Magnetismo: Pagkakaiba sa mga binago

m
orthography: -nsya- > -nsiya-, added deadend tag using AWB
m (orthography, replaced: ksyon → ksiyon (2) using AWB)
m (orthography: -nsya- > -nsiya-, added deadend tag using AWB)
{{Dead end|date=Disyembre 2013}}
Ang '''magnetismo''' ay isang pwersa ng atraksiyon (o pagtataboy) ng mga bagay sa isa't isa na dahil sa paggalaw ng kani-kaniyang mga kargang elektriko.<ref>http://www.factmonster.com/ce6/sci/A0831162.html</ref> Madaming alamat sa kung papaano nakilala ang magnetismo ngunit pinakasikat na marahil ay ang kwento ng pastol na si Magnes. Ayon sa alamat, hinukay ng pastol na si Magnes ang lupa kung saan nadikit ang mga pako sa kanyang sapatos. Sa kanyang paghuhukay ay nakakita siya ng mga loadstones na kalaunan ay tinawag na magnetite.<ref>Lucretius Carus, De Rerum Natura, 1st century b.c. References are to vv. 906 ff., in the translation by Th. Creech, London, 1714. Pliny, quoted in W. Gilbert, De Magnete, trans., Gilbert Club, London, 1900, rev. ed., Basic Books, New York, 1958, p. 8</ref> Gayunpaman, ang mga sinaunang kasulatan ng mga Tsino ay nagpakita ng ebidensyaebidensiya ng kanilang kaalaman tungkol sa mga magnet o bato-balani.Ang mga dokumentong ito ay mag-uurong sa pinagmulan ng kaalamn sa bato-balani patungo sa 4000 B.C.<ref>“Magnetic Materials in China,” presented in Poland at the 3rd International Conference on Physics of Magnetic Materials, (9–14 Sept. 1986), W. Gorzkowski, H. Lachowicz and H. Szymczak, eds., World Scientific, 1987.</ref>
 
Ang bawat magnet ay may dalawang dulo o pole - ang hilagang dulo at ang timog na dulo. Dahil dito kung kaya't mayroong tinatawag na magnetic dipole. Kahit durugin ang isang magnet o hatiin sa maliliit na bahagi, ang bawat isang bahagi, ano man ang posisyon nito sa orihinal na magnet ay magkakaroon ng Hilaga at Timog na dulo. Ang mga dulong ito, tulad ng mga electric charge ay nakakaakit ng mga dulong kaiba sa kanila habang nagtataboy naman ng mga dulong kapareho nila.