Pagkakaiba sa pagitan ng mga pagbago ng "Panlipunang pagdidistansiya"

Inihalintulad sa bersyong Ingles (Hindi pa tapos ang pagsasalinwika).
m (Inilipat ni Tagasalinero ang pahinang Panlipunang pagpapalayo papunta sa Panlipunang pagdidistansya: Mas ang angkop ang salitang pagdidistansya kaysa sa pagpapalayo)
(Inihalintulad sa bersyong Ingles (Hindi pa tapos ang pagsasalinwika).)
[[File:Social distancing queueing for the supermarket J. Sainsbury's north London Coronavirus Covid 19 pandemic - 30 March 2020.jpg|thumb|upright=1.85|Mga taong nagpapanatili ng distansya habang nag-aantay na pumasok sa pamilihan. Upang mapanatili ang distansya habang nasa pamilihan, limitado lamang ang pinapayagan sa loob sa bawat panahon.]]
[[File:Covid-19-Transmission-graphic-01.gif|thumb|upright=1.85|Binabawas ng panlipunang distansya ang bilis ng pagkalat ng sakit at maaaring magpatigil sa isang siklab.]]
Ang '''panlipunang pagdidistansya''' o '''pisikal na pagdidistansya''' ({{Lang-en|social distancing, physical distancing}})<ref name="WHO_20200320">{{cite web |title=COVID-19 |author-first1=Margaret |author-last1=Harris |author-first2=Tedros |author-last2=Adhanom Ghebreyesus |author-link2=Tedros Adhanom Ghebreyesus |author-first3=Tu |author-last3=Liu |author-first4=Michael "Mike" J. |author-last4=Ryan |author-link4=Michael J. Ryan (doctor) |author5=Vadia<!-- Nowruz, Iran --> |author-first6=Maria D. |author-last6=Van Kerkhove |author-link6=Maria D. Van Kerkhove |author7=Diego<!-- Vortex --> |author-first8=Imogen |author-last8=Foulkes |author-first9=Charles |author-last9=Ondelam |author-first10=Corinne |author-last10=Gretler |author11=Costas<!-- ERT, Greece --> |date=2020-03-20 |publisher=[[World Health Organization]] |url=https://www.who.int/docs/default-source/coronaviruse/transcripts/who-audio-emergencies-coronavirus-press-conference-full-20mar2020.pdf?sfvrsn=1eafbff_0 |access-date=2020-03-29 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200325084602/https://www.who.int/docs/default-source/coronaviruse/transcripts/who-audio-emergencies-coronavirus-press-conference-full-20mar2020.pdf?sfvrsn=1eafbff_0 |archive-date=2020-03-25}}</ref><ref name="Hensley_20200323">{{cite web |author-first=Laura |author-last=Hensley |title=Social distancing is out, physical distancing is in — here's how to do it |work=[[Global News]] |date=2020-03-23 |publisher=[[Corus Entertainment Inc.]] |url=https://globalnews.ca/news/6717166/what-is-physical-distancing/ |access-date=2020-03-29 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200326180136/https://globalnews.ca/news/6717166/what-is-physical-distancing/ |archive-date=2020-03-27}}</ref><ref name="Venske_20200326">{{cite web |title=Die Wirkung von Sprache in Krisenzeiten |language=de |trans-title=The effect of language in times of crisis |date=2020-03-26 |editor-first=Andrea |editor-last=Schwyzer |author-first=Regula |author-last=Venske |author-link=:de:Regula Venske |type=Interview |publisher=[[Norddeutscher Rundfunk]] |series=NDR Kultur |url=https://www.ndr.de/kultur/Corona-Die-Wirkung-von-Sprache-in-Krisenzeiten,venske118.html |access-date=2020-03-27 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200327214038/https://www.ndr.de/kultur/Corona-Die-Wirkung-von-Sprache-in-Krisenzeiten,venske118.html |archive-date=2020-03-27}} (NB. Regula Venske is president of the [[PEN Centre Germany]].)</ref> ay kalipunan ng mga di-parmasyutikong kilos ng [[ Kontrol ng impeksyon |pagpigil sa impeksyon]] na nilayon upang ihinto o pabagalin ang pagkalat ng isang [[Pagkakahawa|nakahahawang sakit]] sa pamamagitan ng pagpapanatili ng pisikal na distansya sa pagitan ng mga tao at pagbabawas ng pagkakataon na makalapit ang mga tao sa isa't isa.<ref name="WHO_20200320" /><ref name="JohnsonSunFreedman 2020" /> Sangkot dito ang pagpapanatili ng distansya ng dalawang metro (anim na talampakan) mula sa ibang tao at pag-iiwas sa pagtitipun-tipon sa malalaking grupo.<ref name="Pearce2020" /><ref name="CDC22March2020" />
Ang '''panlipunang pagdidistansya''' o '''pisikal na pagdidistansya''' ({{Lang-en|social distancing, physical distancing}}) ay kalipunan ng mga di-parmasyutikong kilos ng [[ Kontrol ng impeksyon |pagpigil sa impeksyon]] na nilayon upang ihinto o pabagalin ang pagkalat ng isang [[Pagkakahawa|nakahahawang sakit]]. Ang layunin ng panlipunang pagdidistansya ay upang bawasan ang pagkakataon ng pakikipag-ugnayan sa mga taong nagdadala ng impeksyon, at ang iba pa na hindi pa nahahawaan, upang bawasan ang [[ Paghahatid (gamot) |pagkakalat ng sakit]], pagkasakit at sa huli, [[ Rate ng namamatay |pagkamatay]].<ref name="JohnsonSunFreedman 2020">{{cite web|last=Johnson|first=Carolyn Y.|last2=Sun|first2=Lena|last3=Freedman|first3=Andrew|title=Social distancing could buy U.S. valuable time against coronavirus|website=The Washington Post|date=2020-03-10|url=https://www.washingtonpost.com/health/2020/03/10/social-distancing-coronavirus/|access-date=2020-03-11}}</ref><ref>[https://www.churchofjesuschrist.org/bc/content/shared/english/safety/pandemic-planning-social-distancing.pdf?lang=eng Pandemic Planning - Social Distancing Fact Sheet]</ref>
 
