Kim Il-sung

Si Kim Il-sung (Abril 15, 1912Hulyo 8, 1994), isinilang bilang Kim Song-ju, ay isang Hilagang Koreanong komunistang manghihimagsik at politiko na nagtatag ng Hilagang Korea at namahala nito simula sa pagkatatag ng bansa noong 1948 hanggang sa kanyang pagkamatay noong 1994, kung saan siya'y sinundan ng kanyang anak na si Kim Jong-il. Siya ang naging unang pinunong kataas-taasan ng bansa. Hinawakan niya ang mga posisyong Tagapangulo (1949-1966) at Pangkalahatang Kalihim (1966-1994) ng Partido ng mga Manggagawa ng Korea, Kataas-taasang Komandante (1950-1991) ng Hukbong Bayan ng Korea, Tagapangulo (1972-1993) ng Komisyon ng Tanggulang Pambansa, at Premiyer (1948-1972) at Pangulo (1972-1994) ng Hilagang Korea. Nanungkulan siya sa Hilagang Korea sa loob ng higit 45 na taon, kung saan nabuhay siya ng mas matagal sa kanyang mga kaalyado na sina Iosif Stalin ng apat na dekada at Mao Zedong ng halos dalawang dekada, at nanatili sa kapangyarihan sa panahon ng panunungkulan ng anim na pangulo ng Timog Korea at sampung pangulo ng Estados Unidos, samakatuwid ginagawa siyang pinakamatagal na pinunong komunistang naglingkod ng Digmaang Malamig at ikatlong pinakamatagal na punong pampamahalaang di-makaharing naglingkod sa ika-20 dantaon. Inilahad niya ang pilosopiyang Juche, ang ideolohiyang pang-estado ng Hilagang Korea na nagbibigay ng pagpapahalaga sa pagkamakabansang Koreano, pag-asa sa sarili, at sosyalismo.


Kim Il-sung
김일성
金日成
Kim Il Sung Portrait.png
Litratong opsisyal ni Kim Il-Sung na kinuha noong dekadang 1960.
Ika-1 Pangkalahatang Kalihim ng Partido ng mga Manggagawa ng Korea
Nasa puwesto
(Komite Sentral)
12 Oktubre 1966 – 8 Hulyo 1994
KalihimChoe Yong-gon
Kim Il
Pak Kum-chol
Ri Hyo-son
Kim Kwang-hyop
Sok San
Ho Pong-hak
Kim Yong-ju
Pak Yong-guk
Kim To-man
Ri Kuk-jin
Kim Jung-rin
Yang Hyong-sop
O Jin-u
Kim Tong-gyu
Han Ik-su
Hyon Mu-gwang
Kim Jong-il
Hwang Jang-yop
Kim Yong-nam
Kim Hwan
Yon Hyong-muk
Yun Ki-bok
Hong Si-hak
Nakaraang sinundanKanyang Sarili (bilang Tagapangulo)
Sinundan niKim Jong-il
Ika-1 Pangulo ng Republikang Bayang Demokratiko ng Korea
Nasa puwesto
28 Disyembre 1972 – 8 Hulyo 1994
PremiyerKim Il
Pak Song-chol
Ri Jong-ok
Kang Song-san
Ri Kun-mo
Yon Hyong-muk
Kang Song-san
Pangalawang PanguloChoe Yong-gon
Kang Ryang-uk
Kim Tong-kyu
Kim Il
Pak Song-chol
Rim Chun-chu
Ri Jong-ok
Kim Pyong-sik
Ika-1 Premiyer ng Republikang Bayang Demokratiko ng Korea
Nasa puwesto
(Gabinete)
9 Setyembre 1948 – 28 Disyembre 1972
Unang Pangalawang PremiyerKim Il
Pangalawang PremiyerPak Hon-yong
Hong Myong-hui
Kim Chaek
Kim Il
Jong Il-ryong
Nam Il
Pak Ui-wan
Jong Jun-thaek
Kim Kwang-hyop
Kim Chang-man
Ri Jong-ok
Ri Ju-yon
Pak Song-chol
Choe Yong-jin
Sinundan niKim Il (Konseho ng Pangasiwaan)
Ika-2 Kataas-taasang Komandante Hukbong Bayan ng Korea
Nasa puwesto
5 Hulyo 1950 – 24 Disyembre 1991
Nakaraang sinundanChoe Yong-gon (Punong Komandante)
Sinundan niKim Jong-il
Ika-1 Tagapangulo ng Komisyon ng Tanggulang Pambansa
Nasa puwesto
(Komite Sentral ng Bayan)
28 Disyembre 1972 – 9 Abril 1992
Nasa puwesto
9 Abril 1992 – 9 Abril 1993
Sinundan niKim Jong-il
Pansariling detalye
Ipinanganak
김성주
Kim Song-ju

