Pandemya ng COVID-19: Pagkakaiba sa mga pagbabago

walang buod ng pagbabago
No edit summary
No edit summary
}}
 
Ang kasalukuyang epidemya ng ''[[coronavirus disease 2019]]'' (COVID-19) na sanhi ng [[SARS-CoV-2]] ay nagsimula noong Disyembre 2019. Ang unang kaso ay naitala sa [[Wuhan]], kapitolyo ng lalawigan ng [[Hubei]] sa Tsina. Hinihinalang nalilipat ang sakit galing sa hindi pa matukoy na hayop at naipapasa sa tao, na sa kasalukuyan naman ay kumakalat.<ref>{{Cite journal|last=Zhang|first=Yanping|date=2020-02-14|title=The Novel Coronavirus Pneumonia Emergency Response Epidemiology Team. The Epidemiological Characteristics of an Outbreak of 2019 Novel Coronavirus Diseases (COVID-19) - China, 2020|url=http://weekly.chinacdc.cn/fileCCDCW/journal/article/ccdcw/newcreate/COVID-19.pdf|journal=China CDC Weekly|volume=2|pages=|via=}}</ref> May tinatayang 2 hanggang 14 na araw na panahon ng inkubasyon bago umepekto ang sakit.<ref name="CDC2020Over222">{{cite web|url=https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/about/symptoms.html|title=Symptoms of Novel Coronavirus (2019-nCoV) {{!}} CDC|date=Pebrero 10, 2020|website=U.S. [[Centers for Disease Control and Prevention]] (CDC)|accessdate=Pebrero 11, 2020}}</ref> Kasama sa mga sintomas ng sakit ang [[lagnat]], [[ubo]], at pagiksi ng hininga.<ref>{{cite web |title=2019 Novel Coronavirus (2019-nCoV) |url=https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/about/symptoms.html |website=Centers for Disease Control and Prevention |accessdate=Pebrero 18, 2020 |language=en-us |date=Pebrero 11, 2020}}</ref> Kasama ang [[pulmonya]] at acute respiratory distress syndrome sa mga posibleng komplikasyon ng sakit. Wala pang bakuna o tiyak na gamot ang sakit.<ref name="cdc21Jan202022">{{Cite web|url=https://www.cdc.gov/coronavirus/about/prevention.html|title=Prevention and Treatment|date=Agosto 9, 2019|publisher=[[Centers for Disease Control and Prevention]] (CDC)|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20191215193934/https://www.cdc.gov/coronavirus/about/prevention.html|archive-date=Disyembre 15, 2019|access-date=Enero 21, 2020}}</ref> Ang paghuhugas ng kamay ay iminumungkahi upang maiwasan ang pagkalat pa ng sakit.<ref name="cdc21Jan2020" /> Ang lahat ng may sintomas ay pinayuhang bantayan ang kanilang kalusugan sa loob ng dalawang linggo, magsuot ng mask, at komunsulta sa doktor bago pumunta sa ospital.<ref name=":8" />
 
Sa kasalukuyan, Pebrero 21, 2020, may naitala ng 76,727 mga kaso ng sakit, kasama na riyan ang lahat ng lalawigan ng Tsina at marami pang iba sa ibang bansa.<ref>{{Cite web|url=https://gisanddata.maps.arcgis.com/apps/opsdashboard/index.html#/bda7594740fd40299423467b48e9ecf6|title=Coronavirus COVID-19 Global Cases|last=|first=|date=|website=gisanddata.maps.arcgis.com|publisher=Johns Hopkins CSSE|url-status=live|archive-url=|archive-date=|access-date=2020-02-17}}</ref> Ang 12,065 dito ay malubha ang kalagayan.<ref name="auto82">{{cite web|url=https://www.worldometers.info/coronavirus/|title=Coronavirus Update (Live):69,268 Cases and 1,665 Deaths from the Wuhan China Virus Outbreak – Worldometer|last=|first=|date=|website=www.worldometers.info|url-status=live|archive-url=|archive-date=|access-date=8 February 2020}}</ref> Sa Tsina, naitala ang pinakamataas na pagtaas ng kaso noong Enero 23 at 27.<ref>{{Cite journal|last=Zhang|first=Yanping|date=2020-02-14|title=The Novel Coronavirus Pneumonia Emergency Response Epidemiology Team. The Epidemiological Characteristics of an Outbreak of 2019 Novel Coronavirus Diseases (COVID-19) - China, 2020|url=http://weekly.chinacdc.cn/fileCCDCW/journal/article/ccdcw/newcreate/COVID-19.pdf|journal=China CDC Weekly|volume=2|pages=|via=}}</ref> Ang sakit ay nagdulot na ng pagkamatay ng 2,247 katao, kasama ang 11 sa labas ng Tsina. Nilampasan nito ang bilang ng mga namatay noong kasagsagan ng pagkalat ng [[SARS]] noong 2003.<ref name="bno1" />