Kaharian ng Prusya

(Idinirekta mula sa Kingdom of Prussia)

Ang Kaharian ng Prusya (Aleman: Königreich Preußen, pagbigkas [ˌkøːnɪkʁaɪ̯ç ˈpʁɔɪ̯sn̩]  (Speaker Icon.svg pakinggan)) ay isang kahariang Aleman na bumubuo sa estado ng Prusya sa pagitan ng 1701 at 1918.[5] Ito ang nagtutulak na puwersa sa likod ng pag-iisa ng Alemanya noong 1871 at ang nangungunang estado ng Imperyong Aleman hanggang sa pagbuwag nito noong 1918.[5] Bagaman kinuha ang pangalan nito mula sa rehiyong tinatawag na Prussia, ito ay nakabase sa Margrabyato ng Brandeburgo. Ang kabesera nito ay Berlin.[6]

Kaharian ng Prusya

Königreich Preußen
1701–1918
Watawat ng Prusya
Flag
(1892–1918)
Coat of arms (1873–1918) ng Prusya
Coat of arms
(1873–1918)
Awiting Pambansa: Preußenlied
"Song of Prussia"
Royal anthem:
"Heil dir im Siegerkranz"
"Hail to thee in the Victor's Crown"
The Kingdom of Prussia within the German Empire between 1871 and 1918
The Kingdom of Prussia within the German Empire between 1871 and 1918

Katayuan
Kabisera
Karaniwang wikaOfficial:
German
Relihiyon
Majority:
Protestantism -Official-[1] (Lutheran and Calvinist; since 1817 Prussian United)
Minorities:
Pamahalaan
King 
• 1701–1713
Frederick I (first)
• 1888–1918
Wilhelm II (last)
Minister-Presidenta 
• 1848
Adolf Heinrich (first)
• 1918
Max von Baden (last)
LehislaturaLandtag
Herrenhaus
Abgeordnetenhaus
Panahon
18 January 1701
14 October 1806
9 June 1815
5 December 1848
18 January 1871
28 November 1918
28 June 1919
Lawak
1871[2]348,779 km2 (134,664 mi kuw)
Populasyon
• 1756[3]
4,500,000
• 1816[2]
10,349,031
• 1871[2]
24,689,000
• 1910[4]
40,169,219
Salapi
Pinalitan
Pumalit
Holy Roman Empire
Polish–Lithuanian Commonwealth
Dukado ng Prusya
Brandenburg-Prussia.svg Brandenburg-Prussia
Royal Prussia
Free City of Danzig
Swedish Pomerania
Electorate of Hesse
Free City of Frankfurt
Duchy of Nassau
Kingdom of Hanover
Duchy of Holstein
Duchy of Schleswig
Saxe-Lauenburg
Duchies of Silesia
Free State of Prussia
Free City of Danzig
Second Polish Republic
Weimar Republic
First Czechoslovak Republic
Belgium
Denmark
Lithuania

Ang mga hari ng Prusya ay mula sa Pamilya Hohenzollern. Ang Brandeburgo-Prusya, hinalinhan ng kaharian, ay naging kapangyarihang militar sa ilalim ni Federico Guillermo, Elektor ng Brandeburgo, na kilala bilang "Ang Dakilang Elektor".[7][8][9][10] Bilang isang kaharian, ipinagpatuloy ng Prusya ang pag-angat nito sa kapangyarihan, lalo na sa panahon ng paghahari ni Federico II, na mas kilala bilang Federico ang Dakila, na siyang ikatlong anak ni Federico Guillermo I.[11] Si Federico ang Dakila ay naging instrumento sa pagsisimula ng Pitong Taong Digmaan (1756–63), na humawak ng kaniyang sarili laban sa Austria, Rusya, Pransiya, at Suwesya at itinatag ang papel ng Prusya sa mga estadong Aleman, pati na rin ang pagtatatag ng bansa bilang isang Europeong dakilang kapangyarihan.[12] Matapos maihayag ang kapangyarihan ng Prusya, ito ay itinuturing na isang pangunahing kapangyarihan sa mga estadong Aleman. Sa buong sumunod na daang taon, nagpatuloy ang Prusya upang manalo ng maraming laban at maraming digmaan.[13] Dahil sa kapangyarihan nito, patuloy na sinubukan ng Prusya na pag-isahin ang lahat ng mga estadong Aleman (hindi kasama ang mga kantong Aleman sa Suwisa) sa ilalim ng pamamahala nito, at kung ang Austria ay isasama sa naturang pinag-isang domain ng Aleman ay isang patuloy na usapin.

Mga sanggunianBaguhin

Mga Tala

  1. E. Alvis, Robert (2005). Religion and the Rise of Nationalism: A Profile of an East-Central European City. Syracuse University Press. pa. 133. ISBN 9780815630814.
  2. 2.0 2.1 "Königreich Preußen (1701–1918)" (sa wikang Aleman). Nakuha noong 2007-05-02.
  3. Ernest John Knapton. "Revolutionary and Imperial France, 1750-1815." Scribner: 1971. Page 12.
  4. "German Empire: administrative subdivision and municipalities, 1900 to 1910" (sa wikang Aleman). Nakuha noong 2007-05-02.
  5. 5.0 5.1 Marriott, J. A. R., and Charles Grant Robertson.
  6. "Prussia | History, Maps, & Definition". Encyclopedia Britannica (sa wikang Ingles). Nakuha noong 2020-11-02.
  7. Fueter, Eduard (1922).
  8. Danilovic, Vesna.
  9. [1][patay na link] Aping the Great Powers: Frederick the Great and the Defence of Prussia's International Position 1763–86, Pp. 286–307.
  10. [2] The Rise of Prussia Naka-arkibo June 10, 2010, sa Wayback Machine.
  11. Horn, D. B. "The Youth of Frederick the Great 1712–30."
  12. Horn, D. B. "The Seven Years' War."
  13. Atkinson, C. T. A History of Germany, 1715–1815.