Magnetismo: Pagkakaiba sa mga binago

walang buod ng pagbabago
m (orthography, replaced: kwento → kuwento using AWB)
No edit summary
Ang '''magnetismo''' ay isang pwersa[[puwersa ]]ng atraksiyon (o pagtataboy) ng mga bagay sa isa't isa na dahil sa paggalaw ng kani-kaniyang mga [[kargang elektriko]].<ref>http://www.factmonster.com/ce6/sci/A0831162.html</ref> Madaming [[alamat]] sa kung papaano nakilala ang magnetismo ngunit pinakasikat na marahil ay ang kuwento ng pastol na si Magnes. Ayon sa alamat, hinukay ng pastol na si Magnes ang lupa kung saan nadikit ang mga pako sa kanyang [[sapatos]]. Sa kanyang paghuhukay ay nakakita siya ng mga loadstones''loadstone'' na kalaunan ay tinawag na ''magnetite''.<ref>Lucretius Carus, De Rerum Natura, 1st century b.c. References are to vv. 906 ff., in the translation by Th. Creech, London, 1714. Pliny, quoted in W. Gilbert, De Magnete, trans., Gilbert Club, London, 1900, rev. ed., Basic Books, New York, 1958, p. 8 (sa Ingles)</ref> Gayunpaman, ang mga sinaunang kasulatan ng mga [[Tsino]] ay nagpakita ng ebidensiya ng kanilang kaalaman tungkol sa mga ''magnet'' o [[bato-balani]]. Ang mga dokumentong ito ay mag-uurong sa pinagmulan ng kaalamnkaalaman sa bato-balani patungo sa 4000 B.C.<ref>“Magnetic Materials in China,” presented in Poland at the 3rd International Conference on Physics of Magnetic Materials, (9–14 Sept. 1986), W. Gorzkowski, H. Lachowicz and H. Szymczak, eds., World Scientific, 1987. (sa Ingles)</ref>
{{Dead end|date=Disyembre 2013}}
Ang '''magnetismo''' ay isang pwersa ng atraksiyon (o pagtataboy) ng mga bagay sa isa't isa na dahil sa paggalaw ng kani-kaniyang mga kargang elektriko.<ref>http://www.factmonster.com/ce6/sci/A0831162.html</ref> Madaming alamat sa kung papaano nakilala ang magnetismo ngunit pinakasikat na marahil ay ang kuwento ng pastol na si Magnes. Ayon sa alamat, hinukay ng pastol na si Magnes ang lupa kung saan nadikit ang mga pako sa kanyang sapatos. Sa kanyang paghuhukay ay nakakita siya ng mga loadstones na kalaunan ay tinawag na magnetite.<ref>Lucretius Carus, De Rerum Natura, 1st century b.c. References are to vv. 906 ff., in the translation by Th. Creech, London, 1714. Pliny, quoted in W. Gilbert, De Magnete, trans., Gilbert Club, London, 1900, rev. ed., Basic Books, New York, 1958, p. 8</ref> Gayunpaman, ang mga sinaunang kasulatan ng mga Tsino ay nagpakita ng ebidensiya ng kanilang kaalaman tungkol sa mga magnet o bato-balani.Ang mga dokumentong ito ay mag-uurong sa pinagmulan ng kaalamn sa bato-balani patungo sa 4000 B.C.<ref>“Magnetic Materials in China,” presented in Poland at the 3rd International Conference on Physics of Magnetic Materials, (9–14 Sept. 1986), W. Gorzkowski, H. Lachowicz and H. Szymczak, eds., World Scientific, 1987.</ref>
 
Ang bawat magnetbato-balani ay may dalawang dulo o ''pole'' - ang hilagang dulo at ang timog na dulo. Dahil dito kung kaya't mayroong tinatawag na magneticmagnetikong ''dipole''. Kahit durugin ang isang magnetbato-balani o hatiin sa maliliit na bahagi, ang bawat isang bahagi, ano man ang posisyon nito sa orihinal na magnetbato-balani ay magkakaroon ng Hilaga[[hilaga]] at Timog[[timog]] na dulo. Ang mga dulong ito, tulad ng mga electrickargang chargeelektriko ay nakakaakit ng mga dulong kaiba sa kanila habang nagtataboy naman ng mga dulong kapareho nila.
 
Ang magnetbato-balani ay napapalibutan ng tinatawag na ''magnetic field'' (magnetikong sakop). Sa loob ng ''magnetic field'' na ito ang iba pang materyal na magnetiko ay nakakaramdam ng puwersa ng atraksiyon o pagtataboy. Ang ''magnetic field'' na ito ay mailalarawan ng mga [[guhit]] na mula sa hilagang dulo patungo sa timog na dulo. Ang mga linyang ito ay nagsasamasama o naghihiwahiwalay depende sa lakas ng puwersa ng magnetismo sa isang partikular na positionposisyon. Dahil pinakamalakas ang puwersang ito sa mga dulo ng magnetbato-balani, ang mga linya ay dikit dikit sa posisyong ito habng hiwahiwalay naman sa bandang gitna.
 
Ang magnetismo ay isang mahalagang konsepto sa larangan ng [[pisika]]. Madaming iba pang konsepto ang may kinalaman dito. Idagdag pa, mahalaga din ito sa pag-unlad ng [[teknolohiya]] na makikita naman natin sa [[komunikasyon]], [[transportasyon]], at iba pa.
 
==Mga sanggunian==