Fibonacci

Si Fibonacci ( /ˌfɪbəˈnɑːi/;[3] bigkas din EU /ˌfbʔ/,[4][5] Italyano: [fiboˈnattʃi]; mga 1170 – mga 1240–50),[6] kilala din bilang Leonardo Bonacci, Leonardo of Pisa, o Leonardo Bigollo Pisano ('Leonardo, ang Manlalakbay mula sa Pisa'[7]), ay isang Italyanong matematiko mula sa Republika ng Pisa, na tinuturing na "ang pinakatalentadong Kanluraning matematiko ng Gitnang Panahon".[8]

Fibonacci
Leonardo da Pisa.jpg
Bantayog ni Fibonacci (1863) na gawa ni Giovanni Paganucci sa Camposanto di Pisa[a]
Kapanganakan1170
Pisa,[2] Republika ng Pisa
Namataymga 1250(1250-00-00) (edad 79–80)
Pisa, Republika ng Pisa
Ibang pangalanLeonardo Fibonacci, Leonardo Bonacci, Leonardo Pisano
TrabahoMatematiko
Nakilala sa
  • Liber Abaci, ginawang popular ang sistemang pamilang na Hindu-Arabe sa Europa
  • Mga bilang Fibonacci
MagulangGuglielmo "Bonacci" (ama)

Gawa-gawa lamang ang pangalan na karaniwan siyang kilala, ang Fibonacci, noong 1838 ni Guillaume Libri, isang Pranko-Italyanong dalubhasa sa kasaysayan[9][10] at pinaikling filius Bonacci ('anak ni Bonacci').[11][b] Bagaman, kahit noong mas maagang 1506, isang notaryo ng Imperyong Romanong Perizolo ay binanggit si Leonardo bilang "Lionardo Fibonacci".[12]

Pinasikat ni Fibonacci ang sistemang pamilang Hindu-Arabe sa kanluraning mundo sa pamamagitan ng kanyang komposisyon noong 1202 na Liber Abaci (Aklat ng Kalkulasyon).[13][14] Ipinakilala din niya sa Europa ang pagkasunod-sunod na mga bilang na Fibonacci, na ginamit niyang halimbawa sa Liber Abaci.[15]

Mga panandaBaguhin

  1. Hindi alam ang aktuwal na itsura ni Fibonacci.[1]
  2. Ang etimolohiya ng Bonacci ay "mabuting loob", kaya nangangahulugan ang buong pangalan niya bilang "anak ng isang mabuting loob [na pamilya]".[7]

Mga sanggunianBaguhin

  1. "Fibonacci's Statue in Pisa" (sa Ingles). Epsilones.com. Kinuha noong 2010-08-02.
  2. Smith, David Eugene; Karpinski, Louis Charles (1911), The Hindu–Arabic Numerals (sa Ingles), Boston and London: Ginn and Company, pa. 128.
  3. "Fibonacci, Leonardo". "Oxford Dictionaries" (sa Ingles). Oxford University Press. Kinuha noong 23 Hunyo 2019.
  4. "Fibonacci series" at "Fibonacci sequence". Collins English Dictionary (sa Ingles). HarperCollins. Kinuha noong 23 Hunyo 2019.
  5. "Fibonacci number". Merriam-Webster Dictionary (sa Ingles). Kinuha noong 23 Hunyo 2019.
  6. MacTutor, R. "Leonardo Pisano Fibonacci" (sa Ingles). www-history.mcs.st-and.ac.uk. Kinuha noong 2018-12-22.
  7. 7.0 7.1 Livio, Mario (2003) [2002]. The Golden Ratio: The Story of Phi, the World's Most Astonishing Number (sa Ingles) (ika-1 (na) edisyon). New York City: Broadway Books. pa. 92–93. ISBN 0-7679-0816-3.
  8. Eves, Howard. An Introduction to the History of Mathematics. Brooks Cole, 1990: ISBN 0-03-029558-0 (ika-6 na ed.), p. 261 (sa Ingles).
  9. Devlin, Keith (2017). Finding Fibonacci: The Quest to Rediscover the Forgotten Mathematical Genius Who Changed the World (sa Nepali). Princeton University Press. pa. 24.
  10. Colin Pask (7 Hulyo 2015). Great Calculations: A Surprising Look Behind 50 Scientific Inquiries (sa Ingles). Prometheus Books. pa. 35. ISBN 978-1-63388-029-0.
  11. Keith Devlin, The Man of Numbers: Fibonacci's Arithmetic Revolution,A&C Black, 2012 p. 13. (sa Ingles)
  12. Drozdyuk, Andriy; Drozdyuk, Denys (2010). Fibonacci, his numbers and his rabbits (sa Ingles). Toronto: Choven Pub. pa. 18. ISBN 978-0-9866300-1-9. OCLC 813281753.
  13. "Fibonacci Numbers". www.halexandria.org (sa Ingles).
  14. Leonardo Pisano: "Contributions to number theory". Encyclopædia Britannica Online, 2006. p. 3. Hinango noong 18 Setyembre 2006 (sa Ingles).
  15. Singh, Parmanand. "Acharya Hemachandra and the (so called) Fibonacci Numbers". Math. Ed. Siwan, 20(1):28–30, 1986. ISSN 0047-6269] (sa Ingles)


  Ang lathalaing ito na tungkol sa Matematiko ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.