Espiritu Santo

(Idinirekta mula sa Banal na Espirito)

Ang Espiritu Santo[1] (literal na Banal na Hininga o Banal na Hangin) o Banal na Ispirito[2] ay isa sa tatlong persona ng Diyos, na kabilang sa tinatawag na Banal na Santatlo[1] sa Kristiyanismong Niseno. Sa Lumang Tipan ng Bibliya, sinasabing masigla ang Espiritu Santo sa paglikha ng daigdig. Pinuno rin ng Espiritu Santo ng mga kapangyarihan ang piling mga tao sa loob ng mga natatanging panahon. Ito ang espiritung kumilos upang makapag-akda ng mga aklat o kasulatan ang mga manunulat sa Banal na Kasulatan. Sa Kristiyanismo, sinasabing nang dahil sa pagkamatay at sa muling pagkabuhay ni Hesus, nabubuhay na sa ngayon ang Espiritu Santo sa lahat ng mga mamamayan ng Diyos. Siya ang nagiging sanhi ng pagiging bago ng mga tao, at siya ring nagtuturo at nagbibigay sa sangkatauhan ng kalayaan sa pagkakaroon ng bagong buhay.[3] Kung kailangan ng tao ng pagliliwanag ng isipan, sa Espiritu Santo ito hinihiling.[1]

Sa Hudaismo, ang Banal na Ispirito ay isang puwersang dibino, katangian at impluwensiya ng Diyo sa uniberso o sa kanyang mga nilalang. Sa Islam, umaakto ang Espiritu Santo bilang ahente ng aksyon o komunikasyong dibino. Sa Pananampalatayang Bahá'í, ang Banal na Espiriu ang intermediyaryo sa pagitan ng Diyos at tao at "ang pagbubuhos ng grasya ng Diyo at ang makinang na mga sinag na nagmula sa Kanyang Pagpapakita".[4]

Mga relihiyong Abrahamiko baguhin

Hudaismo baguhin

Ang pariralang wikang Hebreo na ruach ha-kodesh (Hebreo: רוח הקודש, "espiritu santo" na transliterasyon din ang ruaḥ ha-qodesh) ay ginagamit sa Bibliyang Hebreo at mga kasulatang Hudyo upang tukuyin ang espiritu ni YHWH (רוח יהוה).[5] Ang mga katawagang Hebreo na ruacḥ qodshəka, "iyong espiritu santo" (רוּחַ קָדְשְׁךָ), at ruacḥ qodshō, "kanyang espiritu santo" (רוּחַ קָדְשׁוֹ), ay mayroon din (kapag ang paaring hulapi ay dinagdag, ang tiyak na artikulong ha ay tinanggal).

Pangkalahatang tumutukoy ang Banal na Ispirito sa Hudaismo sa aspetong dibino ng propesiya at karunungan. Tumutukoy din ito sa puwersang dibino, katangian, at impluwensiya ng Kataas-taasang Diyos, sa sansinukob o sa kanyang mga nilalang, sa binagay na mga konteksto.[6]

Kristiyanismo baguhin

Sa mayorya ng mga Kristiyano, ang Banal na Ispirito ay ang ikatlong[7] persona ng Santatlo: Ang "Trinong Diyos" na ipinamalas bilang Ama, Anak, at Espiritu Santo; na bawat Persona ay Diyos.[8][9][10] Dalawang simbolo mula sa kanonikong Bagong Tipan ang nakakabit sa Espiritu Santo sa ikonograpiyang Kristiyano: isang may pakpak na kalapati at mga dila ng apoy.[11][12] Lumitaw ang bawat paglalarawan ng Espiritu Santo mula sa iba't ibang mga salaysay sa Mabuting Balita; ang una dito ay sa bautismo ni Jesus sa Ilog Jordan kung saan sinasabing bumaba ang Espiritu Santo sa anyong kalapati bilang tinig ng Diyos Ama ang nagsalita ayon sa paglalarawan sa Mateo, Marcos, at Lucas;[11] ang ikalawa paglalarawan ay mula sa araw ng Pentecostes, limampung araw pagkatapos ng Paskuwa kung saan bumaba ang Espiritu Santo sa mga Apostol at ibang tagasunod ni Jesucristo, bilang mga dila ng apoy ayon sa paglalarawan ng Mga Gawa ng mga Apostol,[13] sa pangako ni Jesus sa kanyang pamamaalam.[14][15] Tinatawag na "lantad na epipanya ng Diyos",[16] ang Banal na Ispirito ay ang Isa na nagbibigay sa mga tagasunod ni Jesus ng mga kaloob espirituwal[17][18] at kapangyarihan[19][20] na nagbibigay-daan sa pagpapahayag kay Jesucristo, at ang kapangyarihan na nagdudulot ng pananalig sa pananampalataya.[21]

