Pagkakaiba sa mga pagbabagong ng "Tian Shan"

3,978 byte added ,  4 years ago
Pagaayos hango sa en:Tian Shan (kailangan itong ilipat sa "Tian Shan" alinsunod sa en:Tian Shan)
(meron akong nilagay na kaunting detalye tungkol sa Tian Shan)
 
(Pagaayos hango sa en:Tian Shan (kailangan itong ilipat sa "Tian Shan" alinsunod sa en:Tian Shan))
{{Infobox mountain range
Ang Tian Shan, na nangangahulugang ang Mountain of Heaven o ang Mountain ng Langit, ay isang malaking sistema ng mga hanay ng bundok na matatagpuan sa Gitnang Asya. Ang pinakamataas na rurok sa Tian Shan ay Jengish Chokusu, 7,439 metro (24,406 piye).
| name=Tian Shan
| photo=West Tian Shan mountains.jpg
| photo_caption=Ang bulubunduking Tian Shan sa hangganang China – Kyrgyzstan kasama ang [[Khan Tengri]] (7,010 m) na makikita sa gitna.
| country=China
| country1=Kazakhstan
| country2=Kyrgyzstan
|country3=Uzbekistan
| region_type=
| region=[[Xinjiang]]
| region1=[[Rehiyon ng Fergana]]
| highest=[[Jengish Chokusu]]
| elevation_m=7439
| elevation_note=
|range_coordinates = {{coord|42|N|80|E|type:mountain_region:KG_scale:300000|format=dms|display=inline,title}}
| range_coordinates_note=
|coordinates = {{coord|42|02|06|N|80|07|32|E|type:mountain_region:KG_scale:100000|format=dms|display=inline}}
| coordinates_note=
| geology= | period=Cenozoic | orogeny=
| embedded={{designation list | embed=yes
| designation1 = WHS
| designation1_offname = Xinjiang Tianshan
| designation1_date = [[List of World Heritage Sites by year of inscription#2013 (37th session)|2013]] <small>(37th [[World Heritage Committee|session]])</small>
| designation1_type = Natural
| designation1_criteria = vii, ix
| designation1_number = [http://whc.unesco.org/en/list/1414 1414]
| designation1_free1name = State Party
| designation1_free1value = China
| designation1_free2name = Region
| designation1_free2value = [[List of World Heritage Sites in Asia and Australasia|Asia]]
| designation2 = WHS
| designation2_offname = Western Tien-Shan
| designation2_date = [[List of World Heritage Sites by year of inscription#2016 (40th session)|2016]] <small>(40th [[World Heritage Committee|session]])</small>
| designation2_type = Natural
| designation2_criteria = x
| designation2_number = [http://whc.unesco.org/en/list/1490 1490]
| designation2_free1name = State Party
| designation2_free1value = Kazakhstan, Kyrgyzstan, and Uzbekistan
| designation2_free2name = Region
| designation2_free2value = [[List of World Heritage Sites in Asia and Australasia|Asia]]
}}
}}
Ang '''Tian Shan''',<ref>{{zh|c=天山|p=Tiānshān}}, {{lang-dng|Тянсан}}; ''Tjansan''; [[Old Turkic]]: '''𐰴𐰣 𐱅𐰭𐰼𐰃''', ''Tenğri tağ''; [[Turkish language|Turkish]]: ''Tanrı Dağı''; {{lang-mn|Тэнгэр уул}}, ''Tenger úl''; {{lang-ug|تەڭرىتاغ}}, Тәңри тағ, ''Tengri tagh''; {{lang-ky|Теңир-Тоо/Ала-Тоо}}, ''Teñir-Too/Ala-Too'', تەڭىر-توو/الا-توو; {{lang-kk|Тәңіртауы/Алатау}}, ''Täñirtaw/Alataw'', تأڭئرتاۋ; {{lang-uz|Tyan-Shan}}, ''Тян-Шан'', تيەن-شەن</ref> na nangangahulugang "Bundok ng Langit ("''Mountain of Heaven'''' o "''Heavenly Mountain''"), ay isang malaking sistema ng mga hanay ng bundok na matatagpuan sa [[Gitnang Asya]]. Ang pinakamataas na rurok sa Tian Shan ay [[Jengish Chokusu]], 7,439 metro (o 24,406 piye).
 
Ang Intsikpangalang pangalanIntsik para sa Tian Shan ay maaaring nakuha mula sa salitang [[Xiongnu]] na "''Qilian''" (pinasimple Intsik: {{zh|s=祁连, tradisyonal na Intsik: |t=祁連; pinyin: |p=Qí lián}}) - ayon kaysa komentarista ng [[Dinastiyang Tang|Tang]] komentaristana si Yan Shigu, ang ''Qilian'' ay ang Xiongnusalitang salitaXiongnu para sa "kalangitan" o "langit".<ref>{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=qo9kCgAAQBAJ&pg=PT985&lpg=PT985#v=onepage&q&f=false [2]|title=漢書: Si顏師古註 Hanshu: Yan Shigu Commentary|quote=祁連山即天山也,匈奴呼天為祁連 (pagsasalin: Qilian Mountain is the Tian Shan, the Xiongnu called the sky qilian) |author=班固 Ban Gu}}</ref> Binanggit ni [[Sima Qian]] sa kanyang ''Records of the Grand Historian'' na binanggitang ''Qilian'' kaugnay sa homelandlupang tinubuan ng [[Yuezhi]], at ang terminokatawagan ay pinaniniwalaan napinaniniwalaang tumutukoy sa Tian Shan sa halip nang ang[[Bulubunduking Qilian Mountains]] na 1,500 kilometro (930 mi) sa karagdagang silangan na kilala ngayon sa pangalang ito.<ref>{{citation [3]|first=Xinru [4]|last=Liu Ang|authorlink=Xinru mgaLiu bundok|title=Migration ngand Settlement of the Yuezhi-Kushan: Interaction and Interdependence of Nomadic and Sedentary Societies |year=2001 |url=http://muse.jhu.edu/journals/journal_of_world_history/v012/12.2liu.html |journal=Journal of World History |volume=Volume 12 |issue=Issue 2, Fall 2001 |pages=261–291 |publisher=Journal of World History}}</ref><ref>{{cite book |author1=Mallory, J. P. |author2=Mair, Victor H. |lastauthoramp=yes |page= 58|year=2000 |title=The Tarim Mummies: Ancient China and the Mystery of the Earliest Peoples from the West |publisher=Thames & Hudson. London |isbn= 0-500-05101-1 }}</ref> Ang [[Bulubunduking Tannu-Ola]] sa [[Tuva]] ay may parehong kahulugan sa pangalan nito ("langit / celestial bundok" o "diyos / espiritu bundok"). AngSagrado banang naTian Shan ay sagrado sa Tengrism[[Tengrismo]], at ang pangalawang pinakamataas na rurok ay kilala bilang [[Khan Tengri]] na maaaring isalin bilang "Panginoon ng mga Espiritu".<ref [5]name="myths">{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=bJ7Lxae-bmIC&pg=PA163&lpg=PA163#v=onepage&q&f=false |title=Myths and Legends |first= Philip |last=Wilkinson |page=163 |publisher= Stacey International |date=2 Oktubre 2003 |isbn=978-1900988612 }}</ref>
 
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
 
[[Kategorya:Mga bulubundukin sa Asya]]
15,730

edit