Ang Guyana (pagbigkas: ga•yá•na), na ang opisyal na pangalan ay Kooperatibang Republika ng Guyana (Ingles: Co-operative Republic of Guyana)[6] ay isang nakapangyayaring bansa sa hilagang rehiyon ng Timog Amerika. Napalilibutan ito ng Karagatang Atlantiko sa hilaga, Brazil sa timog at timog-kanluran, Suriname sa silangan, at Venezuela sa kanluran. Sa lawak nitong 215,000 square kilometre (83,000 mi kuw), ang Guyana ay ikaapat na pinakamaliit na bansa sa punong-lupain ng Timog Amerika kasunod ng Uruguay, Suriname, and French Guiana.

Kooperatibang Republika ng Guyana

Co-operative Republic of Guyana
Watawat ng Guyana
Watawat
Eskudo ng Guyana
Eskudo
Salawikain: "One People, One Nation, One Destiny"
Location of Guyana
KabiseraGeorgetown
Pinakamalaking lungsodcapital
Opisyal na wikaEnglish
Kinilalang wikang panrehiyonPortuguese
Spanish
Akawaio
Macushi
Waiwai
Arawak
Patamona
Warrau
Carib
Wapishana
Arekuna
Pangkat-etniko
(2002)
KatawaganGuyanese
PamahalaanUnitary Semi-presidential republic
• Pangulo
Irfaan Ali
Mark Phillips
LehislaturaNational Assembly
Formation
1667–1814
1814–1966
26 May 1966
• Republic
23 February 1970
6 October 1980
Lawak
• Kabuuan
214,970 km2 (83,000 mi kuw) (85th)
• Katubigan (%)
8.4
Populasyon
• Pagtataya sa 2014
735,554[1] (165th)
• Senso ng 2012
747,884[2]
• Kapal
3.502/km2 (9.1/mi kuw) (232nd or 8th least-densely populated in the world)
GDP (PPP)Pagtataya sa 2012
• Kabuuan
$6.155 billion[3]
• Kada kapita
$7,938[3]
GDP (nominal)Pagtataya sa 2012
• Kabuuan
$2.788 billion[3]
• Kada kapita
$3,596[3]
Gini (1998)44.5[4]
katamtaman
HDI (2014)0.636[5]
katamtaman · 124th
SalapiGuyanese dollar (GYD)
Sona ng orasUTC-4 (GYT (Guyana Time))
Pagmaneholeft
Kodigong pantelepono+592
Kodigo sa ISO 3166GY
Dominyon sa Internet.gy

Sakop ng rehiyong tinatawag na Guianas ang malaking kalupaang hilaga ng Ilog Amazon at silangan ng Ilog Orinoco. Naninirahan na dito ang iba't ibang katutubong pangkat nang dumating ang mga Dutch. Napasailalim naman sa Britanya ang bahagi na naging Guyana noong huling bahagi ng ika-18 siglo. Pinamahalaan ito bilang isang ekonomiyang batawan ng British Guiana hanggang matamo nito ang kasarinlan nito noong 1966, at opisyal na naging republika sa loob ng Commonwealth of Nations noong 1970. Makikita ang naging pamana ng mga Briton sa magkakahalo nitong populasyon na kinabibilangan ng mga Indiano, Africano, Amerindian, at grupong may halong-lahi.

Natatangi rin ang Guyana bilang nag-iisang bansa sa Timog Amerika kung saan opisyal na wika ang Ingles. Ito'y bagaman ang karamihan sa populasyon ay nagsasalita ng Guyanese Creole isang wikang kriyolyong batay sa Ingles, na may halong Dutch, Arawakan at Caribbean. Dagdag sa pagiging bahagi ng Anglophone Caribbean, ang Guyana ay isa sa iilang bansa sa Caribbean na hindi pulo sa West Indies. Ang punong-tanggapan ng Caribbean Community (CARICOM), kung saan kasapi ang Guyana, ay nasa kabisera at pinakamalaking lungsod nito na Georgetown. Noong 2008, sumanib ang bansa sa Union of South American Nations bilang isa sa tagapagtaguyod nito.


TalasanggunianBaguhin

  1. 1.0 1.1 "The World Factbook: Guyana". CIA. Tinago mula sa orihinal noong 15 Enero 2014. Nakuha noong 6 Enero 2014. Cite uses deprecated parameter |deadurl= (tulong)
  2. Guyana 2012 Census GeoHive– Guyana. Retrieved 2 August 2012.
  3. 3.0 3.1 3.2 3.3 "Guyana". International Monetary Fund. Tinago mula sa orihinal noong 20 Disyembre 2016. Nakuha noong 18 Abril 2013. Cite uses deprecated parameter |deadurl= (tulong)
  4. "GINI index (World Bank estimate)". World Bank. Nakuha noong 22 July 2015.
  5. "2015 Human Development Report" (PDF). United Nations Development Programme. 2015. Nakuha noong 15 December 2015.
  6. "Independent States in the World". state.gov.


Mga bansa sa Timog Amerika
Argentina | Bolivia | Brazil | Chile | Colombia | Ecuador | Guyana | Panama | Paraguay | Peru | Suriname | Trinidad and Tobago | Uruguay | Venezuela
Mga dumidepende: Falkland Islands | French Guiana



  Ang lathalaing ito ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.