Islam baguhin

Ang Banal na Ispirito (Arabe: روح القدس Ruh al-Qudus, "ang Espiritu ng Kabanalan") ay binabanggit ng apat na beses sa Qur'an,[22] kung saan umaakto ito bilang ahente ng aksyon o komunikasyong dibino. Pangkalahang naalinsunod ang interpretasyong Muslim ng Banal na Ispirito sa ibang interpreyasyon batay sa Luma at Bagong Tipan. Sa batay ng kuwento sa ilang Hadith, kinikilala ng ilang Muslim na ito ang anghel na si Gabriel (Arabe: Jibrāʾīl).[23] Ang Espiritu (الروح al-Ruh, na wala ang pang-uring "banal" o "dinakila") ay sinasalarawan, bukod sa iba pang mga bagay, bilang ang malikhaing espiritu mula sa Diyos na binuhay si Adan, at naging inspirasyon sa iba't ibang paraan ng mga mensahero at propeta, kabilang si Jesus, Abraham. Ang paniniwala sa "Santatlo", ayon sa Qur'an, ay pinagbabawal at itinuturing kapalastanganan. Nailalapat din ang parehong pagbabawal sa kahit anumang ideya ng duwalidad ng Diyos (Allah).[24][25]

Pananampalatayang Bahá'í baguhin

Mayroon ang Pananampalatayang Bahá'í ng konseptong Pinakadakilang Espiritu, na nakikita bilang kasaganaan ng Diyos.[26] Kadalasan itong ginagamit upang isalarawan ang pagbaba ng Espiritu ng Diyos sa mga mensahero/propeta ng Diyos na kabilang, bukod sa iba pa, sina Jesus, Muhammad at Bahá'u'lláh.[27]

Sa paniniwalang Baháʼí, isang padaluyan ang Espiritu Santo kung saan sa pamamagitan nito ang karunungan ng Diyos ay nagiging direktang naikakabit sa kanyang mensahero, at naisalarawan ito sa iba't ibang mga relihiyon tulad ng nag-aapoy na mababang punongkahoy kay Moises, ang banal na apoy kay Zoroastro, ang kalapati kay Jesus, ang anghel Gabriel kay Muhammad at ang Katuwang ng Langit (Maid of Heaven) kay Bahá'u'lláh (tagapagtatag ng Pananampalatayang Baháʼí).[28] Tinatanggihan sa pananaw ng Baháʼí ang ideya na ang Banal na Espiritu ang isang kasama sa Diyos sa pagka-Diyos, suabalit sa halip, ay ang purong diwa ng katangian ng Diyos.[29]

