Pagkakaiba sa pagitan ng mga pagbago ng "Maynila"

128 byte removed ,  6 months ago
walang buod ng pagbabago
(Added diacritical mark on Maynilà word on the second most prominent title of the page, per Filipino spelling convention. Changed awtonomous to awtonomo.)
Tatak: Pagbabagong ginawa sa pamamagitan ng mobile Pagbabagong ginawa sa pamamagitan ng mobile web
Tatak: Pagbabagong ginawa sa pamamagitan ng mobile Pagbabagong ginawa sa pamamagitan ng mobile web
{{Infobox Philippine city 2
| infoboxtitle = Lungsod ng Maynilà
| official_name = City of Manila
| native_name = Maynila <br /> <small> {{languageicon|tl|Tagalog}} </small> <br /> Manila
| nickname = "''Perla del Oriente''", "The City of Our Affections", "City by the Bay", "''La Insigne y Siempre Leal Ciudad''"
| motto = ''SulongAng Bagong Maynila''<br> ''Manila, God First''
| image_skyline = {{Photomontage
| photo1a = Big Manila.jpg
}}
| imagesize =
| image_caption = (Paikot sa kanan, simula sa taas): [[Panoramang urbano]] ng Maynila, [[KutangGusaling SantiagoPanlungsod ng Maynila]], [[SimbahanBinondo]], [[Palasyo ng QuiapoMalakanyang]], Simbahan ng Tondo, [[PalasyoLook ng MalakanyangMaynila]], [[Bantayog ni Rizal]], [[GusalingTanggapan Panlungsodng Koreo ng Maynila]]
| image_flag = Flag of Manila.svg
| sealfile = Ph seal ncr manila.svg
| vice_mayor = Honey Lacuña- Pangan
| representative_link =
| founded = 1024 Hulyo 1574
| founded_town = —
| cityhood = 1024 Hulyo 1574
| fiesta = [[Hunyo 22|Ika-22 ng Hunyo]]
| areakm2 = 42.88
Ang lungsod na ito ay nasa baybayin ng [[Look ng Maynila]] na nasa kanlurang bahagi ng [[Kalakhang Maynila|Pambansang Punong Rehiyon]] na nasa kanlurang bahagi ng [[Luzon]]. Isa ito sa mga sentro ng negosyo ng umuunlad na kalakhang pook na tinitirhan ng humigit sa 19 na milyong katao.<ref name="Pop">{{cite web | author= Demographia | title= 50 Largest World Metropolitan Areas Ranked: 2000 Estimates | url=http://www.demographia.com/db-world-metro2000.ht | publisher= US Census Bureau | accessdate=2009-06-05}}</ref><ref>{{cite web | author= City Population | title= The Principal Agglomerations of the World | url=http://www.citypopulation.de/world/Agglomerations.html | accessdate=2009-06-05}}</ref>
 
Ang Maynila, na sumasakop ng 42.88 na kuwadrado ng kilometro,<ref>{{cite web | author= [[Kagawaran ng Turismo (Pilipinas)|Kagawaran ng Turismo]] | title= Manila City - Cosmopolitan Capital Of The Philippines | url= http://www.tourism.gov.ph/explore_phil/place_details.asp?content=description&province=80| work= Wow Philippines | accessdate=2009-06-05}}</ref><ref name="Population">{{cite web |title=Population Density |url=http://www.manilacityph.com/pdf/population.pdf |publisher=Manila City |accessdate=2009-07-16}}</ref> ay ang pangalawang pinakamalaking lungsod ng [[Pilipinas]], na may humigit-kumulang na 1.6 milyong kataong naninirahan. Mas matao nga lang ang [[lungsod Quezon]] na dating punong lungsod ng bansa. Ang kalakhang pook ay ang pangalawang pinakamalaki sa [[Timog-silangang Asya]].<ref name="Pop"/>
 
Ang Maynila ay may 900 na kilometro ang layo mula sa [[Hong Kong]], 2,400 na kilometro ang layo mula sa [[Singapore]] at mahigit 2,100 na kilometro ang layo sa hilagang-silangan mula sa [[Kuala Lumpur]]. Nahahati ang Maynila sa dalawa ng ilog Pasig. Sa depositong alubyal ng ilog Pasig at look ng Maynila nakapwesto ang nakakaraming sinasakupan ng lungsod na gawa mula sa tubig.
 
Noong kapanahunan ng mga EspañolKastila, itinaguyod ang lungsod na may umpok-umpok na pamayanan na pumapalibot sa [[Kutang Santiago|nagsasanggalang haligi]] ng [[Intramuros, Maynila|Intramuros]] ([[nagsasanggalang pader|nahahaligihan]]), ang orihinal[tunay] na Maynila. Ang Intramuros na isa sa mga pinakalumang nagsasanggalang na haligi[tanggulan] sa [[timog Silangan]]silangan, ay ginawa at dinisenyohan ng mga misyonaryong [[Kapisanan ni Hesus|Heswita]] para hindi masakop ng mga Tsino ang pamayanan at mailigtas ang mga mamamayan. Noong kapanahunan ng Amerikano, ilang pagsasaayos ang isinagawa sa katimugang bahagi ng lungsod at ginamit ang arkitekturang disenyo ni [[Daniel Burnham]].
 
