Pagkakaiba sa pagitan ng mga pagbago ng "Oryentasyong seksuwal"

m
Tatak: Biswal na pagbabago Pagbabagong ginawa sa pamamagitan ng mobile Pagbabagong ginawa sa pamamagitan ng mobile web
[[Talaksan:Sexual orientation - 4 symbols.svg|thumb|right]]
 
KIM AEROL sUPOT Ang '''kamalayang pangkasarian''' , '''kamulatang pangkasarian''', '''kabagayang pangkasarian''', '''kaakmaang pangkasarian''', o '''oryentasyong seksuwal''' ay naglalarawan sa isang nagtatagal na nakagawian o padron ng pagkaakit - pangdamdamin, romantiko, seksuwal, o ilang pagsasama-sama ng mga ito - sa katumbas na [[kasarian]], sa katulad na kasarian, sa kapwa kasarian, o wala sa anumang kasarian, at ang mga kasariang umaagapay sa kanila. Sa pamamagitan ng kasunduan ng organisadong mga mananaliksik, ang mga pagkaakit na ito ay ginawang kabahagi sa ilalim ng [[heteroseksuwalidad]], [[homoseksuwalidad]], [[biseksuwalidad]], at [[aseksuwalidad]]. Ayon sa [[American Psychological Association|Amerikanong Asosasyong Pangsikolohiya]], tumutukoy din ang oryentasyong seksuwal sa pandama ng "pagkakalinlanlang personal at [[pagkakakilanlang panlipunan|panlipunan]]" ng isang tao "batay sa mga pagkaakit na iyon, mga kaasalan ng pagpapadama ng mga iyon, at kasapian sa isang pamayanan na nakikisalo sa mga ito."<ref name="AmPsycholAssn-whatis">{{Cite news|url=http://www.apa.org/topics/sexuality/orientation.aspx |title=Sexuality, What is sexual orientation? |periodical=[[American Psychological Association]] |accessdate=2008-08-12 |postscript=<!--None-->}}</ref><ref name="Calif-amici">[http://www.courtinfo.ca.gov/courts/supreme/highprofile/documents/Amer_Psychological_Assn_Amicus_Curiae_Brief.pdf ''Case No. S147999 in the Supreme Court of the State of California, In re Marriage Cases Judicial Council Coordination Proceeding No. 4365, Application for leave to file brief amici curiae in support of the parties challenging the marriage exclusion, and brief amici curiae of the American Psychological Association, California Psychological Association, American Psychiatric Association, National Association of Social Workers, and National Association of Social Workers, California Chapter in support of the parties challenging the marriage exclusion (California amicus brief of APA, APA, & NASW)''].</ref> Ang katagang '''preperensiyang seksuwal''' o '''kagustuhang pangkasarian''' ay malakihan ang pagkakasalabat sa kamalayang pangkasarian, subalit naipagkaiba sa pananaliksik na pangsikolohiya.<ref name="Preference">{{cite news|title= Avoiding Heterosexual Bias in Language|publisher=[[American Psychological Association]]|accessdate=Hulyo 19, 2011|url=http://www.colby.edu/psychology/APA/Gender.pdf}}</ref> Ang taong kumikilala sa kanyang sarili bilang biseksuwal, bilang halimbawa, ay gusto ang isang kasarian higit sa isa.<ref name="Rosario">Rosario, M., Schrimshaw, E., Hunter, J., & Braun, L. (2006, Pebrero). ''Sexual identity development among lesbian, gay, and bisexual youths: Consistency and change over time. Journal of Sex Research'', 43(1), 46–58. Nakuha noong Abril 4, 2009.</ref> Maaari ring imungkahi ng "kagustuhang pangkasarian" ang isang antas o degri ng kusang pagpili, na pinagtatalunan batay sa pormasyong seksuwal o paghulmang pangkasarian.<ref name="Preference"/>
 