Sa pagbabawas ng probabilidad na makakapag-ugnay ang isang di-nahawahang tao sa isang nahawang tao, maaaring masugpo ang [[transmission (medicine)|pagkalat ng sakit]], na nagbubunga ng [[Mortality rate|mas kaunting kamatayan]].<ref name="WHO_20200320"/><ref name="JohnsonSunFreedman 2020">{{cite newspaper |author-last1=Johnson |author-first1=Carolyn Y. |author-last2=Sun |author-first2=Lena |author-last3=Freedman |author-first3=Andrew |title=Social distancing could buy U.S. valuable time against coronavirus: It's a make-or-break moment with coronavirus to test one of the most basic — but disruptive — public health tools |newspaper=[[The Washington Post]] |date=2020-03-10 |url=https://www.washingtonpost.com/health/2020/03/10/social-distancing-coronavirus/ |access-date=2020-03-11 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20200327163232/https://www.washingtonpost.com/health/2020/03/10/social-distancing-coronavirus/ |archive-date=2020-03-27}}</ref> Isinasama ang mga hakbang sa mabuting kalinisan ng palahingahan at paghuhugas ng kamay.<ref name="WHO2May2009"/><ref name="gov.ukSD">{{Cite web |title=Guidance on social distancing for everyone in the UK |author-last= |author-first= |date= |website=GOV.UK |language=en |url=https://www.gov.uk/government/publications/covid-19-guidance-on-social-distancing-and-for-vulnerable-people/guidance-on-social-distancing-for-everyone-in-the-uk-and-protecting-older-people-and-vulnerable-adults |access-date=2020-03-29 |url-status=live |archive-url= |archive-date=}}</ref> Noong [[Pandemya ng coronavirus ng 2019–20|pandemya ng coronavirus ng 2019–2020]], iminungkahi ng [[Pandaigdigang Organisasyon sa Kalusugan]] (WHO) ang pagtukoy sa "pisikal" bilang alternatibo sa "panlipunan", bilang pagsunod sa palagay na pisikal distansya ang pumipigil sa pagkalat; mananatiling konektado ang mga tao sa iba sa pamamagitan ng teknolohiya.<ref name="WHO_20200320"/><ref name="Hensley_20200323"/><ref name="Tangermann_20200324">{{cite web |title=It's Officially Time to Stop Using The Phrase 'Social Distancing'<!-- The WHO Wants You to Ditch the Phrase "Social Distancing" --> |date=2020-03-24 |orig-year=2020-03-20 |author-first=Victor |author-last=Tangermann |work=science alert (Futurism / The Byte) |url=https://www.sciencealert.com/who-is-no-longer-using-the-phrase-social-distancing |access-date=2020-03-29 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200326180149/https://www.sciencealert.com/who-is-no-longer-using-the-phrase-social-distancing |archive-date=2020-03-29}} [https://web.archive.org/web/20200326180155/https://futurism.com/the-byte/who-ditch-phrase-social-distancing]</ref>
Pinakaepektibo ang panlipunang pagdidistansya kapag maaaring ipasa ang impeksyon sa pamamagitan ng mumunting patak (pag-ubo o pagbahing); direktang pisikal na kontak, kabilang ang pakikipagtalik; di-tuwirang pisikal na kontak (hal. paghawak sa kontaminadong bagay tulad ng [[ Fomite |fomite]]); o [[ Sakit sa eruplano |pagkalat sa hangin]] (kung nakabubuhay ang mikroorganismo sa hangin nang matagal na panahon).<ref>[http://www.cidrap.umn.edu/sites/default/files/public/php/185/185_factsheet_social_distancing.pdf "Information about Social Distancing," Santa Clara Public Health Department.]</ref>
 
