Pagkakaiba sa pagitan ng mga pagbago ng "Espasyo-panahon"

walang buod ng pagbabago
[[Image:spacetime curvature.png|thumb|right|300px|Sa [[pangkalahatang relatibidad]], ang gravity[[grabidad]] ay kurbada(pagkakabaluktot) ng uniberso na dulot ng presensiya ng materya(sa larawang ito ay kumakatawan sa mundo) sa espasyo-oras. Ang kurbadong landas naang itoorbito angna sinusundan ng buwan sa pag -ikot nito sa mundo.]]
Sa pisika, ang '''espasyo-oras'''(sa Ingles ay '''spacetime, space-time''' o '''space time''') ay anumang matematikong modelo ng pinagsasamang espasyo at oras sa isang solong continuum. Ang espasyo-oras ay karaniwang pinakakahulugang pinagsamang espasyo ng tatlong dimensyon at oras kung saan ang oras ang ika-apat na dimensyon. Ayon sa ilang mga persepsyongpersepsiyong Euclidean ng espasyo, ang [[uniberso]] ay may tatlong mga sukat ng espasyo at isang sukat ng oras. Sa pamamagitan ng pagsasama ng espasyo at oras sa isang manifold[[manipoldo]], pinasimple ng mga pisiko ang paglalarawan ng maraming teoryang pisikal, gayundin ang paglalarawan ng paggalaw ng uniberso sa paraang pare pareho sa antas [[supergalaktiko]] at [[subatomiko]].
 
[[Image:Coord planes color.svg|right|thumb|300px|Tatlong dimensyon ng sistemang coordinatekoordinato. Sa isang bagay, ito ay tumutukoy sa haba, lapad at taas nito ]]
Sa klasikal[[klasikong na mekanikamekaniks]], ang paggamit ng espasyong Euclidean espasyo sa halip na pinagsamang espasyo at oras ay angkop dahil ang oras ay itinuturing bilang pangkalahatan at pare pareho na independiyente sa estado ng paggalaw ng isang tagamasid. Sa kontekstong relativistikorelatibistiko naman, ang oras ay hindi maaaring hiwalay sa tatlong dimensyon ng espasyo, dahil ang inoobserbahang bilis ng lumilipas ng oras ng isang bagay ay depende sa bilis ng bagay relatibo sa nagmamasid at sa lakas ng gravitational[[grabitasyonal]] field, na maaaring magpabagal ng paglipas ng oras.
 
Sa kosmolohiya, ang espasyo-oras ay pinagsasama ang espasyo at oras sa isang abtrakstong sansinukob(universe)[[uniberso]]. Sa matematika, ito ay isang uri ng manifold[[manipoldo]](isang espasyong topolohikal na sa maliliit na bahagi ay tulad ng espasyong Euclidian) na binubuo ng mga "kaganapan" na kung saan ay inilarawan sa pamamagitan ng isang uri ng sistemang coordinatekoordinato. Karaniwan ay kinakailangan ang tatlong dimensyong pang espasyo (haba, lapad, taas), at isa dimensyong temporal (oras). Ang mga dimensyon ay mga independiyenteng bahagi ng isang coordinate grid na kinakailangan upang mahanap ang isang tuldok sa isang espasyo. Halimbawa, sa globo, ang latitud at longhitud ay dalawang independiyenteng coordinate na kung pagsasamahin ay maaring tumukoy sa isang lokasyon sa globo. Sa espasyo-oras, ang isang grid ng coordinatekoordinato na sumasaklaw sa 3 + 1 dimensyon na tumutukoy sa mga pangyayari (sa halip na tuldok lamang sa espasyo), ibig sabihin, ang oras ay idinagdag bilang isa pang dimensyon sa grid coordinate. Sa ganitong paraan, ang coordinatekoordinate ay tumutukoy kung saan at kailan naganap ang isang pangyayari. Ngunit ang pinagsamang kalikasan ng espasyo-oras at ang kalayaan ng pagpipiliang sistemang coordinate ay nangangailangan ng parehong coordinate ng espasyo at oras sa ibang sistemang coordinate. Hindi tulad sa normal na spatialespasyal coordinatena koordinato, meron pa ring restriksyon kung paano ang sukat ay gagawin sa espasyo at oras. Ang mga paghihigpit na ito ay tumutugma halos sa isang partikular na matematikong modelo na naiiba sa espasyong Euclidean space sa simetria(pagkakapareho) nito.