Si Lee Harvey Oswald (Oktubre 18, 1939 - Nobyembre 24, 1963) ay isang Amerikanong Marxista at dating U.S. Marine na pumatay sa Pangulo ng Estados Unidos na si John F. Kennedy noong Nobyembre 22, 1963. Si Oswald ay pinarangalan na pinakawalan mula sa aktibong tungkulin sa Marine Corps sa reserba at tinanggihan sa Unyong Sobyet noong Oktubre 1959. Siya ay nanirahan sa Minsk hanggang Hunyo 1962, nang siya ay bumalik sa Estados Unidos kasama ang kanyang asawa na Ruso, si Marina, at kalaunan ay nanirahan sa Dallas. Limang pagsisiyasat ng gobyerno ang nagtapos na si Oswald ay binaril at pinatay si Kennedy mula sa ika-anim na palapag ng Texas School Book Depository habang naglalakbay ang Pangulo sa hanay ng mga awto sa pamamagitan ng Dealey Plaza sa Dallas.

Lee Harvey Oswald
Lee Harvey Oswald 1963.jpg
Inihalarawan ni Oswald noong Nobyembre 23, 1963, isang araw matapos mapatay ang pangulo ng Estados Unidos na si John F. Kennedy
Kapanganakan18 Oktubre 1939(1939-10-18)
NamatayNovember 24, 1963(1963-11-24) (aged 24)
Dahilan ng pagkamatayPinutok na putok ng baril ni Jack Ruby
Inilibing saRose Hill Cemetery
Fort Worth, Texas
32°43′57″N 97°12′12″W / 32.732455°N 97.203223°W / 32.732455; -97.203223 (Situs pemakaman Lee Harvey Oswald)
NasyonalidadAmerikano
KasoAng pagpatay kay Pangulong John F. Kennedy at pagpatay sa pulisya ng Dallas na si J. D. Tippit
AsawaMarina Nikolayevna Prusakova
(m. 1961–1963, ang kanyang kamatayan)
AnakJune Lee Oswald (anak na babae)
Audrey Marina Rachel Oswald (anak na babae)
Magulang(s)Robert Edward Lee Oswald (ama)
Marguerite Frances Claverie (ina)
Pirma
Lee Harvey Oswald Signature.svg

Mga 45 minuto matapos ang pagpatay kay Kennedy, binaril at pinatay ni Oswald ang pulisya ng Dallas na si J. D. Tippit sa isang lokal na kalye. Pagkatapos ay nadulas siya sa isang sinehan, kung saan siya ay naaresto sa pagpatay kay Tippit. Si Oswald ay kalaunan ay sinisingil sa pagpatay kay Kennedy; tinanggihan niya ang mga akusasyon at sinabi na siya ay isang "patsy."[1][2] Pagkalipas ng dalawang araw, si Oswald ay malubhang binaril ng lokal na may-ari ng nait klab na si Jack Ruby sa live na telebisyon sa silong ng Punong Pulisya ng Dallas.

Noong Setyembre 1964, natapos ng Komisyon ng Warren na si Oswald ay kumilos nang mag-isa nang siya ay pumatay kay Kennedy sa pamamagitan ng pagpapaputok ng tatlong shot mula sa Texas School Book Depository. Ang konklusyon na ito, kahit na kontrobersyal, ay suportado ng mga nakaraang pagsisiyasat mula sa FBI, ang Lihim na Serbisyo, at Kagawaran ng Pulisya ng Dallas.[3][4] Sa kabila ng ebidensya ng forensic, ballistic, at eyewitness na sumusuporta sa opisyal na mga natuklasan, ipinakita ng mga pampublikong botohan na ang karamihan sa mga Amerikano ay hindi naniniwala sa opisyal na bersyon ng mga kaganapan. Ang pagpatay ay nakakuha ng maraming mga teorya ng pagsasabwatan.

PagpatayBaguhin

 
Ruby pagbaril kay Oswald, na dinala ng pulisya ng Dallas. Ang tiktik na si Jim Leavelle ay nakasuot ng tan suit.

Noong Linggo, Nobyembre 24, inatasan ng mga detektibo si Oswald sa silong ng Punong Pulisya ng Dallas patungo sa isang nakabaluti na kotse na magdadala sa kanya mula sa bilangguan ng lungsod (na matatagpuan sa ika-apat na palapag ng punong-himpilan ng pulisya) sa kalapit na bilangguan ng county. Sa 11:21 a.m. CST, ang operator ng nait klab ng Dallas na si Jack Ruby ay lumapit kay Oswald mula sa gilid ng karamihan ng tao at binaril siya nang isang beses sa tiyan sa malapit na saklaw.[5] Nang lumabas ang pagbaril, isang detektib ng pulisya ang biglang nakilala si Ruby at sinabi: "Jack, ikaw na anak ng isang asong babae!"[6] Ang karamihan ng tao sa labas ng punong tanggapan ay pumutok sa kanilang narinig na si Oswald ay binaril.[7]

Ang isang walang malay na si Oswald ay kinuha ng ambulansya sa Parkland Memorial Hospital - ang parehong ospital kung saan idineklarang patay si Kennedy dalawang araw bago. Namatay si Oswald ng 1:07 p.m; pinuno ng pulisya ng Dallas na si Jesse Curry ay inihayag ang kanyang kamatayan sa isang broadcast ng balita sa TV.