Upang magpabagal sa pagkalat ng mga nakahahawang sikat at makaiwas sa pagpapabigat sa sistemang pangkalusugan, lalo na tuwing [[pandemya]], isinasagawa ang iilang hakbang ng panlipunang pagdidistansya. Kabilang dito ang pagsasara ng paaralan at opisina, [[Isolation (health care)|pagbubukod]], [[Quarantine|kuwarentanas]], [[Cordon sanitaire|paghahadlang sa paggalaw ng mga tao]] at pagkakansela ng mga [[Mass gathering|pagtitipun-tipon]].<ref name="JohnsonSunFreedman 20202" /><ref name="cdc20072" /> Matagumpay na ipinatupad ang ganitong mga hakbang sa iilang nakaraang epidemya. Sa [[Saint Louis, Missouri|St. Louis]], di-nagtagal pagkatapos matutop ang mga unang kaso ng influenza sa lungsod noong [[pandemya ng trangkaso ng 1918]], ipinatupad ng mga awtoridad ang pagsasara ng mga paaralan, pagbabawal sa mga pagtitipun-tipon at iba pang hakbang ukol sa panlipunang pagdidistansya. Hindi gaanong karami ang bilang ng namatay sa St. Louis kaysa sa [[Philadelphia]], kung saan sa kabila ng pagkakaroon ng mga kaso ng influenza, ay pumayag sa pagpapatuloy ng parada at nagsagawa lamang ng panlipunang pagdidistansya pagkaraan ng dalawang linggo pagkatapos ng mga unang kaso.<ref name="Ryan2008" />
Maaaring di-gaanong epektibo ang panlipunang pagdidistansya sa mga kaso kung saan ang pangunahing paraan ng transmisyon ay sa pamamagitan ng [[Rutang pandumi-pambibig|kontaminadong tubig o pagkain]] o ng mga [[ Vector (epidemiology) |bektor]] tulad ng lamok o iba pang mga insekto, at di-gaanong madalas, mula sa bawat tao.<ref>[https://www.cdc.gov/flu/pandemic-resources/pdf/community_mitigation-sm.pdf "Interim Pre-Pandemic Planning Guidance: Community Strategy for Pandemic Influenza Mitigation in the United States—Early, Targeted, Layered Use of Nonpharmaceutical Interventions," CDC, Feb 2007]</ref> Maaaring kabilang sa mga disbentaha ng panlipunang pagdidistansya ang [[ Kalungkutan |kalumbayan]], bawas sa [[ Pagiging produktibo |pagiging produktibo]], at pagkawala ng mga iba pang benepisyo kaugnay sa [[pakikipag-ugnayan sa ibang tao]].
 
Pinakaepektibo ang panlipunang pagdidistansya kapag maaaring ipasanaipapasa ang impeksyon sa pamamagitan ng mumunting patak (pag-ubo o pagbahing); direktang pisikal na kontak, kabilang ang pakikipagtalik; di-tuwirang pisikal na kontak (hal. paghawak sa kontaminadong bagay tulad ng [[ Fomite |fomite]]); o [[ Sakit sa eruplano |pagkalat sa hangin]] (kung nakabubuhay ang mikroorganismo sa hangin nang matagal na panahon).<ref>[http://www.cidrap.umn.edu/sites/default/files/public/php/185/185_factsheet_social_distancing.pdf "Information about Social Distancing," Santa Clara Public Health Department.]</ref> Di-gaanong epektibo ang mga hakbang sa mga kaso kung saan ang pangunahing paraan ng transmisyon ay sa pamamagitan ng [[Rutang pandumi-pambibig|kontaminadong tubig o pagkain]] o ng mga [[ Vector (epidemiology) |bektor]] tulad ng lamok o iba pang mga insekto, at di-gaanong madalas, mula sa bawat tao.<ref>[https://www.cdc.gov/flu/pandemic-resources/pdf/community_mitigation-sm.pdf "Interim Pre-Pandemic Planning Guidance: Community Strategy for Pandemic Influenza Mitigation in the United States—Early, Targeted, Layered Use of Nonpharmaceutical Interventions," CDC, Feb 2007]</ref>
Sa kasaysayan, itinatag ang mga [[ Mga kolonya ng mas malawig |kolonya ng ketongin]] at [[ Lazaretto |''lazaretto'']] bilang paraan upang maiwasan ang pagkalat ng [[ketong]] at iba pang mga nakahahawang sakit sa pamamagitan ng panlipunang pagdidistansya,<ref>[[wikisophia:Catholic_Encyclopedia_(1913)/Leprosy|Charles Léon Souvay, "Leprosy," Catholic Encyclopedia (1913), Volume 9.]]</ref> hanggang naunawaan ang transmisyon at naimbento ang mga epektibong paggamot.
 
