Ang asupre, sangyawa o sulpura (Kastila: azufre, Ingles: sulfur) ay isang kemikal na elementong gumagamit sa bilang atomikong 16.[2] Ito ay karaniwang ginagamitan ng simbolong S. Ito ay isang karaniwang multibalente na hindi metal. Asupre, sa katutubong uri, ay matamlay na dilaw na crystal line solid. Sa kalikasan, karaniwan ito matatagpuang purong elemento at mga mineral na asuprido at asuprata. Isa itong esensyal na elemento para sa buhay at matatagpuan ito sa mga asidong amino: cysteine at methionine. Ginagamit itong pataba, pero karaniwan din ito sa pulbura, posporo, insecticide at fungicide. Ang elementong asupre na kristal ay kadalasang hinahanap ng mga nangongolekta ng mga mineral dahil sa matingkad nitong mga sukat na polihedron. Ito rin ay kilala sa pantanggal ng mga libag sa mga sabong may kahalong sulfur. Tinatawag din itong brimstone sa Inggles.

Asupre, 16S
Sulfur - El Desierto mine, San Pablo de Napa, Daniel Campos Province, Potosí, Bolivia.jpg
Asupre
Alternatibong pangalan sa Inglessulphur (British spelling)
Alotropiyasee Allotropes of sulfur
Hitsuralemon yellow sintered microcrystals
Pamantayang atomikong timbang Ar°(S)
  • [32.05932.076]
  • 32.06±0.02 (pinaikli)[1]
Asupre sa talahanayang peryodiko
Hydrogen Helium
Lithium Beryllium Boron Carbon Nitrogen Oxygen Fluorine Neon
Sodium Magnesium Aluminium Silicon Phosphorus Sulfur Chlorine Argon
Potassium Calcium Scandium Titanium Vanadium Chromium Manganese Iron Cobalt Nickel Copper Zinc Gallium Germanium Arsenic Selenium Bromine Krypton
Rubidium Strontium Yttrium Zirconium Niobium Molybdenum Technetium Ruthenium Rhodium Palladium Silver Cadmium Indium Tin Antimony Tellurium Iodine Xenon
Caesium Barium Lanthanum Cerium Praseodymium Neodymium Promethium Samarium Europium Gadolinium Terbium Dysprosium Holmium Erbium Thulium Ytterbium Lutetium Hafnium Tantalum Tungsten Rhenium Osmium Iridium Platinum Gold Mercury (element) Thallium Lead Bismuth Polonium Astatine Radon
Francium Radium Actinium Thorium Protactinium Uranium Neptunium Plutonium Americium Curium Berkelium Californium Einsteinium Fermium Mendelevium Nobelium Lawrencium Rutherfordium Dubnium Seaborgium Bohrium Hassium Meitnerium Darmstadtium Roentgenium Copernicium Nihonium Flerovium Moscovium Livermorium Tennessine Oganesson
O

S

Se
phosphorusAsuprechlorine
Atomikong bilang (Z)16
Pangkatpangkat 16 (mga anpiheno)
Peryodoperyodo 3
Bloke  p-bloke
Konpigurasyon ng elektron[Ne] 3s2 3p4
Mga elektron bawat kapa2, 8, 6
Katangiang pisikal
Pase sa STPsolido
Punto ng pagkatunaw388.36 K ​(115.21 °C, ​239.38 °F)
Punto ng pagkulo717.8 K ​(444.6 °C, ​832.3 °F)
Densidad (malapit sa r.t.)alpha: 2.07 g/cm3
beta: 1.96 g/cm3
gamma: 1.92 g/cm3
kapag likido (sa m.p.)1.819 g/cm3
Puntong kritikal1314 K, 20.7 MPa
Init ng pusyonmono: 1.727 kJ/mol
Init ng baporisasyonmono: 45 kJ/mol
Molar na kapasidad ng init22.75 J/(mol·K)
Presyon ng singaw
P (Pa) 1 10 100 1 k 10 k 100 k
at T (K) 375 408 449 508 591 717
Katangiang atomiko
Mga estado ng oksidasyon−2, −1, 0, +1, +2, +3, +4, +5, +6 (isang matapang na asidikong oksido)
ElektronegatibidadEskala ni Pauling: 2.58
Mga enerhiyang ionisasyon
  • Una: 999.6 kJ/mol
  • Ikalawa: 2252 kJ/mol
  • Ikatlo: 3357 kJ/mol
  • (marami pa)
Radyong Kobalente105±3 pm
Radyong Van der Waals180 pm
Color lines in a spectral range
Mga linyang espektral ng Asupre
Ibang katangian
Likas na paglitawprimordiyal
Kayarian ng krystalorthorhombic
Orthorhombic crystal structure for Asupre
Termal na konduktibidad0.205 W/(m⋅K) (amorphous)
Elektrikal na resistibidad2×1015  Ω⋅m (at 20 °C) (amorphous)
Magnetikong pagsasaayosdiamagnetic[2]
Molar na magnetikong susseptibilidad(α) −15.5×10−6 cm3/mol (298 K)[3]
Bultong modulo7.7 GPa
Eskala ni Mohs sa katigasan2.0
Bilang ng CAS7704-34-9
Kasaysayan
Pagkakatuklasbefore 2000 BCE[4]
Recognized as an element byAntoine Lavoisier (1777)
Pangunahing isotopo ng Asupre
Iso­topo Abudansya Half-life (t1/2) Paraan ng pagkabulok Produkto
32S 94.99% matatag
33S 0.75% matatag
34S 4.25% matatag
35S trace 87.37 d β 35Cl
36S 0.01% matatag
Kategorya Kategorya: Asupre

Mga sanggunianBaguhin

  1. "Standard Atomic Weights: Sulfur". CIAAW. 2009.
  2. 2.0 2.1 Lide, D. R., pat. (2005). "Magnetic susceptibility of the elements and inorganic compounds". CRC Handbook of Chemistry and Physics (PDF) (ika-86th (na) edisyon). Boca Raton (FL): CRC Press. ISBN 0-8493-0486-5. Maling banggit (Invalid na <ref> tag; maraming beses na binigyang-kahulugan ang pangalang "magnet" na may iba't ibang nilalaman); $2
  3. Weast, Robert (1984). CRC, Handbook of Chemistry and Physics. Boca Raton, Florida: Chemical Rubber Company Publishing. pa. E110. ISBN 0-8493-0464-4.
  4. "Sulfur History". Georgiagulfsulfur.com. Nakuha noong 2022-02-12.