Mga bayan ng Pilipinas: Pagkakaiba sa mga binago

m
orthography, replaced: Pulitika → Politika (2), politikal → pampolitika using AWB
m (orthography using AWB)
m (orthography, replaced: Pulitika → Politika (2), politikal → pampolitika using AWB)
:''Para sa kumpletong talaan ng mga bayan at lungsod ng Pilipinas pumunta sa [[Talaan ng mga bayan at lungsod sa Pilipinas]].
{{PulitikaPolitika ng Pilipinas}}
Ang '''bayan''' ([[wikang Filipino|Filipino]]: munisipalidad) ay isang bahagi ng lokal na pamahalaan ng [[Pilipinas]].
 
Ang mga [[mga lalawigan ng Pilipinas|lalawigan]] ay binubuo ng mga [[mga lungsod ng Pilipinas|lungsod]] at mga bayan. Ang mga bayan naman ay binubuo ng mga [[distrito]] o [[barrio]] (baryo).
 
Ang mga bayan ay may autonomiya sa pambansang pamahalaan ng Republika ng Pilipinas. Ang mga ito ay pinapayagang gumawa ng kanilang sariling mga pang-ekonomiya, [[industriya]] at pulitikalpampolitika na pagpapaunlad ng Pambansang Pamahalaan sa pamamagitan ng pambansang batas na tinatawag na ''Local Government Code'' (o Lokal na Kodigo ng Pamahalaan) ng 1991. Sa batas na ito, ang mga pamahalaang lokal ay pinapayagang mamahala, gumawa ng mga alituntunin o pang-lokal na mga [[ordinansa,]] at ipatupad ito, at pamahalaan ang kanyang lugar ng sakop. Sila ay maaaring pumasok sa mga pribadong transaksiyon at negosyo sa pamamagitan ng paghalal at pagtalaga ng mga opisyal at lokal na bubuwisan. Sila ay inaatasang ipatupad ang mga batas, mapa-lokal man ito o pambansa. Ang [[Pambansang Pamahalaan]] ay umaalalay, nagbabantay at nagsisiguro na ang mga lokal na pamahalaan ay hindi lumalabag sa batas pambansa. Ang Pamahalaan Lokal ay mayroon sariling sangay na Ehekutibo at Lehislatibo. Ang Sangay ng Hudikatura ng Republika ng Pilipinas ay hindi sakop ng Lokal na Pamahalaan. Ang Hudikatura nila ay tulad ng nasa Pambansang Pamahalaan.
 
Ang mga bayan ay pinamumunuan ng Alkalde (minsan tinatawag ding Punongbayan o Mayor sa Ingles) bilang Opisyal ng Ehekutibo. Ang Lehislatura ay binubuo ng Bise Alkalde at walong konsehal (o minsan ay kagawad). Ang walong konsehal, at ang Pangulo ng [[Sangguniang Kabataan]](SK) at ang Pangulo ng Liga, ay bumubuo sa sa [[Sangguniang Bayan]]. Lahat sila ay mga inihalal na opisyal at nagsisilbi ng 3 taon termino at hindi lalabis sa 3 sunod-sunod na termino. Ang Bise Alkalde naman ang namumuno sa lehislatura, pero hindi maaaring bumoto maliban na lang kung patas.