Pagkakaiba sa mga pagbabagong ng "Crisanto Evangelista"

walang buod ng pagbabago
(Maynila)
{{Dead end|date=Enero 2014}}
{{Orphan|date=Enero 2014}}
SiThe '''Crisanto Evangelista''' (November 1 Nobyembre, 1888 – 2☃☃- HunyoJune 2, 1942) ayis isanga PilipinongFilipino komunistacommunists ngof unangthe bahagiearly ng20th ika-20 siglocentury. SiyaHe angis pangunahingthe tagapagtatagfounder atand namunoled ngthe (lumangold) PartidoCommunist KomunistaParty ngof Pilipinasthe noongPhilippines on 7 NobyembreNovember 1930, sathe arawday ngof the 13 taonyears ngof Rebolusyongthe OktubreOctober ngRevolution of Russia. KinulongShut siyahim sain bandangthe hulilater ngpart dekadaof the decade, ngunitbut pinalayareleased ngby gobyernothe paragovernment lumabanto sacompete mananakopwith nathe HaponJapanese. TinanggapHe niyaaccepted angthe malupitcruel nadeath kamatayanof sahis duguangbloody mgahands kamayof ngthe pasistangfascist HaponesJapanese noongon 2 HunyoJune 1942.
 
== Kabataan at Pag-aasawa ==
 
Crisanto Evangelista isnilang November 1, 1888 in the small village of Malhacan, Meycauayan, Bulacan. Sina↵Florencio Evangelista and Feliciana Abano his parents. May-brother, was Mamerta Abano, with Crisanto older; and only sister to follow him. His father was a farmer of the manor; His mother, a housewife, said claiming is smart thinking. The cheap youth Crisanto passed two major social storm in the history of the Philippines: the successful revolution against the Spanish, and the bloody Filipino-Americans. Mentioned in the last war, gave less than 300,000 lives to defend the First Philippine Republic and their national independence and dignity.
Si Crisanto Evangelista ay isnilang noong 1 Nobyembre 1888 sa maliit na nayon ng Malhacan, Meycauayan, Bulacan. Sina
Florencio Evangelista at Feliciana Abano ang kanyang mga magulang. May kapatid sa ina, si Mamerta Abano, na mas matanda kay Crisanto; at tanging kapatid na babae na sumunod sa kanya. Ang kanyang ama ay isang magsasaka sa asyenda; ang kanyang ina, isang maybahay, ay sinasabing nag-aangkin ng matalinong pag-iisip. Ang murang kabataan ni Crisanto ay nagdaan sa dalawang malalaking sigwang panlipunan sa kasaysayan ng Pilipinas: ang rebolusyong matagumpay laban sa mga Kastila at ang madugong Pilipino-Amerikano. Sa huling digmaang nabanggit, nagbuwis ng kulang-kulang sa 300,000 buhay ang mga Pilipino upang ipagtanggol ang Unang Republika at ang kanilang pambansang kasarinlan at karangalan.
 
Lumaki at nagkaisip si Crisanto sa isang bayang kolonyal, na unti-unting nilalagom ng kapangyarihan ng imperyalismong Amerikano na katulong ang mga komprador, asendero at mga katutubong politiko sa paghuthot at pang-aapi sa sambayanang Pilipino. Bunga ng kahirapan at pagdarahop, tulak ng kanilang pagnanais na magkaroon ng kalayaan at mas mabuting pamumuhay, at inspirado ng dakilang tradisyong rebolusyonaryo sa maluwalhating pambansang kasaysayan ang pananakop ng ito ng imperyalistang Amerikano ay di kailanman lubos na pinatahimik ng patuloy na protesta ng taumbayang naghihirap. Ang mga pangmasang demonstrasyon at mga petisyon, at ang mga puta-putakting pag-aalsang armado ng mga Kolorum nuong 1923–1924, ng mahihirap sa Kabisayaan nuong 1927, ng mga magsasaka sa Tayug at ng Tanggulan nuong 1931, at ng Sakdal nuong 1935 halimbawa ay sumabog na patuloy sa ilalim ng rehimeng kolonyal. Ang mga puwersa ng pagbabago mula't sapul ay tila masamang panaginip na ayaw patulugin ang imperyalismo at mga katutubong galamay nito.
mga kahirapan at suliraning ipinapataw ng imperyalismong Amerikano at ng mga asendero sa naghihirap na masang Pilipino at pinagsumikapan niyang mabigyang anyo ito sa sanaysay at tulain. Noong 1913, sa isang programa ng pagdiriwang sa ikalawang taong kapisanang Damayang Mahihirap, binigkas ni Crisanto ang kanyang 16 na estropang tula na pinamagatang "Ang Sigaw ng Dukha". Ito ay isang kritikong tula na nagbubuga ng apoy at kamandag. Narito ang ilang mahahalagang mga talata:
 
