Astato

(Idinirekta mula sa Astatine)

Ang astato (Kastila: astato, Ingles: astatine) ay isang uri ng elementong[4] kimikal na radyoaktibo at may sagisag na At at atomikong bilang na 85. Ito ang pinakamabigat sa natuklasan nang mga halogeno. Bagaman nalilikha ito sa pamamagitan ng pagkabulok na radyoaktibo sa kalikasan, natatagpuan lamang itong may kakaunting bilang dahil sa maiksi nitong kalahating buhay. Unang nakagawa ng astatino sina Dale R. Corson, Kenneth Ross MacKenzie, at Emilio Segrè noong 1940. Tatlong taon ang nakalipas bago natagpuan ang mga bakas ng astatino sa loob ng likas na mga mineral. Hanggang sa kamakailan lamang, karamihan sa mga katangiang pisikal at kimikal ng astatino ay nababatay lamang mula sa paghahambing sa iba pang mga elemento. Ilan sa mga isotopo ng astatino ang ginagamit bilang mga tagapaglabas o "emiter" ng mga partikulong alpa sa mga paggamit na makaagham at nasubukan na rin ang paggamit na pangmedisina ng astatino bilang 211 (astatine 211 sa Ingles). Sa kasalukuyan, ang astatino ang pinakabihirang likas na lumilitaw o likas na nalilikhang elemento, na may mas mababa sa isang onsa sa loob ng buong balat o kapatagan ng mundo.[5]

Astato, 85At
Astato
Bigkas sa Ingles /ˈæstətn,_ʔtɪn/ (ASS--teen-,_--tin)
Hitsuraunknown, probably metallic
Bilang na pangmasa[210]
Astato sa talahanayang peryodiko
Hydrogen Helium
Lithium Beryllium Boron Carbon Nitrogen Oxygen Fluorine Neon
Sodium Magnesium Aluminium Silicon Phosphorus Sulfur Chlorine Argon
Potassium Calcium Scandium Titanium Vanadium Chromium Manganese Iron Cobalt Nickel Copper Zinc Gallium Germanium Arsenic Selenium Bromine Krypton
Rubidium Strontium Yttrium Zirconium Niobium Molybdenum Technetium Ruthenium Rhodium Palladium Silver Cadmium Indium Tin Antimony Tellurium Iodine Xenon
Caesium Barium Lanthanum Cerium Praseodymium Neodymium Promethium Samarium Europium Gadolinium Terbium Dysprosium Holmium Erbium Thulium Ytterbium Lutetium Hafnium Tantalum Tungsten Rhenium Osmium Iridium Platinum Gold Mercury (element) Thallium Lead Bismuth Polonium Astatine Radon
Francium Radium Actinium Thorium Protactinium Uranium Neptunium Plutonium Americium Curium Berkelium Californium Einsteinium Fermium Mendelevium Nobelium Lawrencium Rutherfordium Dubnium Seaborgium Bohrium Hassium Meitnerium Darmstadtium Roentgenium Copernicium Nihonium Flerovium Moscovium Livermorium Tennessine Oganesson
 I 

At

Ts
poloniumastatoradon
Atomikong bilang (Z)85
Pangkatpangkat 17 (mga haloheno)
Peryodoperyodo 6
Bloke  p-bloke
Konpigurasyon ng elektron[Xe] 4f14 5d10 6s2 6p5
Mga elektron bawat kapa2, 8, 18, 32, 18, 7
Katangiang pisikal
Pase sa STPsolid (predicted)
Densidad (malapit sa r.t.)8.91–8.95 g/cm3 (estimated)[1]
Molar na bolyum23.6 cm3/mol (estimated)[1]
Katangiang atomiko
Mga estado ng oksidasyon−1, +1, +3, +5, +7[2]
Mga enerhiyang ionisasyon
  • Una: 899.003 kJ/mol[3]
Ibang katangian
Likas na paglitawmula sa pagkabulok
Bilang ng CAS7440-68-8
Kasaysayan
Pagpapangalanafter Greek ástatos (ἄστατος), meaning "unstable"
PagkakatuklasDale R. Corson, Kenneth Ross MacKenzie, Emilio Segrè (1940)
Pangunahing isotopo ng astato
Iso­topo Abudansya Half-life (t1/2) Paraan ng pagkabulok Produkto
209At syn 5.41 h β+ 209Po
α 205Bi
210At syn 8.1 h β+ 210Po
α 206Bi
211At syn 7.21 h ε 211Po
α 207Bi
Kategorya Kategorya: Astato

Mga sanggunian baguhin

  1. 1.0 1.1 Arblaster, JW, pat. (2018). Selected Values of the Crystallographic Properties of Elements. Materials Park, Ohio: ASM International. p. 604. ISBN 978-1-62708-154-2.{{cite book}}: CS1 maint: date auto-translated (link)
  2. Greenwood, Norman N.; Earnshaw, Alan (1997). Chemistry of the Elements (2nd pat.). Butterworth-Heinemann. p. 28. ISBN 978-0-08-037941-8.{{cite book}}: CS1 maint: date auto-translated (link)
  3. Rothe, S.; Andreyev, A. N.; Antalic, S.; Borschevsky, A.; Capponi, L.; Cocolios, T. E.; De Witte, H.; Eliav, E.; atbp. (2013). "Measurement of the First Ionization Potential of Astatine by Laser Ionization Spectroscopy". Nature Communications. 4: 1–6. Bibcode:2013NatCo...4E1835R. doi:10.1038/ncomms2819. PMC 3674244. PMID 23673620.{{cite journal}}: CS1 maint: date auto-translated (link)
  4. Gaboy, Luciano L. Astatine, astatino - Gabby's Dictionary: Praktikal na Talahuluganang Ingles-Filipino ni Gabby/Gabby's Practical English-Filipino Dictionary, GabbyDictionary.com.
  5. Close, Frank. Particle Physics: A Very Short Introduction. Palimbagan ng Pamantasan ng Oxford: Bagong York, 2004. Pahina 2.