Sa 2:45 p.m. sa parehong araw, isang autopsy ay ginanap sa Oswald sa Opisina ng County Medical Examiner.[5] Inihayag ng tagasuri sa medisina ng Dallas County na si Earl Rose ang mga resulta ng gross autopsy: "Ang dalawang bagay na maaari naming matukoy ay, una, na siya ay namatay mula sa isang pagdurugo mula sa isang sugat ng baril, at kung hindi man siya ay isang malusog na malusog na lalaki." Natuklasan sa pagsusuri ni Rose na ang bala ay pumasok sa kaliwang bahagi ni Oswald sa harap na bahagi ng tiyan at nagdulot ng pinsala sa kanyang pali, tiyan, aorta, vena cava, bato, atay, diaphragm, at labing-isang laso bago dumating sa pamamahinga sa kanyang kanang bahagi.

Isang camera sa telebisyon ng pool ng telebisyon ay nai-broadcast nang live upang masakop ang paglilipat; milyon-milyong mga tao na nanonood sa NBC ang nakasaksi sa pagbaril tulad ng nangyari at sa iba pang mga network sa loob ng ilang minuto pagkatapos.[8] Noong 1964, si Robert H. Jackson ng Dallas Times Herald ay iginawad sa Pulitzer Prize para sa Potograpiya para sa kanyang imahe ng pagpatay kay Lee Harvey Oswald ni Jack Ruby.[9]

Motibo ni RubyBaguhin

Kalaunan sinabi ni Ruby na siya ay nabalisa sa pagkamatay ni Kennedy at na ang kanyang motibo sa pagpatay kay Oswald ay "nagse-save kay Gng. Kennedy na hindi nababalik sa paglilitis".[10] Ang iba naman ay may hypothesize na si Ruby ay bahagi ng pagsasabwatan. Si G. Robert Blakey, punong payo para sa House Select Committee on Assassinations mula 1977 hanggang 1979, ay nagsabi: "Ang pinaka-maipaliwanag na paliwanag para sa pagpatay kay Oswald ni Jack Ruby ay pinahintulutan siya ni Ruby sa ngalan ng organisadong krimen, sinusubukan na maabot siya sa hindi bababa sa tatlong okasyon sa apatnapu't walong oras bago siya pinatahimik magpakailanman."[11]

LibingBaguhin

 
Ang kapalit ng gravelone ni Oswald

Ang bangkay ni Oswald ay inilibing noong Nobyembre 25, 1963 (sa parehong petsa ng ang libing ng estado ni John F. Kennedy) sa Shannon Rose Hill Memorial Cemetery Park sa Fort Worth, Texas.[12] Ang mga tagapag-ulat na sumasakop sa libing ay hiniling ng mga opisyal na kumilos bilang mga nagdadala ng katawan.[13] Ang orihinal na butil, na nagbigay ng buong pangalan ni Oswald at mga petsa ng kapanganakan at kamatayan, ay ninakaw; Pinalitan ito ng mga opisyal ng isang banner na nagbasa ng Oswald. Ang bangkay ng kanyang ina ay inilibing sa tabi niya noong 1981.[14]

Mga SanggunianBaguhin

  1. Warren Commission Hearings, vol. 20, p. 366, Kantor Exhibit No. 3—Handwritten notes made by Seth Kantor concerning events surrounding the assassination
  2. "A J.F.K. Assassination Glossary: Key Figures and Theories". The New York Times (sa Ingles). Oktubre 26, 2017. ISSN 0362-4331. Nakuha noong May 10, 2018.
  3. "John F Kennedy, Dallas Police Department Collection – The Portal to Texas History".
  4. John R. Tunheim (Marso 1, 1999). Final Report of the Kennedy Assassination Records Review Board. DIANE Publishing. p. 1. ISBN 978-0-7881-7722-4.
  5. 5.0 5.1 The Nook: An Investigation of the Assassination of John F. Kennedy, Official Autopsy Report of Lee Harvey Oswald, Nobyembre 24, 1963. Nasakote Enero 9, 2013.
  6. "President's Assassin Shot To Death In Jail Corridor By A Dallas Citizen; Grieving Throngs View Kennedy Bier". politics.nytimes.com. Nakuha noong May 12, 2018.
  7. Posner 1993, p. 399
  8. Bergreen, Laurence (1980). Look Now, Pay Later: The Rise of Network Broadcasting. New York: Doubleday and Company. ISBN 978-0-451-61966-2.
  9. Fischer, Heinz-D; Fischer, Erika J. (2003). "Prizes for Pictorial Journalism Areas". The Pulitzer Prize Archive: A History and Anthology of Award-Winning Materials in Journalism, Letters and Arts. 17 Complete Historical Handbook of the Pulitzer Prize System 1917–2000. München: De Gruyter. p. 206. ISBN 978-3-11-093912-5.
  10. Testimony of Jack Ruby, Warren Commission Hearings, vol. 5, pp. 198–200.
  11. Goldfarb, Ronald (1995). Perfect Villains, Imperfect Heroes: Robert F. Kennedy's War Against Organized Crime. Virginia: Capital Books. p. 281. ISBN 1-931868-06-9.
  12. Directions to Lee Harvey Oswald's Grave at Kennedy Assassination Home Page
  13. Lee Harvey Oswald pallbearer recalls the weather and widow The Salt Lake Tribune, Nobyembre 21, 2013.
  14. "Who was Lee Harvey Oswald? – A chronology of Lee Harvey Oswald's life". Pbs.org. Nakuha noong Setyembre 17, 2010.

Mga panlabas na linkBaguhin