IkawYou nalisten nasunodto sathe atasdictates ngof iyongyour pinapanginoon.
KayongYe yumuyukodnagkukuro atbowing di nagkukuroand sain habangthe panahonmeantime,
AkongI lumalasap ngfrustration pagkasiphayo atand pagkaparool,
TayongWe lahatare nganiall yet, nathat binabagsakan ngof red pula'tand linggatongperturbation,
TayoWe angare may likhacreators, tayo angwe mayare salaguilty ngof lahatall ngof iyonthat,
Pagka'tCuz kundiwe tayoalready napa-aalipi'y walangbut no panginoonmaster.
* * * * *
KungIf tayo'ywe natutonglearned lumikhato ngcreate atingour ipananandata,
kungIf ikawyou atand ako'yI natutonglearned tumutolhow atto diprotest tumalimaand not conform,
KungIf tayongwe mahirapare poor, tayongwe have learned to earn manggagawa'y natutong kumita
NgPunglong punglongof pangwasakdestruction, ngthe kanyoncanyon atand sakathen, the mga dinamitaexplosive.
DisinI aywould putolhave nabroken angthe pang-aalipinslavery atand angthe panggagaga
our poor, he blessed the bad inheritance.
sa ating mahirap, niyang pinagpala ng masamang mana.
* * * * *
If you believe we are gathered together at the beginning
Maniwala kayong kung sa pasimula tayo'y nagpipisan
bumuo tinatag angdevelop the strength lakasof ngthe bisigarm atand ngthe karapatanright,
Nagbango't yumarimanufacture ngof isangan malayaindependent at sariling bayanhomeland,
NiyongCity bayangmust salatdestitute saof masamangbad masapulp atand sa kasakimangreed
Now in case it shall ye believe today, tomorrow and forever
maniwala kayong kahapon ma't nagyon, bukas at kailan man
tatanghalinWe tayonghave maythe lakasstrength nato taoexalt man, maywith puri'thonor, dangaldignity.
* * * * *
ManiwalaBelieve kayongyou mgahave pilingselected samangthe angsame paghihikahospoverty
ignominy and abject slavery utterly
imbing pagkadusta at pagka-alipin ng lubos na lubos
ayis dinot gawaonly lamangmade ngof mamumuhunanginvestors mga walang tarosblindly
kundibut patiwe tayoare, tayongwe sugatanhave mayneither diprovides nagkakaloobwounded
nalungs gumawato bagamake ngthe pagsasanggalangdefense ngof wagaspure atand taossincere
upang mapaanyo angto the lakasenergy ngof lahatall sathe ikatutubosredeemed.
* * * * *
NgayonNow mga kasamatogether, tayo'ywe dumaraingcry saout lagayto natrance dustaopprobrium
tayo'ywe nadadagiare sain malakingbig buwistax nanadadagi saof ati'yus likhacoined ngthe BatasLaw
their foster if I finished it, if so written would be on welfare
anilang kung kaya niyari, kung kaya nalagda ay sa kagalingan
the city's poor and indigent is not this native
ng bayang mahirap at nagdaralita hindi baga ito katutubong
desire of evil deeds? When spending, equitable
hangad sa buktot na gawa? Kapag paggugugol, pantay pantay
tayo!we are! MayamanPoor ma'trich Dukhasoever.
* * * * *
TayoLet'ys dumaraingcry, lagingalways humihingiasking ngfor kandilingconstant tapatnursing,
In Government, Investors, and signed legislation but
Sa Pamahalaan, sa Mamumuhunan, at sa lagdang batas ngunit
msdan you when coming in expressing
masdan ninyo kapag dumarating ang pagpapahayag ng di
kasiyahanWe natinpleasure sato pakana't masamangbad palakadunmounted: AngThe
mamumuhunaninvestors, angthe pamahalaangovernment atand angthe mgalaw batasof Ang atingour
competition, determination, perfectly.
kalaban, ang sumasansala, ng ganap na ganap.
* * * * *
GinigipitWe tayopressured ngsoaring nagtataasangcost halagaof ng lahatall,
sinisikiloppressed tayous saon mababanga sahodlow atwage ngand kasalungatcontradictory
we are oppressed by investors in the manufacture of silver
tayo'y inaapi ng mamumuhunan sa gawa ng pilak
binibiroteasing tayous ngwith mgawhat hukumanjudgment sathe hatol nacourt tuwas
atand patieven pathat haloswe niyongshould lalongjust imbias tayo'yvile hinahamakdenigrated
ngunitBut hindiwe mandindo tayonot gumagawain ngsight mgaof pangthe long-wasakruined.
* * * * *
KungIf mayyou damdaminhave ka'tfeelings dinaramdamof motrue angcourage lahatlearns ngit itoall,
kungIf maythere kamunting nababahid na kamuntingto dangalhonor sathe pusoheart mo'tand nooforehead,
If you waited simpanan good works, humanitarian acts
kung ikaw'y simpanan ng magandang gawa, gawang makatao
No ture back, you were were were were were were were were were were were were were were automatically objectives of our heads high
Walang lingong-likod, kusa mong tunguhin ng taas ang ulo
ngopen bukasthe ang dibdibchest, ang iyongyou kasamaalong sain isanga upisyo
atand isumpaprotest roonghad makikisamabeen kathere nangfor diat naglililo cleave.
* * * * *
IsumpaSwear moyou roongbuild, magtataguyodin kaa ngcompletely ganap na layonobjective
naYou mamahalinwill mo,love angthe Palatuntunanscheme atand angyour iyong UnyonUnion
builds more devoted to all advancement
gagawa ng lalong matapat sa lahat ng ikasusulong
hindi magtatamad sa mganot pagdaloin naattendance higitover sathe lasongribbon
nanatay saof mithivalues, nawho likha ngcoined sama't-burning pagniningas-kugonstraw.
* * * * *
SakaThen pagkataposafter nayou've iyongaccomplished maganapyour angduty ganang tungkuli'ypay
you'll slowly turn all the greedy,
makikita mo nang unti-unti namang ang lahat ng sakim,
angAll lahattogether ngthat samacaused natongues nakapagbigay ng dilangas nilahil,
pawangpungent napapawingsmoke usokwere naerasing masangsang sathe himpapawiriin
atand safollowed kasunodhim niya'yin "AngThe SigawCry ngof Dukhathe Poor" naI hope sathat sana'ythe lagimdread!
 
