Tungkol ang artikulong ito sa mga nilalang ng kalikasan ayon sa mitolohiyang Pilipino. Para sa palabas sa telebisyon ng Pilipinas, tingnan ang Encantadia (seryeng pantelebisyon).
Mitolohiya ng Pilipinas
Malakas and Maganda, mga unang tao ayon sa paalamatan ng Pilipinas.

Mga diyos ng Paglikha

Iba pang mga diyos

Mga mitikal na nilalang

Maalamat na mga Hayop

Maalamat na mga Tao

Maalamat na mga Bagay

Kaugnay na mga Paksa

Ang engkanto ay isang uri ng nilalang sa mitolohiyang Pilipino na pinaniniwalaang may angking kakayahang naiiba sa mga ordinaryong nilalang gaya ng tao at hayop.[1] Sila ay inilalarawan na may mapuputlang balat, asul o luntiang mga mata at kung minsan ay hindi hamak na mas matangkad o mas maliit gaya ng sa ordinaryong Pilipino.[1] Pinaniniwalaan din silang naninirahan sa mga punungkahoy gaya ng mga baliti at sinasabing hindi gumagalaw ng mga tao maliban na lamang ay kung gagambalain ang kanilang pananahimik.[2] Karaniwan na ring iniuugnay sa mga engkanto ang ninuno ng mga Pilipino.[3][4][5] Sila rin ay inilalarawan bilang mga ispiritu ng kalikasan o mga maliliit na duwende.[6] Ang paniniwala sa kanilang eksistensiya ay nagtagal ng ilang siglo [5] at may ilan pang pamayanan sa Pilipinas ang naniniwala rito.[7]

Sa wikang Filipino, ang lalaking engkanto ay tinatawag ding engkantado, samantalang ang babaeng engkanto naman ay hindi tinatawag na engkanto kundi isang engkantada. Gaya ng mga tao, sila ay pinaniniwalaan ding may kasarian ngunit naiiba sa mga tao.[8]

Ang salitang engkanto ay nagmula sa salitang Kastila na encantar[8] na ang ibig sabihin sa Tagalog ay "manggayuma"[9], "mambabalani"[10] o "mang-akit"[11]. Ito ay tinatawag din sa lokal na mga pangalan bilang tumao sa Cagayan at Misamis, meno sa Iligan, at panulay sa Siquijor.[8] Ang mga Bisaya[8] ay karaniwan nang isinalalarawan ang mga engkanto bilang:

Dili ingon nato, dili ta parehas

O sa Tagalog ay:

Sila [ang mga engkanto] ay mga taong hindi katulad sa atin.

Mga Uri Engkanto

Mahomanay - Lalaking Engkanto na maganda Ang itsura at wangis, magandang lalaki na may napakaputing balat at mahabang itim na itim na buhok. May matulis at hugis dahon na Tenga. Amoy matamis na bulaklak Ang mga Mahomanay. Nangunguha Ng mga babae na kanilangnapupusuan dadalhin sa kanilang daigdig. Inaalok nila ito Ng kaning itim. Mag aanyong panget na lalake Ang Mahomanay upang subukin ang kabaitan ng babaeng kanyang napupusuan. Kapag mabait Ang babae kahit anyong pangit Ang Mahomanay ay ginagantimpalaan niya Ang babaye Ng biyaya at yaman. Kapag pangit Ang ipinakitang ugali Ng babae sa pangit na anyo Ng Mahomanay ay paparusahan ito Ng engkanto. magkakasakit Ang babae at lalagnatin. At mamalasin sa buhay di lang sya pati buong pamilya nya ay mamalasin.

Tamalanhig - Babaeng Engkanto na katambal Ng Mahomanay. Magagandang babae na may mapulang balat at mahabang itim na buhok. Matulis na hugis dahon ang tenga. Nangunguha Ng mga binatang kanilang napupusuan. Inaakit Ng Tamalanhig Ang mga binatang mortal sa pamamagitan Ng kanyang ganda at alindog, nag lalabas Ng napakatamis ma amoy na nakaka humaling. Nalalasing sa bango at tamis Ang mga binatang nakaka langhap Ng halimuyak Ng engkantong Tamalanhig. Ang mabangong amoy Ng babaeng Tamalanhig ay ayaw Ng mga engkantong Mahomanay, para sa mga Lalaking Mahomanay ito ay matapang na kamandag.

