, may isang matandang paniniwala na mahuhulaan sa araw na ito kung ano ang magiging kalagayan ng panahon para sa buong isang taon. Ganito ang sinasabi sa isang lathalaing pinamagatang ''The Shepherd's Almanack'' (Ang Almanak<ref name=Gabby>{{cite-Gabby|Almanac}}</ref> ng Pastol, isang uri ng aklat na nagbibigay sa bumabasa ng maraming talaan at kabatiran) noong 1676: na kapag may araw sa Araw ni San Pablo, mangangahulugang magiging mabuti ang taon; kung umulan, magkakaroon ng hindi nakikisama, may katabangan, o pangit na taya ng panahon; kapag maambon o mamasamasa ang paligid, magkakaroon ng mga pangangailangan ang tao; sasapitin naman ang labindalawang buwan ng paghangin at kamatayan ang pagkulog.<ref name=NBK/>
11,766

edits