Pangasinan

lalawigan ng Pilipinas
Para sa wika, tingnan ang Wikang Pangasinan.

Ang Pangasinan ay isang lalawigan ng Pilipinas sa rehiyon ng Ilocos. Matatagpuan ang lalawigan sa kanlurang bahagi ng pulo ng Luzon sa may Golpo ng Lingayen at Timog Dagat Tsina. Ito ay may kabuuang sukat na 5,451.01 square kilometre (2,104.65 mi kuw).[3] Ayon sa senso noong 2010, ang populasyon ay nasa 2,779,862.[4]

Pangasinan
Lalawigan ng Pangasinan
Pangasinan Provincial Capitol.jpg
Watawat ng Pangasinan
Watawat
Opisyal na sagisag ng Pangasinan
Sagisag
Mapa ng Pilipinas na magpapakita ng lalawigan ng Pangasinan
Mapa ng Pilipinas na magpapakita ng lalawigan ng Pangasinan
Mga koordinado: 15°55'N, 120°20'E
Bansa Pilipinas
RehiyonRehiyon ng Ilocos
KabiseraLingayen
Pagkakatatag1611
Pamahalaan
 • UriSangguniang Panlalawigan
 • GobernadorAmado Espino III
 • Manghalalal1,946,692 na botante (2019)
Lawak
[1]
 • Kabuuan5,451.01 km2 (2,104.65 milya kuwadrado)
Populasyon
 (senso ng 2020)
 • Kabuuan3,163,190
 • Kapal580/km2 (1,500/milya kuwadrado)
 • Kabahayan
654,240
Ekonomiya
 • Kaurian ng kitaika-1 klase ng kita ng lalawigan
 • Antas ng kahirapan12.91% (2018)[2]
Pagkakahating administratibo
 • Mataas na urbanisadong lungsod0
 • Lungsod4
 • Bayan44
 • Barangay1,364
 • Mga distrito6
Sona ng orasUTC+8 (PST)
Kodigo postal
2400–2447
PSGC
015500000
Kodigong pantawag75
Kodigo ng ISO 3166PH-PAN
Klimatropikal na monsoon na klima
Mga wikaWikang Pangasinan
wikang Sambal
Wikang Bolinao
Kayapa Kallahan
Websaythttp://www.pangasinan.gov.ph/

Pangasinan ang pangalan ng lalawigan, ng mga mamamayan, at ang pangunahing wikang sinasalita sa lalawigan. Tinatayang nasa 1.5 milyong ang mga katutubong Pangasinan. Isa ang wikang Pangasinan sa mga opisyal na kinikilalang wikang rehiyunal sa Pilipinas. Sinasalita ang Pangasinan bilang ikalawang wika ng mga etnikong minorya sa Pangasinan. Ang pinakakilalang pangkat etnikong minorya sa Pangasinan ay ang mga Iloko, Bolinao at mga Tagalog.

HeograpiyaBaguhin

 
Mapang pampolitika ng Pangasinan

PampulitikaBaguhin

Ang lalawigan ng Pangasinan ay nahahati sa 44 bayan, 4 na lungsod, at 1,364 na mga barangay. May anim na distritong pangkinatawan ang lalawigan ng Pangasinan.

Mga LungsodBaguhin

Mga BayanBaguhin

PisikalBaguhin

Matatagpuan ang lalawigan ng Pangasinan sa kanlurang gitnang bahagi ng pulo ng Luzon sa Pilipinas. Naghahanggan ang Pangasinan sa mga lalawigan ng La Union at Benguet sa hilaga, sa Nueva Vizcaya at Nueva Ecija sa silanga, at sa Zambales at Tarlac sa timog. Matatagpuan sa kanluran ng lalawigan ang Dagat Timog Tsina.

May kabuuang sukat ang Pangasinan na 5,451.01 square kilometre (2,104.65 mi kuw).[3] Ang lalawigan ay nasa 170 kilometro (105.633 mi) hilaga ng Maynila, 50 kilometro (31.0685 mi.) timog ng Lungsod ng Baguio, 115 kilometro (71.4576 mi.) hilaga ng Pandaigdigang Paliparan at Daungan ng Subic, at 80 kilometro (49.7096 mi.) hilaga ng Paliparang Pandaigdig ng Clark.

DemograpiyaBaguhin

Senso ng populasyon ng Pangasinan
TaonPop.±% p.a.
1990 2,020,273—    
1995 2,178,412+1.42%
2000 2,434,086+2.41%
2007 2,645,395+1.15%
2010 2,779,862+1.82%
Source: National Statistics Office[4]

PopulasyonBaguhin

Ang mga mamamayan ng Pangasinan (Totoon Pangasinan) ay tinatawag na Pangasinan o sa Kinastilang Pangasinense, o sa payak na taga-Pangasinan. Ikatlong pinakamataong lalawigan ang Pangasinan sa Pilipinas. Ayon sa senso noong 2000, 47 bahagdan ng populasyon ay mga Totoon Pangasinan at 44 na bahagdan ay mga Iloko.

 
Asinan sa Dasol.

Mga sanggunianBaguhin

  1. "Province: Pangasinan". PSGC Interactive. Quezon City, Philippines: Philippine Statistics Authority. Nakuha noong 12 Nobyembre 2016.
  2. https://psa.gov.ph/sites/default/files/Table%202.%20%20Updated%20Annual%20Per%20Capita%20Poverty%20Threshold%2C%20Poverty%20Incidence%20and%20Magnitude%20of%20Poor%20Population%20with%20Measures%20of%20Precision%2C%20by%20Region%20and%20Province_2015%20and%202018.xlsx; petsa ng paglalathala: 4 Hunyo 2020; tagapaglathala: Pangasiwaan ng Estadistika ng Pilipinas.
  3. 3.0 3.1 "List of Provinces". PSGC Interactive. Makati City, Philippines: National Statistical Coordination Board. Nakuha noong 11 Pebrero 2013.
  4. 4.0 4.1 "Population and Annual Growth Rates for The Philippines and Its Regions, Provinces, and Highly Urbanized Cities" (PDF). 2010 Census and Housing Population. National Statistics Office. Nakuha noong 13 Pebrero 2013.