Ika-5 dantaon BC: Pagkakaiba sa mga binago

walang buod ng pagbabago
No edit summary
No edit summary
[[File:ac.parthenon5.jpg|thumb|300px|Nakita ang Partheon ng [[Atenas]] mula sa burol ng Pnyx sa kanluran. Lokasyon 23°43'35.69"E 37°58'17.39"N]]
 
Nakita ng siglong ito ang pagkatatag ng [[Pataliputra]] bilang isang kabisera ng Imperyong [[Magadha]]. Ang lungsod na ito ay magiging naghaharing kabisera ng iba't ibang mga [[kaharian]] ng [[Indya]] sa loob ng halos isang libong taon. Nakita ng panahon na ito ang dalawang [[pilosopiya|pampilosopiyang]] paaralan sa silangan, ang [[Jainismo]] at [[Budismo]]. Nakita ng panahon na ito ang pagkalat nina [[Mahavira]] at [[Buddha]] na kani-kanilang mga katuruan sa hilagang [[kapatagan]] ng Indya. Mahalagang binago nito ang dinamikang sosyo-kultural at pampolitika ng rehiyon sa [[Timog Asya]]. This essentially changed the socio-cultural and political dynamics of the region of [[South Asia]]. Kalaunang magiging isa sa mga pangunahing [[relihiyon]] sa [[sanlibutan]] ang Budismo.
 
Nakita rin ng panahon na ito ang gawa ni [[Yaska]], na nilikha ang [[Nirukta]], na ilalagay ang batong pundasyon para sa [[balarila]]ng [[Sanskrit]] at ito ang isa sa mga pinakalumang mga gawa sa balarila na grammar na nakilala ng sangkatauhan.
 
Tradisyunal na kinikilala ang siglo na ito bilang ang klasikong panahon ng mga [[Griyego]], na mapapagtuloy hanggang sa [[ika-4 na dantaon BC]] hanggang sa panahon ng [[Alejandrong Dakila]]. Kinatawan ang buhay ni [[Socrates]] ng isang pangunahing punto sa [[pilosopiyang Griyego]] bagaman nanatili lamang ang kanyang mga katuruan sa pamamagitan ng kanyang mga mag-aaral, mas kapansin-pansin sina [[Plato]] at [[Xenophon]]. Ang mga trahikong sina [[Aeschylus]], [[Sophocles]], at [[Euripides]], at gayon din ang komedyanteng si [[Aristophanes]], na pinetsahan mula sa panahong ito, at marami sa kanilang mga gawa ay tinuturing pa rin mga klasiko ng kanluraning panteatrong kanoniko.
 
== Mga pangyayari ==
* Sinakop ng [[Persia]] ang [[Gresya]] ng dalawang beses ([[Digmaang Persia]]Persa)
* [[Labanan ng Marathon]] ([[490 BC|490]])