Sa pangkasalukuyang konsensus ng mga dalubhasa, ang oryentasyong seksuwal ay hindi isang pagpili.<ref name="pediatrics2004">Pediatrics: [http://aappolicy.aappublications.org/cgi/content/full/pediatrics;113/6/1827 Sexual Orientation and Adolescents], [[American Academy of Pediatrics]] Clinical Report. Retrieved 2009-12-08.</ref><ref name="rcp2007">Royal College of Psychiatrists: [http://web.archive.org/web/20100827104609/http://www.rcpsych.ac.uk/pdf/Submission%20to%20the%20Church%20of%20England.pdf Submission to the Church of England's Listening Exercise on Human Sexuality.]</ref><ref name=shatb>Garcia-Falgueras, Alicia, & Swaab, Dick F., ''Sexual Hormones and the Brain: An Essential Alliance for Sexual Identity and Sexual Orientation'', sa ''Endocrine Development'', bol. 17, pp. 22–35 (2010) (ISSN 1421-7082) (ang mga may-akda ay ang Netherlands Institute for Neuroscience, ng [[Royal Netherlands Academy of Arts and Sciences]]) (ang kaugnayang may-akda ay ang pangalawang may-akda), (sa bol. 17 ay sina Sandro Loche, Marco Cappa, Lucia Ghizzoni, Mohamad Maghnie, & Martin O. Savage, mga patnugot, ''Pediatric Neuroendocrinology'').</ref> Walang payak na nag-iisang sanhi para sa oryentasyong seksuwal na talagang naipakita, subalit iminumungkahi ng pananaliksik na ito ay sa pamamagitan ng [[Oryentasyong biyolohikal at seksuwal|kumbinasyon ng mga impluhong henetiko, hormonal, at pangkapaligiran]],<ref>{{cite journal |doi=10.1542/peds.113.6.1827 |author=Frankowski BL |author2=American Academy of Pediatrics Committee on Adolescence |title=Sexual orientation and adolescents |journal=Pediatrics |volume=113 |issue=6 |pages=1827–32 |year=2004 |month=June |pmid=15173519}}</ref> na ang mga bagay na pambiyolohiya ay kinasasangkutan ng isang masalimuot na tugunan ng mga bagay na henetiko at ang kaagahan panahon sa loob ng kapaligiran ng [[bahay-bata]].<ref>Royal College of Psychiatrists: [http://web.archive.org/web/20100827104609/http://www.rcpsych.ac.uk/pdf/Submission%20to%20the%20Church%20of%20England.pdf ''Submission to the Church of England’s Listening Exercise on Human Sexuality.'']</ref> Ang pananaliksik sa loob ng ilang mga dekada ang nagpamalas na ang oryentasyong seksuwal ay umaabot sa kahabaan ng isang [[kontinuum na heteroseksuwal-homoseksuwal|kontinuum]] (kabuuang walang puwang), mula sa pantangi o eksklusibong pagkaakit sa kabaligtad o katumbas na kasarian hanggang sa pantanging pagkabighani sa katulad o kaparehong kasarian. Karaniwan itong tinatalakay sa pamamagitan ng mga salitang heteroseksuwalidad, biseksuwalidad, at homoseksuwalidad.<ref name="AmPsycholAssn-whatis" /> bagaman ang aseksuwalidad ay nagkakaroon ng mataas na pagkakilala bilang ikaapat na kategorya.<ref name="Anthony F.">Bogaert, Anthony F. (2004). [http://archive.is/20120605023508/findarticles.com/p/articles/mi_m2372/is_3_41/ai_n6274004 ''Asexuality: Prevalence and Associated Factors In a National Probability Sample'']. ''Journal of Sex Research'' '''41''' (3): 281. Nakuha noong 31 Agosto 2007.</ref> Ang mga kategoryang ito ay mga aspeto ng mas may bahid na kalikasan ng [[katauhang pangkasarian]] o [[identidad na seksuwal]]. Bilang halimbawa, ang mga tao ay maaaring gumamit ng ibang mga kabansagan o kaya ay wala naman.<ref name="AmPsycholAssn-whatis" />
13,349

edits