Pagkakaiba sa mga pagbabagong ng "Pananaliksik"

Nilinaw ang lead. Ginaya ang daloy ng katumbas nito sa enwiki, pero hindi eksaktong salin.
(Nilinaw ang lead. Ginaya ang daloy ng katumbas nito sa enwiki, pero hindi eksaktong salin.)
Ang '''pananaliksik''' ({{Abbr|alt.|alternatibong pagbaybay}} '''pagsasaliksik''') ay ang "sistematikong pagsusuri o pagsisiyasat ng isang paksa, pangyayari, at iba pa."<ref>{{Cite web|title=saliksik|website=Diksiyonaryo.ph|url=http://diksiyonaryo.ph/search/saliksik|access-date=Disyembre 21, 2020}}</ref> Ito ang proseso ng pangangalap sa mga totoong impormasyon na humahantong sa [[kaalaman]]. Ito rin ang "malikhain at sistematikong gawaing ginagawa para mapataas ang kaalaman."<ref>{{Cite book|doi=10.1787/9789264239012-en|title=Frascati Manual|series=The Measurement of Scientific, Technological and Innovation Activities|year=2015|isbn=978-9264238800|last1=OECD|url=https://eduq.info/xmlui/handle/11515/35750|language=en}}</ref> Saklaw nito ang pangongolekta, pag-oorganisa, at pagsusuri sa mga impormasyon para mapalawak pa nang husto ang kaalaman tungkol sa isang paksa o isyu. Ang isang proyekto sa pananaliksik ay maaaring isang pagpapalawak sa napag-alaman na. Isinasagawa ang mga ito para mapahusay pa lalo ang pag-intindi sa isang partikular na paksa, o maaaring para sa edukasyon. Hinahanap ng pananaliksik kung de-kalidad ba ang isang [[Kasangkapan|instrumento]], mainam ba ang isang [[pamamaraan]], tama ba ang [[eksperimento]], o di kaya'y totoo ba ang isang panukala at [[teorya]].
Ang '''pananaliksik'''<ref name=FEEF2>{{cite-FEEF2|Pananaliksik, manaliksik, ''research''}}</ref> ay ang proseso ng pangangalap ng mga totoong impormasyon na humahantong sa [[kaalaman]]. Isinasagawa ito sa pamamagitan ng paggamit ng kung ano ang nalalaman o napag-alaman na. Matatanggap ang karagdagang kaalaman sa pamamagitan ng pagpapatunay ng mga panukala (teoriya) o mga pamamaraan (o sistema), at sa pagsubok sa mas mainam na pagpapaliwanag ng mga napapansin o obserbasyon. Isang prosesong mapagsuri, sistematiko o maparaan, organisado o nakaayos, at walang-kinikilingan (obhetibo). Nararapat na masagot ng prosesong ito ang isang katanungan o hipotesis. Sa ganitong paraan, dapat itong nakapagpapataas o nakapagdaragdag ng kaalaman hinggil sa isang hindi nakikilalang bagay na ibig mapag-alaman pa ng mga mamamayan.
 
Ang mga táong nasa larangang ito ay tinatawag na '''mananaliksik'''.
Bukod sa pagbibigay tugon sa mga katanungan, isa pang layunin ng pananaliksik ang makahanap ng solusyon sa isang problema o suliranin. Karaniwang naghahanap ang isang '''mananaliksik'''<ref name=JETE/> ng mga kaalaman mula sa mga [[aklatan]] upang malaman kung ano ang mga napag-alaman hinggil sa isang bagay, kabilang ang mga maaaring nakalimutan nang kaalaman. Maaaring naghahanap-buhay ang isang '''tagapagsaliksik''' o '''tagasaliksik'''<ref name=JETE>{{cite-JETE|Saliksik}}</ref> sa isang [[klinika]], [[laboratoryo]], o kaya isang [[planetaryo]]. May mga mananaliksik na naghuhukay ng lupa para mapag-aralan ang mga guho ng mga sinaunang mga kabihasnan o magsagawa ng mga pag-aaral hinggil sa mga hubog ng mga bato. Maaari rin siyang maglakbay sa [[kalawakan]] para pag-aralan ang [[sanlibutan]].<ref name=NBK>{{cite-NBK|Research, basic and applied research}}</ref>
 
Ang pinakagamit ng pangunahing pananaliksik (kumpara sa nagagamit na pananaliksik) ay ang [[Dokumento|dokumentasyon]], pagtutuklas, [[Pagpapaliwanag|interpretasyon]], at ang ''research and development'' (R&D) sa mga kaparaanan at sistema para sa ikauunlad ng kaalaman ng sangkatauhan. Dumedepende ang pananaliksik sa kung ano'ng kukuning klase ng kaalaman, mula sa humanidades hanggang sa mga agham. Maraming anyo ang pananaliksik: [[Agham|maagham]], [[humanidades]], [[Sining|masining]], pang-ekonomiya, [[Panlipunang pananaliksik|panlipunan]], pang-negosyo, [[Pang-merkadong pananaliksik|pang-merkado]], [[Panlarangang pananaliksik|panlarangan]], pambuhay, [[Teknolohiya|panteknolohiya]], atbp. Ang maagham na pag-aaral sa mga kaparaanan sa pananaliksik ay tinatawag na [[Meta-agham|meta-pananaliksik]].
 
== Kasaysayan ==
[[Talaksan:Galileo.arp.300pix.jpg|thumb|right|Kay [[Galileo]] nagsimula ang makabagong gawi sa pananaliksik.]]
Isinilang ang gawaing pananaliksik ng magsimulang magtanong ang mga naunang mga tao sa mundo hinggil sa mga bagay-bagay at nagsimula ring maghanap ng mga kasagutan para sa mga katanungang ito. Halimbawa ng mga ito ang mga lumikha ng [[gulong]] at ang mga nagsipagtala ng mga paggalaw ng mga [[bituin]] ng [[kalangitan]]. Subalit nagsimula lamang ang tunay na makabagong gawi sa pagsasaliksik dahil kay [[Galileo Galilei]] noong mga [[1500]].<ref name="NBK">{{cite-NBK|Research, basic and applied research}}</ref>
 
== Mga gawain ==
2,430

edit