Pagkakaiba sa pagitan ng mga pagbago ng "Alejandrong Dakila"

m
Robot: Tampok na artikulo ang ar:الإسكندر الأكبر; Kosmetiko pagbabago
m (orthography: -rsya- > -rsiya-, replaced: {usbong → {stub, Persiano → Persa ''(Persian)'' (2) using AWB)
m (Robot: Tampok na artikulo ang ar:الإسكندر الأكبر; Kosmetiko pagbabago)
| reign = 336–323 BCE
| predecessor = [[Felipe II ng Macedon|Felipe II]]
| successor = [[Alexander IV of Macedon|Alexander IV]]<br />[[Philip III of Macedon|Philip III]]
| succession1 = [[Paraon|Paraon ng Ehipto]]
| reign1 = 332–323 BCE
| predecessor1 = [[Darius III]]
| successor1 = [[Alexander IV of Macedon|Alexander IV]]<br />[[Felipe III ng Macedon|Felipe III]]
| succession2 = [[Shahanshah|Hari ng Persia]]
| reign2 = 330–323 BCE
| predecessor2 = [[Dario III]]
| successor2 = [[Alexander IV of Macedon|Alexander IV]]<br />[[Felipe III ng Macedon|Felipe III]]
| succession3 = [[Lord of Asia|King of Asia]]
| reign3 = 331–323 BCE
| predecessor3 = ''New office''
| successor3 = [[Alexander IV of Macedon|Alexander IV]]<br />[[Philip III of Macedon|Philip III]]
| othertitles =
| full name = Alejandro III ng Macedon
* Ἀλέξανδρος ὁ Μέγας (Aléxandros ho Mégas, Alexander the Great)
}}
| spouse = [[Roxana|Roxana of Bactria]]<br />[[Stateira II|Stateira II ng Persia]]<br />[[Parysatis II|Parysatis II of Persia]]
| issue = [[Alejandro IV ng Macedon|Alejandro IV]]
| house = [[Dinastiyang Argead]]
Hinalinhan sa trono ni Alejandro ang kanyang amang si [[Felipe II ng Macedon]] noong 336&nbsp;BCE pagkatapos paslanging si Felipe II. Sa kamatayan ni Felipe, namana ni Alejandro ang isang malakas na kaharian at may karanasang hukbo. Siya ay ginawaran ng pagkaheneral ng Gresya at gumamit sa kapangyarihang ito upang ilusan ang mga planong pagpapalawig na pang-hukbo ng kanyang ama. Noong 334&nbsp;BCE, kanyang sinakop ang pinamunuan ng Persia na [[Asya Menor]] at nagpasimula ng mga sunod sunod pakikidigma na tumagal ng 10 taon. Binali ni Alejandro ang kapangyarihan ng Persia sa sunod sunod na nagwaging digmaan na kinabibilangan ng [[Labanan sa Issus]] at [[Labanan sa Gaugamela]]. Kalaunan niyang pinatalsik ang haring Persa ''(Persian)'' na si [[Dario III]] at sumakop sa kabuuan ng [[Imperyong Akemenida]]. Sa puntong iyon, ang kanyang imperyo ay sumaklaw mula sa [[dagat Adriatiko]] hanggang sa [[Ilog Indus]]. Sa paghahangad niyang maabot ang "mga dulo ng mundo at ang dakilang panlabas na dagat", kanyang sinakop ang [[India]] noong 326&nbsp;BCE ngunit kalaunang napaurong sa paghiling ng kanyang mga hukbo. Namatay si Alejandro sa [[Babilonya]] sa edad na 32 noong 323&nbsp;BCE nang hindi nagsagawa ng sunod sunod na planadong mga pakikidigma na nagsimula sa kanyang pananakop ng [[Arabian Peninsula|Arabia]]. Sa mga sumunod na taon pagkatapos ng kanyang kamatayan, ang sunod sunod na mga digmaang sibil ang naghati sa kanyang imperyo na humantong sa ilang mga estadong pinamunuan ng [[Diadochi]] na mga natitirang heneral ni Alejandro at mga tagapagmana. Ang kanyang pamana ay kinabibilangan ang pagkalat ng kultura na dinulot ng kanyang mga pananakop. Kanyang itinatag ang mga 20 siyudad na ipinangalan sa kanya na ang pinakakilala ang [[Alehandriya]] sa Ehipto. Ang pagtira ng ng mga kolonistang Griyego ni Alejandro at ang nagresultang pagkalat ng kulturang Griyego sa silangan ay nagresulta sa isang bagong [[kabihasnang Helenistiko]] na ang mga aspeto ay makikita pa rin sa mga tradisyon ng [[Imperyong Bizantino]] noong gitnang ika-15 siglo CE. Si Alejandro ay naging maalamat bilang isang klasikong bayani sa molde ni [[Achilles]]. Siya ay prominenteng makikita sa kasaysayan at mitong Griyego at mga kulturang hindi Griyego. Siya ay naging sukatan na pinaghahambingan sa sarili ng mga pinunong militar at ang mga akademiyang militar sa buong mundo ay nagtuturo pa rin ng kanyang mga taktika.
<ref>{{harvnb|Yenne|2010|page=viii}}</ref>{{cref|ii}}
== Mga sanggunian ==
{{reflist}}
 
[[Kategorya:Shāhnāmeh]]
 
{{Link FA|ar}}
 
{{Link FA|en}}
{{Link FA|fi}}
62,934

edits