Mga sanggunian baguhin

  1. 1.0 1.1 1.2 English, Leo James (1977). "Espiritu Santo". Tagalog-English Dictionary (sa wikang Ingles). Congregation of the Most Holy Redeemer. ISBN 9710810731.{{cite ensiklopedya}}: CS1 maint: date auto-translated (link)
  2. Gaboy, Luciano L. Holy Spirit - Gabby's Dictionary: Praktikal na Talahuluganang Ingles-Filipino ni Gabby/Gabby's Practical English-Filipino Dictionary, GabbyDictionary.com.
  3. The Committee on Bible Translation (1984). "Holy Spirit, Dictionary/Concordance, pahina B1". The New Testament, God's Word, The Holy Bible, New International Version (NIV). International Bible Society, Colorado, USA.{{cite ensiklopedya}}: CS1 maint: date auto-translated (link)
  4. "Some Answered Questions | Bahá'í Reference Library". www.bahai.org (sa wikang Ingles). Nakuha noong 2022-01-31.{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (link)
  5. Naglalaman ang artikulong ito ng teksto mula sa 1901–1906 na Ensiklopedyang Hudyo, na nasa dominyong publiko na ngayon. Cf. katawagan din sa ruaḥ Elohim (Hebreo: רוח אלהים, "espiritu/hangin ng Diyos"). Tingnan, halimbawa, kay Guy Darshan, "Ruaḥ ’Elohim in Genesis 1:2 in Light of Phoenician Cosmogonies: A Tradition's History," Journal of Northwest Semitic Languages 45,2 (2019), 51–78. (sa Ingles)
  6. Alan Unterman at Rivka Horowitz, Ruah ha-Kodesh, Encyclopaedia Judaica (Edisyong CD-ROM, Jerusalem: Judaica Multimedia/Keter, 1997, sa Ingles).
  7. Gilles Emery (2011). The Trinity: An Introduction to Catholic Doctrine on the Triune God (sa wikang Ingles). Catholic University of America Press. ISBN 978-0-8132-1864-9.{{cite book}}: CS1 maint: date auto-translated (link)
  8. Erickson, Millard J. (1992). Introducing Christian Doctrine (sa wikang Ingles). Baker Book House. p. 103.{{cite book}}: CS1 maint: date auto-translated (link)
  9. Hammond, T. C. (1968). Wright, David F. (pat.). In Understanding be Men: A Handbook of Christian Doctrine (sa wikang Ingles) (ika-6 (na) edisyon). Inter-Varsity Press. pp. 54–56, 128–131.{{cite book}}: CS1 maint: date auto-translated (link)
  10. Grudem, Wayne A. (1994). Systematic Theology: An Introduction to Biblical Doctrine. Leicester, England: Inter-Varsity Press; Grand Rapids, MI: Zondervan. p. 226. (sa Ingles)
  11. 11.0 11.1 Bibliya, Lucas 3:22, NIV
  12. Bibliya, Mga Gawa 2:3, NIV
  13. Bibliya, Mga Gawa 2:1–31
  14. Bibliya, Juan 14-16
  15. Williams, Charles (1950). The descent of the Dove : a short history of the Holy Spirit in the church (sa wikang Ingles). London: Faber.{{cite book}}: CS1 maint: date auto-translated (link)
  16. Kasemann, Ernst (1960). The Beginnings of Christian Theology [W.J. Montague, New Testament Questions of Today] (sa wikang Ingles). Philadelphia: Fortress. ISBN 978-1-316-61990-2.{{cite book}}: CS1 maint: date auto-translated (link)
  17. Bibliya, I Corinto 13:4-11, NIV
  18. Wesley, John (2003). The Holy Spirit and power (sa wikang Ingles). Keefauver, Larry., Weakley, Clare G. Gainesville, Fla.: Bridge-Logos. p. 107. ISBN 088270947X. OCLC 53143450.{{cite book}}: CS1 maint: date auto-translated (link)
  19. Bibliya Mga Gawa 1:8
  20. Johnson, Bill. When Heaven Invades Earth. Destiny Image, 2005 (sa Ingles)
  21. Fee, Gordon D. (1994). "God's empowering presence: the Holy Spirit in the letters of Paul." Peabody, Massachusetts: Hendrickson. (sa Ingles)
  22. Qur'an search: روح القدس. searchtruth.com. (sa Ingles at Arabe)
  23. "What Is Meant by the Holy Spirit in the Qur'an?". Islam Awareness (sa wikang Ingles). Sheikh Ahmad Kutty. Nakuha noong Nobyembre 14, 2018.{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (link)
  24. Griffith, Sidney H. Holy Spirit, Encyclopaedia of the Quran. (sa Ingles)
  25. Thomas Patrick Hughes, A Dictionary of Islam, p. 605. (sa Ingles)
  26. `Abdu'l-Bahá (1981) [1904–06]. "The Holy Spirit". Some Answered Questions (sa wikang Ingles). Wilmette, Illinois, USA: Baháʼí Publishing Trust. pp. 108–109. ISBN 0-87743-190-6.{{cite book}}: CS1 maint: date auto-translated (link)
  27. Taherzadeh, Adib (1976). The Revelation of Bahá'u'lláh, Volume 1: Baghdad 1853–63 (sa wikang Ingles). Oxford, UK: George Ronald. p. 10. ISBN 0-85398-270-8.{{cite book}}: CS1 maint: date auto-translated (link)
  28. Abdo, Lil (1994). "Female Representations of the Holy Spirit in Baháʼí and Christian writings and their implications for gender roles". Baháʼí Studies Review (sa wikang Ingles). 4 (1).{{cite journal}}: CS1 maint: date auto-translated (link)
  29. `Abdu'l-Bahá (1981) [1904–06]. "The Trinity". Some Answered Questions (sa wikang Ingles). Wilmette, Illinois, USA: Baháʼí Publishing Trust. pp. 113–115. ISBN 0-87743-190-6.{{cite book}}: CS1 maint: date auto-translated (link)