Pagkakaiba sa mga pagbabagong ng "Sayusay"

Inayos ang pagbaybay gayon na rin ang balarila
(Inayos ang pagbaybay gayon na rin ang balarila)
Tatak: Pagbabagong biswal Binago sa mobile Pagbabago sa web gamit mobile
Ang '''sayusay''' o '''retorika'''<ref name=Gaboy>{{cite-Gaboy|''Rhetoric'', retorika}}</ref> ay isang uri ng [[sining]] na naipapakita sa pamamagitan ng paggamit ng [[wika]] sa paraang '''''pasulat''''' o '''''pasalita'''''. Ito rin ay maihahambing sa linggwistikal na pananaw kung saan ito ay maaaring maipakahulugan bilang isang pag-aaral patungkol sa kaalaman ng tao sa mga [[salita]], o sa mas malawak na pagtukoy, lenggwahe. Ginagamit ng isang indibidwal ang '''retorika''' upang maayos at mabisa nitong maipahayag ang kanyang saloobin patungo sa kanyang tagapakinig na siyang nakatakdang tumanggap ng mensaheng ipinababatid. Bukod pa rito, ang retorikal na paggamit ng wika ay mainam upang maipakita ng isang tao ang kanyang kagila-gilalas na kasanayan sa [[pakikipagtalastasan]].
 
Ayon sa mga impormasyon na nakalap mula sa iba't- ibang aklat, isang mahalagang kaalaman ng pagpapahayag ang retorika sapagkat tinutukoy nito ang angking abilidad na tumutugaygay sa pagsusulat o pagsasalita ng isang tao, bagay na humuhulma sa mga pangunahing kasanayan sa larangan ng [[pakikipagtalastasan|komunikasyon]]. MaaaringMaaari rindin itong maisambit bilang isang punla ng kahusayan ng isang nilalang sa pagpili ng mga salitang nais niyang iparating., Kungkung kaya't ito ay isang epektibong paraan ng pakikipagdayalogo. Mula ang salitang "retorika" sa salitang [[wikang Latin|Latin]] na ''rhetor'', na nangangahulugang "guro" o "mahusay na mananalumpati".{{citation needed}} Susi ang pag-aaral ng retorika tungo sa mabisang pagpapahayag ng nauukol sa kaiga-igaya at epektibong pagsasalita o pagsulat at isa ring hibla ng produktibong pag-aaral upang makabuo ng mga makabuluhang kaisipan sa pamamagitan ng pili at wastong pangungusap na may maangkop na layunin.
 
Bilang isang sining, isa itong sining na kooperatiba, temporal, limitado at nagsusupling. Ilan sa mga gampanin nito ang pagbibigay daan sa paglinang ng kasanayan sa komunikasyon, pag-aabala, pagpapalawak ng pananaw, pagbibigay- ngalan, at pagbibigay- kapangyarihan.
 
Sa tradisyunal na pagkilala sa sining na ito, karaniwang iniuugnay ang retorika sa sining ng pagbigkas at, samakatwid,samakatuwid ay kinakailangang masangkapan hindi lamang ng mga estilo sa pananalita kundi maging sa paggamit ng jestyurs at galaw para maging epektibo at kaakit-akit sa mga taga-pakinigtagapakinig. Kaugnay nito, sinasabi nina ''William D. Halsey'' at ''Emmanuel Friedman'' (1979) na ang retorika ay isang berbal na [[agham]] at humahakdaw pa sa ''lojic'' at ''balarila''. Sa pagbibigay-empasis diin nito sa paggamit ng mga salita bilang epektibong sangkap, ang retorika ay nakatuon sa maaring magawa ng mga salita at hindi sa kinakailangang istrakturaistruktura o ayos ng mga [[salita]] sa isang pahayag. Ang binibigyan-priyoritibinibigyang importansya sa retorika ay kalayaan sa pagpapahayag at hindi ang mga panuntunang ipinagbabawal ng lojic at balarila. Maaring sabihing sa retorika, ang mahalaga, unang-una ay ang epektibo at ang magandang pagapaphayag,pagpapahayag bago pa ang ''lojic'' at ''balarila''. Hindi sapat ang maging wasto lamang ang ayos ng mga salita sa loob ng isang pangungusap. Kailangang mahigitan pa ang mga ito sa pamamagitan ng maganda at mabisang pagpapahayag na magagawa lamang ng isang malikhaing manunulat sapagkat siya’y may kakayahan sa paggamit ng mga [[salita]] bukod sa may kinalaman sa mga prinsipyo ng retorika at ng mga sangkap nito. Kaya hindi nga kataka-taka kung bakit ang mga nasa [[mass media]] ay mahuhusay; sa pamamagitansa ngpagkakaalam alamnila nilangng mga sangkap ng retorika, namamanipuleytnamamanipula nila ang isispanisipan ng kanilang mga tagapakinig at mambabasa sa pamamagitan lamang ng paggamit nila ng mga [[salita]].
 
:<big>“''Tulad ng salapi at enerhiyang atomiko, ang mga salita ay magagamit sa mga layuning mabuti at masama.''”</big> - (halaw mula sa salaysay ni William D. Halsey)<ref name="Antonio, Andres, Ambrocio, Aranza, Bagadiong">{{citation | first=Eroll John | last=Antonio | contribution=''Ano ba ang Retorika?'' | editor-last = Andres, A.K.| editor2-last =Ambrocio, R.A. | editor3-last=Aranza, A. | editor4-last= Bagadiong, K. | title=[[LIKHA sa Makabagong Henerasyon]] | from=University of the East, Philippines | link=http://erroljohn020.blogspot.com/2008/04/what-is-rhetorics-anu-ang-retorika.html }}</ref>
288

edit