Maaaring kabilang sa mga disbentaha ng panlipunang pagdidistansya ang [[ Kalungkutan |kalumbayan]], bawas sa [[pagiging produktibo]], at pagkawala ng mga iba pang benepisyo kaugnay sa [[pakikipag-ugnayan sa ibang tao]].<ref name="Brooks26Feb2020" />
 
== Kahulugan ==
Inilarawan ng [[Centers for Disease Control and Prevention|Mga Sentro sa Pag-iwas at Pagkontrol sa Sakit]] (CDC) ang panlipunang pagdidistansya bilang isang kalipunan ng mga "paraan upang mabawasan ang dalas at pagkalapit ng kontak ng mga tao upang mabawasan ang panganib ng pagkakalat ng sakit".<ref name="cdc20073" /> Noong pandemya ng coronavirus ng 2019–2020, binago ng CDC ang kahulugan ng panlipunang pagdidistansya bilang "pagpapanatili sa pag-iiwas sa loob ng mga kongregasyon, pag-iiwas sa pagtitipun-tipon, at pagpapanatili ng distansya (halos 6 talampakan o 2 metro) mula sa iba kung posible."<ref name="Pearce20202">{{Cite web|title=What is social distancing and how can it slow the spread of COVID-19?|author-last=Pearce|author-first=Katie|date=2020-03-13|website=The Hub|publisher=[[Johns Hopkins University]]|language=en|url=https://hub.jhu.edu/2020/03/13/what-is-social-distancing/|access-date=2020-03-29|url-status=live|archive-url=|archive-date=}}</ref><ref name="CDC22March20202">{{Cite web|title=Risk Assessment and Management|date=2020-03-22|publisher=[[Centers for Disease Control and Prevention]]|language=en-us|url=https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/php/risk-assessment.html|access-date=2020-03-29|url-status=live|archive-url=|archive-date=}}</ref>
 
Dati, inilarawan ng WHO ang panlipunang pagdidistansya bilang "pagpapanatili ng layo sa iba na hindi bababa sa dipa, [at] pagbabawas ng mga pagtitipon".<ref name="WHO2May20092">{{Cite web|title=Pandemic influenza prevention and mitigation in low resource communities|date=2009-05-02|publisher=[[World Health Organization]]|url=https://www.who.int/csr/resources/publications/swineflu/PI_summary_low_resource_02_05_2009.pdf?ua=1|access-date=2020-03-29|url-status=live|archive-url=|archive-date=}}</ref> Isinasama ito sa mabuting kalinisan sa palahingahan at paghuhugas ng kamay, at itinuturing bilang pinakamaisasagawang paraan upang mabawasan o iantala ang pandemya.<ref name="WHO2May20092" />
 
== Mga hakbang ==
* pagsasara ng mga paaralan (maagap o reaktibo)<ref name="CauchemezFerguson2009" />
* pagsasara ng mga opisina,<ref>{{cite journal|vauthors=Kumar S, Crouse Quinn S, Kim KH, Daniel LH, Freimuth VS|year=2012|title=The Impact of Workplace Policies and Other Social Factors on Self-Reported Influenza-Like Illness Incidence During the 2009 H1N1 Pandemic|url=|journal=American Journal of Public Health|volume=102|issue=1|pages=134–140|doi=10.2105/AJPH.2011.300307|pmid=22095353|pmc=3490553}}</ref> kasama na ang pagsasara ng mga "di-kinakailangang" negosyo at serbisyong panlipunan (Ibig sabihin ng "Di-kinakailangan" ay mga pasilidad na hindi nagpapanatili ng mga pangunahing gawain sa komunidad, kumpara sa mga [[ Mahahalagang serbisyo |kinakailangang serbisyo]]<ref>[https://www.colorado.gov/pacific/sites/default/files/OEPR_Guidelines-for-Social-Distancing-Pandemic-Readiness.pdf "Social Distancing Support Guidelines," Colorado Dept. of Public Health and Environment, March 2008.]</ref>)
*[[ Paghiwalay (pangangalaga sa kalusugan) |paghihiwalaypagbubukod]]
*[[ Quarantine |kuwarentenas]]
*[[ Sanitaire ng cordon |kordon sanitaryo]]
2,305

edit