Napalilibutan ang Maynila ng mga lungsod ng [[Navotas]] at [[Caloocan]] sa hilaga, [[Lungsod Quezon]] sa hilagang-silangan, [[San Juan, Kalakhang Maynila|San Juan]] at [[Mandaluyong]] sa silangan, [[Makati]] sa timog-silangan at [[Pasay]] sa timog.
 
Noong ika-13 siglo, ang lungsod ay binubuo ng mga tindahan at tanggapan tagatanggap sa may tabi ng baybayin ng [[ilog Pasig]], na nasa hilaga ng mga makalumang pamayanan. Ang opisyal na pangalan na ibinigay ng mga [[Malay (pangkat etniko)|Malay]] sa lungsod ay Seludong/Selurung, na ginamit din sa isang bahagi sa pulo ng [[Luzon]], at inimumungkahi na ito ang punong bayan/lungsod ng Kaharian ng Tondo. Ang lungsod ay nakilala rin sa pangalan na ibinigay ng mga pangkat etnikong mga [[Tagalog (pangkat etniko)|Tagalog]], Maynila, unang nakilala bilang Maynilad. Ang pangalan ay mula sa salitang [[Nilad|nila]], isang uri ng halamang mabulaklak na tumutubo sa baybayin ng look, na ginagamit sa paggawa ng sabon para sa pakikipagkalakalan; nanggaling ito sa salitang may nila, na may unlaping ma- na tumutukoy kung saan ang isang lugar ay mayroong isang bagay na malago(ang nila ay maaaring Sanskrit na nila "punong indigo").<ref name="E.M. Pospelov 1998">E.M. Pospelov, Geograficheskie nazvanie mira (Moscow 1998).</ref> (Ang sinasabing naging pangalan ng halaman ay nilad ay kathang isip lamang.)<ref name="Ambeth Ocampo">{{cite web | author=Ambeth Ocampo | title=Looking Back : Pre-Spanish Manila | url=http://services.inquirer.net/print/print.php?article_id=20080625-144587 | publisher=Philippine Daily Inquirer | date=2008-06-25 | accessdate=2009-06-10}}</ref><ref name="World: metropolitan areas">{{cite web | title=World: metropolitan areas | url=http://world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&des=wg&srt=npan&col=abcdefghinoq&msz=1500&geo=0&srt=pnan&pt=a#aggl | publisher=World Gazetteer | accessdate=2009-06-10|archiveurl=http://archive.is/cW4HP|archivedate=2013-01-05}}</ref> Ang lungsod ay may humigit sa 100 mga parke na nakakalat sa buong lungsod.
 
Ang Maynila ang naging upuang kolonyal na pamahalaan ng [[Espanya]] noong opisyal na pinamahalaan ang kapuluan ng Pilipinas ng tatlong dantaon simula 1565 hanggang 1898. Noong namalagi ang Britanya sa Pilipinas, ang Maynila ay pinamahalaan ng [[dakilang Britanya]] ng dalawang taon simula 1762 hanggang 1764 na naging bahagi sa Pitong Taong Digmaan. Nanatiling punong lungsod ng Pilipinas ang Maynila sa pamamahala ng pamahalaang probisyonal ng mga Briton, na kumikilos sa pamamagitan ng mga arsobispo ng Maynila at ng Real Audiencia. Nasa [[Pampanga]] ang kuta ng mga nagaaklasnag-aaklas laban sa mga Briton.
 
Ang Maynila ay nakilala noong may kalakalang Maynila-[[Acapulco]] na tumagal ng tatlong dantaon at nakapaghatid ng mga kagamitan simula sa Mehiko papunta ngpatungong [[Timog-silangang Asya]]. Noong 1899, binili ng [[nagkakaisangEstados Unidos|Nagkakaisang mga estadoEstado ng amerikaAmerika]] ang Pilipinas sa mga EspanyolKastila at pinamahalaan ang buong kapuluan ng hanggang 1946.<ref name="Manila, Philippines">{{cite web | title=Manila, Philippines | url=http://www.un.org/cyberschoolbus/habitat/profiles/manila.asp | publisher=U.N. | accessdate=2009-06-10}}</ref> Noong [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig|ikalawang digmaang pandaigdig]], nawasak ang malaking bahagi ng lungsod. Ang lungsod ay ang pangalawang pinakawasak na lungsod kasunod ng [[Varsovia]], [[Polonya]] noong [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig|ikalawang digmaang pandaigdig]]. Ang rehiyon ng kalakhangKalakhang Maynila ay gumanap na entidad na may kasarinlan noong 1975.
 
Isang pandaigdigang lungsod ang Maynila at kilala bilang "Beta+" ayon sa ''Globalization and World Cities Study Group and Network'' noong 2008.<ref name="The World According to GaWC 2008">{{cite web | title=The World According to GaWC 2008 | url=http://www.lboro.ac.uk/gawc/world2008t.html | work=GaWC | publisher=GaWC | accessdate=2009-06-10}}</ref>
1,074

edits