Habang patuloy ang pananalasa ng imperyalismong Amerikano—marahas o mapayapa man—sa sambayanang Pilipino, sa larangan naman ng paggawa ay isa si Crisanto sa patuloy na nagpupunyagi upang mabuo ang isang malaking konpederasyon ng mga Unyon ng mga manggagawa. Pinagmuntikanang matamo nila ang bagay na ito noong 1912. Sa sumunod na taon ay muli silang nagsikap, kaya't noong 1 Mayo 1913, tatlumpo't anim (36) na mga unyong may 40,000 kasapi sa Maynila at karatig at iba pang mga lalawigan ang nagsipagsugo ng kanilang mga kinatawan upang buklurin ang kanilang pagkakaisa. Ang mga kinatawan ay nagsipagtipon sa Sine Oriental sa Azcarraga, Maynila sa napakamakasaysayang araw na iyon. Inabot ng apat na araw (Mayo 1–4) ang nasabing pagpupulong, isang matibay na patotoo ng kanilang determinasyong magtagumpay. Si Crisanto ang opisyal na kinatawan ng Samahang Abuluyan sa Limbagan ng Pamahalaan. Ang mga Unyon kaanib sa CONGRESO OBRERO DE FILIPINAS (COF) o KATIPUNAN NG MGA MANGGAGAWA SA PILIPINAS (KMP) ay nagkaroon ng mga kinatawan sa Board of Directors. Sa naganap na halalan para sa pamunuan ay nagwagi si Herminigildo Cruz bilang Speaker at si Primitivo Cruz bilang Kalihim.
 