Tamawo - Uri ng Sinaunang Engkanto na tila anak araw. Maputi ang balat at kulay ginto o puti ang buhok. Anyong Magagandang lalaking anak-araw, Napakaputi at payat Ang pangangatawan at ang Tenga ay hugis dahon. Sinasalarawan bilang mga magagandang lalaki napakaputi, naka bahag at balot ng gintong alahas. Pinaniniwalaang nandudukot sila ng mga babae at dalaga upang magparami ng kanilang lahi dahil walang babaeng Tamawo ang kanilang lipi. Kailangan Ng mga tamawo manguha Ng mortal na babae upang Sila ay makapagparami. Pinaniniwalaang sa mga batis o taon Ang pintuan pantungo sa kanilang dimensyon. Ibig Sabihin Ng "Tamawo" sa wikang Hiligaynon ay "Mula sa ibang Mundo" o "Mula sa ibang Daig-dig".

Dalaketnon - Masamang uri ng Engkanto, Ang mga Lalaking Dalaketnon ay magagandang lalaki na may mapuputing balat at mahabang itim na buhok. Inaakit nila sa kanilang Mundo Ang mga tao upang maging Asawa o di kaya ay alipin. Hinhandaan Ng Dalaketnon Ang biktima Ng itim na kanin, kapag itoy kinain Ng tao Hindi na Siya makakaalis sa Mundo Ng Engkanto. Pinaniniwalaang puno Ng Balete Ng pinto sa patungo sa kanilang daigdig o dimensyon. Ang Ibig Sabihin Ng Dalaketnon ay "Nagmula sa Dalakit" o puno ng Dalakit, na puno Ng Balete sa Tagalog

Babaeng Dalaketnon - Ang mga babaeng Dalaketnon ay mga magagandang Engkanto na may ginintuang kayumanging balat. Inaakit nila Ang mga lalaki ay binata gamit Ang kanilang Ganda, aalukin Ang binata Ng itim na kanin kapag kinain ito Ng tao Hindi na Siya makakaalis sa dimensyon ng Engkanto.

Tawong Lipod - mga di nakikitang espiritu at masasamang maligno na kung nagpapakita ay mga itim na anino o taong itim. Mga dating mababait at magagandang diwata ng hangin, bago sila naging itim na maligno Ng kasamaan. Ang mga Tawong Lipod ay magaganda at mapuputing diwata Ng hangin at ulap na bumaba sa lupa. Ang mga Hindi nakakabalik agad sa langit ay nagiging itim na Engkanto at nagiging Masamang maligno nagdudulot Ng sakit at karamdaman

Lambana - mga maliliit na lumilipad na nilalang na may pakpak Ng tutubi o paru-paro. Maykapangyarihan Silang magpalit anyo na sing laki at wangis tao. Kapag anyong tao nawawala Ang kanilang mga pakpak. Dahil sa taglay nilang Ganda mapa babae man o lalaking lambana Kadalasang napagkakamalang Diwata Ang mga Lambana.

Tingnan din baguhin

Mga sanggunian baguhin

  1. 1.0 1.1 "Engkanto". Inarkibo mula sa ang orihinal noong 2009-04-09. Nakuha noong 2009-04-18.
  2. "Encyclopedia Mythica". Inarkibo mula sa ang orihinal noong 2008-06-22. Nakuha noong 2009-04-18.
  3. Aguilar, Filomeno V. (1998). Clash of Spirits. University of Hawaii Press. ISBN 0-8248-2082-7.
  4. Gailyn Van Rheenen, Gailyn Van Rheenan (2006). Contextualization And Syncretism: Navigating Cultural Currents. William Carey Library. ISBN 0-87808-387-1. Nakuha noong 2008-06-21.
  5. 5.0 5.1 *Demetrio, Francisco (1969). "The Engkanto Belief: An Essay in Interpretation". Asian Folklore Studies. 28 (1): 77–90. doi:10.2307/1177781. Nakuha noong 2008-06-19.
  6. Ramos, Maximo D. (1971). Creatures of Philippine Lower Mythology. Philippines: University of the Philippines Press. pp. 55–56. OCLC 804797. {{cite book}}: Cite has empty unknown parameter: |coauthors= (tulong) ISBN 971-06-0691-3 (Quezon City Press, 1990)
  7. *Borchgrevink, Axel (2003). "Ideas of Power in the Philippines". Cultural Dynamics. 15 (1): 41–69. doi:10.1177/0921374003015001108. Inarkibo mula sa ang orihinal noong 2008-09-09. Nakuha noong 2008-06-19.
  8. 8.0 8.1 8.2 8.3 "Mysterious engkantos". Inarkibo mula sa orihinal noong 2009-04-18. Nakuha noong 2009-04-18.
  9. Dictionary, sa Ingles: bewitched
  10. Dictionary, sa Ingles: spellbound
  11. Dictionary, sa Ingles: enchanted/enchanter