Pagkakaiba sa pagitan ng mga pagbago ng "Pangasinan"

7,331 byte removed ,  4 years ago
m
Ibinalik ang mga pagbabago ni 112.210.72.69 (Usapan) patungo sa huling rebisyon ni 112.198.77.162
m (Ibinalik ang mga pagbabago ni 112.210.72.69 (Usapan) patungo sa huling rebisyon ni 112.198.77.162)
:''Para sa wika, tingnan ang [[Wikang Panggasinan]].''
{{Infobox Philippine province 2
Ang '''Ilokano''' ay tumutukoy sa wika at kultura na may kaugnayan sa Ilokano, ang pangatlong pinakamalaking pangkat-etniko sa Pilipinas. Sa hilagang-kanlurang bahagi ng Luzonang katutubong lugar ng mga Ilokano at ito ang nagbibigay ng pagkakakilanlan para sa Rehiyon ng Ilocos.
 
Ang "Ilokano" ay karaniwang katawagan din sa Iloko (o Iluko), ang wika ng mga Ilokano.{{Infobox Philippine province 2
|infoboxtitle = Lalawigan ng Pangasinan
|sealfile = Ph_seal_pangasinan.png
 
Pangasinan ang pangalan ng lalawigan, ng mga mamamayan, at ang pangunahing wikang sinasalita sa lalawigan. Tinatayang nasa 1.5 milyong ang mga katutubong Pangasinan. Isa ang [[wikang Pangasinan]] sa mga opisyal na kinikilalang wikang rehiyunal sa Pilipinas. Sinasalita ang Pangasinan bilang ikalawang wika ng mga etnikong minorya sa Pangasinan. Ang pinakakilalang pangkat etnikong minorya sa Pangasinan ay ang mga [[Iloko]], [[Bolinao]] at mga [[Tagalog]].
 
Ang mga '''Kapampangan''' ang ikapitong pinakamalaking pangkat etnikong Pilipino. Pangunahin silang naninirahan sa mga lalawigan ng Pampanga at Tarlac, gayundin sa mga lalawigan ng Nueva Ecija, Bataan, Bulacan, at Zambales, at may bilang sila na mahigit-kumulang 2,890,000. Ang wikang Kapampangan ang katutubong wika ng mga Kapampangan.
 
Sinasabing ang lutuing Kapampangan ang pinaka-''evolved'' at pinakadalisay sa mga lutuing Pilipino; ang Pampanga ang tinataguriang sentrong kulinari ng Pilipinas. Ang ilan sa mga pagkaing nagmula sa Pampanga ay ang kare-kare, sisig, at kilawin.
 
Ang mga '''Bikolano''' ay matatagpuan sa tangway sa Timog Silangang Luzon at pati na rin sa Albay, Catanduanes, Masbate, Sorsogon, Camarines Sur, at Camarines Norte. Sila ay nabiyayaan ng kalikasan sa lupain tulad ng magagandang tanawin, matabang lupa, at mga mineral. Ang kanilang mga ari-arian ay nakakapinsala sa kanilang buhay at nakapipigil sa kanilang pag-unlad ang malimit na pagdaan ng bagyo sa lugar nila. Kilala sila sa pagiging relihiyoso nila at ang kahiligan nila sa mga pagkaing maaanghang at may gata. Mahilig sila sa pagsasayaw at pagdalo sa mga kasayahan. Simple lamang ang pananamit ng mga kalalakihang Bikolano ngunit ang mga kababahian ay mahilig magpaganda at gumagamit sila ng mga palamuti sa katawan.
 
Ang mga '''Tagalog'''<sup>[1]</sup> (Baybayin: ᜆᜄᜎᜓᜄ᜔) ang isa sa pinakamalaking pangkat etniko sa Pilipinas kasunod ng mga Bisaya, at ang may pinakamalawak na distribusyon sa bansa. Sila ang pangunahing pangkat etniko sa mga lalawigan ng Batangas, Cavite,Bulacan, Laguna, Bataan, Quezon, Camarines Norte, Marinduque, at Rizal. Nagtataglay rin ang mga lalawigan ng Nueva Ecija,Tarlac, Aurora, Zambales, at Mindoro Oriental, at ang Kalakhang Maynila, ng mga malalaking populasyong Tagalog. Mayroon ding mahalagang bilang nga mga Tagalog sa mga lalawigan ng Palawan.
 
Ang mga '''Bisaya''' ay isang multilinggwal na pangkat etnikong Pilipino. Pangunahin silang naninirahan sa Kabisayaan at sa hilagang-silangang Mindanao habang ang iba naman ay dumayo sa ibang mga bahagi ng bansa, kasama na ang Kalakhang Maynila, kung saan sila ang bumubuo ng mayoriya. Cebuano, Hiligaynon (o Ilonggo), at Waray-Waray ang mga nangungunang wika ng mga Bisaya pagdating sa bilang ng mga tagapagsalita. Bagaman maaaring magkaunawaan ang mga tagapagsalita ng mga wikang ito (at ng iba pang mga wikang Bisaya) kung pipilitin, hindi pa rin ito sapat para sa masaysay na talastasan, at karaniwang Filipino o Inggles ang ginagamit bilang wikang pantalastasan sa pagitan ng mga kasapi ng iba’t ibang pangkat linggwistiko. Higit 40% ng mga Pilipino ang may kanunununuang Bisaya.
 