Mayaman ang pagtatalakayang naganap sa nabanggit na kapulungan at sa ika-apat na araw ay napagpasiyahan nila ang salalayang mga simulain ng KMP (COF). Ilan sa mahahalagang mga resolusyon ang mga sumusunod:
Ang kanyang tinungkol ay ang pakikipagkita sa mga manggagawang Pilipino at mga lider-manggagawang Amerikano upang makuha ang kanilang pagsuportang materyal at moral para sa mga layunin ng Misyon. Gayunman, nang sila ay nasa Washington napansin ni Crisanto na marami sa mga miyembro ng Misyon ay nagsisispaglimayon lamang at walang taros sa paggasta sa salapi ng bayan. Nang malaman ng isang opisyal ito ay nagalit at sa poot ay nagsabing: "Punyeta itong lakad nating ito. Si Anto at si Abad Santos lamang ang nangangampanya para marinig ng mga Amerikano ang nais nating kalayaan!"
 
Because he sees indifference and seems oblivious to behaviors of some members of the Mission, which in her eyes assumed by them that they are going there is a junket rather than national responsibility, Crisanto was tireless pinaglalapitan the unions, clubs and groups of workers. He explained to them the freedom of the Philippines, and the needs of the people of the sufficiency. So she had the opportunity to meet with labor union and exchanged opinions on American workers leaders like Samuel Goompers, William Green, Morrison and others. He convinced many to support the independence struggle on. Consequently, ly, there was an incedent that they can never makakalimutan it is the justice and peace
Dahil sa nakita niyang kawalang malasakit at parang wala sa loob na inaasal ng ilang miyembro ng Misyon, na sa kanyang tingin ay ipinalalagay ng mga ito na ang kanilang pagpunta roon ay isang junket sa halip na pambansang pananagutan, si Crisanto ay walang pagod na pinaglalapitan ang mga unyon, grupo at klub ng mga manggagawa. Ipinaliwanag niya sa kanila ang kalayaan ng Pilipinas, at ang pangangailangan ng mga mamamayan ng kasarinlan. Kaya nagkaroon siya ng pagkakataong makipagpulong sa mga unyong manggagawa at makipagpalitang kuro-kuro sa mga lider manggagawang Amerikano tulad nina Samuel Goompers, William Green, Morrison at iba pa. Marami siyang nakumbinsi para suportahan ang pakikibaka ukol sa kasarinlan. Bunga nito, ang mga unyong manggagawa ay nagpasa ng mga resolusyong pumapabor sa nasabing kilusan na ipinadala nila sa Kongreso ng Estados Unidos.
 
Ito ay isang malaking tulong sa Misyon at karangalan para sa uring manggagawa ng Pilipinas. Sa kabilang dako ay natuto rin sa Crisanto sa kilusang manggagawa roon ng kanilang mga ideya at karanasan sa mga gawain ng unyong manggagawa laluna ng mga grupong progresibo, ang mas malalim na pagkaunawa sa Marxismo, ang tungkol sa himagsikang Sosyalista ng Oktubre at mga tagumpay nito, atbp.
Hindi nakikilalang mga tagagamit