Santa Cruz, Laguna: Pagkakaiba sa mga pagbabago

walang buod ng pagbabago
No edit summary
No edit summary
 
Ang '''Bayan ng Santa Cruz''' ay isang unang klaseng [[mga bayan ng Pilipinas|bayan]] at kabisera ng [[mga lalawigan ng Pilipinas|lalawigan]] ng Laguna, [[Pilipinas]]. Ayon sa {{PH wikidata|population_as_of}}, ito ay may populasyon na {{PH wikidata|population_total}} sa may {{PH wikidata|household}} na kabahayan.
 
= Kasaysayan =
Sa huling dekada ng ika-16 na siglo, ang Santa Cruz ay dating mahusay na baryo ng kasalukuyang munisipalidad ng Lumban, pati na rin ang iba pang mga napapanahong bayan tulad ng Pagsanjan, Cavinti, Paete at Pangil. Noong Hunyo 4, 1602, naghiwalay si Santa Cruz mula sa Lumban at naging isang pueblo kasama ang simbahan at pamahalaang lokal.
 
Mula nang maitatag ito noong 1602, ang bayan ay nawasak ng mapanganib na puwersa tulad ng sunog, bagyo, baha at paninira sa tao noong Rebolusyong Pilipino ng 1896–1899, ang giyera ng Kalayaan ng Pilipinas (1899–1902), Labanan ng Santa Cruz, ang pag-atake ng mga Tulisanes (bandido) sa panahon ng Espanya. Ang mga tropang Pilipino ng pre-war 4th at 42nd Infantry Division ng Philippine Commonwealth Army at kinikilalang mga gerilya ay nagmula rin sa bayan at nasangkot sa Second Battle ng Santa Cruz noong Enero 26, 1945.
 
Nailalarawan sa pamamagitan ng mga mayabong na lupaing patag na matatagpuan sa baybayin ng Laguna de Bay, ang batayang pang-ekonomiya ng bayan ay tradisyunal na nakaangkla sa dalawang pangunahing industriya, lalo na ang agrikultura at pangingisda na nananatili pa rin hanggang sa kasalukuyan. Dahil sa madiskarteng kinalalagyan ng Santa Cruz na may kaugnayan sa iba pang mga pamayanan sa baybayin tungkol sa lawa, ang mga aktibidad sa pangangalakal ay nagsimula rin sa bayan noong mga unang araw ng pag-areglo. Ang bayan na maayos na palaging naging pokus ng mga aktibidad na magagamit upang ma-access sa iba pang mga lugar na may baybayin dahil sa nababagtas na Santa Cruz River bukod sa mismong Laguna de Bay. Mula noong mga unang araw na iyon, ang tubig ang pangunahing mode ng transportasyon.
 
Ngayon, ang Santa Cruz ay nagsisilbing kabisera ng Laguna at itinuturing na sentro ng negosyo at komersyo sa silangang bahagi ng lalawigan.
 
= Heograpiya =
Pagtingin sa himpapawiran kasama si Santa Cruz sa gitna at ang Pila sa harapan
 
Nakatayo sa gitnang bahagi ng lalawigan ng Laguna sa timog-silangang baybayin ng Laguna de Bay, ang Santa Cruz ay namamalagi ng 87 kilometro (54 mi) timog-silangan ng Metro Manila sa pamamagitan ng Calamba at makikita ang heograpiya sa humigit-kumulang na 14 degree 17 'latitude at 121 degrees 25' longitude. Ang munisipalidad ay hangganan sa hilaga at hilaga-kanluran ng Laguna de Bay, sa hilagang-silangan ng Lumban, sa silangan ng Pagsanjan, sa timog-silangan ng Magdalena, sa timog ng Liliw, at sa timog-kanluran ng Pila . Mayroon itong 26 na mga barangay at sumasaklaw sa tinatayang lugar ng 3860 hectares na binubuo ng halos 2% ng kabuuang lupa sa Lalawigan ng Laguna.
 
Lawak ng Lupa: 3,860 hectares
 
Tirahan: 381.97
 
Komersyal: 35.96
 
Institusyon: 92.17
 
Functional Open Space: 31.27
 
Mga Kalsada: 157.73
 
Kabuuang Built-up: 696.10
 
Pang-agrikultura: 3,048.57
 
Espesyal na Paggamit: 115.33
 
= Geology =
Ang dalawang uri ng mga bato na matatagpuan sa Santa Cruz ay alluvium at clastic rock. Ang mga clastic rock ay matatagpuan sa silangang bahagi ng munisipalidad partikular sa Barangay Alipit, San Jose, Oogong, Jasaan, San Juan, Palasan, at mga bahagi ng Barangays Pagsawitan, Patimbao, Bubukal, Labuin at Malinao. Ang mga batong ito ay binubuo ng inter-bedded shale at sandstone na may paminsan-minsang mga manipis na lente ng limestone, tuff, at reworked sandy tuffs, calcareous sandstone at partly tuffaceous shale.
 
= Klima =
Tulad ng karamihan sa mga lugar sa lalawigan ng Laguna, ang klima ng Santa Cruz ay nailalarawan sa pamamagitan ng dalawang binibigkas na panahon: tuyo mula Enero hanggang Abril at basa sa natitirang taon. Ang munisipalidad ay may taunang temperatura na 27.2 degree Celsius at taunang pag-ulan ng 1962.7mm. Ang hanging amihanang-silangan na may average na bilis ng hangin na 9 na buhol ay nananaig sa munisipyo.
{| class="wikitable mw-collapsible"
! colspan="14" |Data ng klima para sa Santa Cruz, Laguna
|-
!Month
!Jan
!Feb
!Mar
!Apr
!May
!Jun
!Jul
!Aug
!Sep
!Oct
!Nov
!Dec
!Year
|-
!Average high °C (°F)
|26
(79)
|27
(81)
|29
(84)
|31
(88)
|31
(88)
|30
(86)
|29
(84)
|29
(84)
|29
(84)
|29
(84)
|28
(82)
|26
(79)
|29
(84)
|-
!Average low °C (°F)
|22
(72)
|22
(72)
|22
(72)
|23
(73)
|24
(75)
|25
(77)
|24
(75)
|24
(75)
|24
(75)
|24
(75)
|24
(75)
|23
(73)
|23
(74)
|-
!Average [[precipitation]] mm (inches)
|58
(2.3)
|41
(1.6)
|32
(1.3)
|29
(1.1)
|91
(3.6)
|143
(5.6)
|181
(7.1)
|162
(6.4)
|172
(6.8)
|164
(6.5)
|113
(4.4)
|121
(4.8)
|1,307
(51.5)
|-
!Average rainy days
|13.4
|9.3
|9.1
|9.8
|19.1
|22.9
|26.6
|24.9
|25.0
|21.4
|16.5
|16.5
|214.5
|-
| colspan="14" |Source: Meteoblue
|}
 
==Mga Barangay==