A '''Muslim''', sometimes spelled '''Moslem''',<sup>[1]</sup> relates to a person who follows the religion of Islam,<sup>[2]</sup> a monotheistic and Abrahamic religionbased on the Quran. Muslims consider the Quran to be the verbatim word of God as revealed to the Islamic prophet Muhammad. They also follow the teachings and practices of Muhammad as recorded in traditional accounts called ''hadith''.<sup>[3]</sup> "Muslim" is an Arabic word meaning "one who submits (to God)".<sup>[4]</sup> A female Muslim is sometimes called a '''Muslimah'''. There are customs holding that a man and woman or teenager and adolescent above the age of fifteen of a lunar or solar calendar who possesses the faculties of rationality, logic orsanity, but misses numerous successive Jumu'ahs without a valid excuse, no longer qualifies as a Muslim.<sup>[5][6]</sup>
 
==== Badjao ====
Ang pangkat na Badjao ay naninirahan sa Sulu, sa mga bayan ng Maubu, Bus-bus, Tanjung, Pata, Tapul, Lugus, Bangas, Parang, Maimbung, Karungdung at Talipaw. Tinatawag din silang Luaan, Lutaos, Bajau, Orang Laut, Samal Pal'u at Pala'u. Samal ang kanilang wika.
 
Kahawig ng mga Samal ang kanilang kultura. May haka-hakang sila at ang mga Samal ay isang pangkat na nagmula sa Johore sa dakong timog ng pinensulang Malaya.
 
Nakatira sila sa mga bangkang-bahay. Isang pamilya na may myembrong 2–13 miyembro ang maaaring tumira sa bangkang-bahay.
 
Pangingisda ang pangunahin nilang hanapbuhay. Gumagawa rin sila ng mga vinta at mga gamit sa pangingisda tulad ng lambat at bitag. Ang mga kababaihan ay naghahabi ng mga banig na may iba't-ibang uri ng makukulay na disenyo. Magaling din silang sumisid ng perlas.
 
Dahil malapit sa Tausug, karamihan sa kanila ay Muslim. Gayunpaman, naniniwala pa rin sila sa umboh o kaluluwa ng kanilang mga ninuno.
 
==== Maranao ====
Ang mga Maranao ay nakatira sa paligid ng Lawa ng Lanao – Lanao del Sur, Lanao del Norte, Lungsod ng Marawi at Lungsod ng Iligan. "Lawa" ang kahulugan ng salitang "ranao" kung saan hinango ang kanilang pangalan.
 
Ang Marawi ang tinaguriang lungsod ng mga dugong bughaw na Maranao. Sa malalaking bahay sila nakatira na may malalawak na pasilyo ngunit walang silid. Tanging ang mga dugong bughaw lamang ang pinapayagang manumit ng kulay ginto. Kadalasang makikita ang mga karaniwang Maranao na may dalang nakatiklop na banig pandanus. Kanila itong ginagamit sa sahig ng tahanan at sa mga moske.
 
Buo pa rin at hindi naiimpluwensiyahan ang kulturang Maranao. Nananatili pa rin ang kanilang tunay na naiibang disenyo at kulay sa kanilang mga gawang ukit, damit at banig at sa kanilang mga kagamitang gawa sa tanso.
 
==== Yakan ====
Nagtatanim sila ng palay, niyog, kamoteng kahoy, lansones at mais. May sistema ng pagpapalitan sa pagsasaka ng Yakan. Nagagawa sa maikling panahon ang pag-aararo dahil pinagtutulung-tulungan ng mga magkakamag-anak at magkakaibigan ito. Punong- puno ng mga tradisyunal na paniniwala at kaugalian ang kanilang mga gawain sa pagsasaka. May paniniwala silang ang palay ay may sultan at mga pinuno kaya kinakausap nila ang “Paring” palay upang mamuno sa iba pang mga binhing palay sa pagkakaroon ng masaganang ani. Kailangang ding tahimik sila habang nag-aani ng palay sa pangambang makatawag n gang iangay at maaaring liparin palayo ang palay.
 
Patriarka ang uri ng lupaing Yakan kung saan ang amana o ama ang pinakapuno ng pamilya. Napakalapit ng ugnayan ng magkakamag-anak kaya lapit-lapit ang kanilang mga bahay at handang tumulong ang bawat isa sa sinuman sa kanila na magkaroon ng kasawian o kaya kapag may kasayahan.
 
Maraming ipinagbabawal sa buhay ng mga Yakan. Ipinagbabawal sa kanila ang pagpapakasal sa magpinsang makalawa ngunit maaaring magpakasal ang magpinsang buo manatili ang yaman ng angkan. Maaaring magpakasal nang higit sa apat ang lalaking Yakan kung kaya niyang bigyan ang mga ito ng sapat na kabuhayan. Pinapayagan din sa kanila ang diborsiyo kung pumapayag dito ang lalaki.
 
Ang mga Yakan lamang ang tanging pangkat na kapwa nagsususot ng malong ang lalaki at babae. Isinusuot ng lalaking Yakan ang malong sa kanyang ulo samantalang ipinupulupot naman ito ng mga babae sa kanilang baywang.
 
== Heograpiya ==