15 Abril 1912(1912-04-15)
Heijo, Heian'nan-do, Chosen
(ngayo'y Pyongyang, Timog Pyongan, Hilagang Korea
Namatay8 Hulyo 1994(1994-07-08) (edad 82)
Hilagang Pyongan, Hilagang Korea
HimlayanPalasyo ng Araw ng Kumsusan, Pyongyang, Hilagang Korea
KabansaanKoreano
Hilagang Koreano
Partidong pampolitika Partido ng Mga Manggagawa ng Korea
Ibang ugnayang
pampolitika
Partido ng Mga Manggagawa ng Hilagang Korea (1946–1949)
Partido Komunista ng Tsina (1931–1946)
(Mga) AsawaKim Jong-suk
(1941-1949)
Kim Song-ae
(1952-1994)
Mga anak[Kay Kim Jong-suk:] [Kay Kim Song-ae:]
Mga magulangKim Hyong-jik (ama)
Kang Pan-sok (ina)
Mga kamag-anakKim Chol-ju (kapatid)
Kim Yong-ju (kapatid)
Kim Hyong-gwon (tito)
TahananPyongyang, Hilagang Korea
Alma mater
  • Mababang Paaralan ng Changduk
  • Mababang Paaralan ng Linjiang
  • Mababang Paaralan ng Paldo-gu
  • Unang Paaralang Panggitna ng Muson
  • Akademyang Militar ng Whasung
  • Mataas na Paaralan ng Jilin Yuwen
PropesyonPolitiko
IdeolohiyaMarxismo-Leninismo
Juche
Sampung Prinsipyo
Pirma
Serbisyo sa militar
Katapatan
Sangay/serbisyo Hukbong Bayan ng Korea (Puwersang Panglupain)
Hukbong Pula ng mga Manggagawa at Magsasaka
Hukbong Nagkakaisang Anti-Hapones sa Hilagang-Silangan
Mga taon ng serbisyo
  • 1948–1994
  • 1941–1945
RangggoDPRK-Army-OF-12.svg (대원수)
Taewŏnsu
Dakilang Mariskal
YunitIka-88 Seperadong Brigadang Riple (Hukbong Pula)
CommandsLahat (Kataas-taasang Komandante)
Mga labanan/digmaan
Pangalang Koreano
Chosŏn'gŭl
Hancha
Binagong RomanisasyonGim Il(-)seong
McCune–ReischauerKim Ilsŏng
Pangalan sa kapanganakan
Chosŏn'gŭl
Hancha
Binagong RomanisasyonGim Seong(-)ju
McCune–ReischauerKim Sŏngchu
Pagkakasapi sa Institusyong Sentral
  • 1980–1994: Kasapi; Presidyo ng Kawanihang Pampolitika ng Ika-6 Komite Sentral ng Partido ng mga Manggagawa ng Korea
  • 1970–1980: Kasapi; Komiteng Pampolitika ng Komite Sentral ng Partido ng mga Manggagawa ng Korea
  • 1966–1994: Kalihiman ng Partido ng mga Manggagawa ng Korea
  • 1966–1970: Kasapi; Komiteng Permanente ng Komite Sentral ng Partido ng mga Manggagawa ng Korea
  • 1961–1970: Tagapangulo; Komiteng Pampolitika ng Komite Sentral ng Partido ng mga Manggagawa ng Korea
  • 1956–1961: Kasapi; Komiteng Permanente ng Komite Sentral ng Partido ng mga Manggagawa ng Korea
  • 1948–1994: Diputado; Ika-1, Ika-2, Ika-3, Ika-4, Ika-5, Ika-6, Ika-7, Ika-8, at Ika-9 na Asembleyang Bayang Kataas-taasan
  • 1946–1994: Kasapi; Ika-1, Ika-2, Ika-3, Ika-4, Ika-5, at Ika-6 na Komite Sentral ng Partido ng mga Manggagawa ng Korea
  • 1946–1956: Kasapi; Komiteng Pampolitika ng Komite Sentral ng Partido ng mga Manggagawa ng Korea

Ibang Opisinang Hinawakan
  • 1982–1994: Tagapangulo ng Komisyong Militar Sentral ng Partido ng mga Manggagawa ng Korea
  • 1970–1982: Tagapangulo ng Komisyong Militar ng Komite Sentral ng Partido ng mga Manggagawa ng Korea
  • 1947–1948: Tagapangulo ng Komiteng Bayan ng Hilagang Korea
  • 1946–1949: Pangalawang Tagapangulo ng Komite Sentral ng Partido ng mga Manggagawa ng Hilagang Korea
  • 1946–1947: Tagapangulo ng Komiteng Bayang Probisyonal ng Hilagang Korea
  • 1945–1946: Tagapangulo ng Kawanihan ng Hilagang Korea ng Partido Komunista ng Korea

Ika-1 Pinunong Kataas-taasan ng Republikang Bayang Demokratiko ng Korea
(Setyembre 9, 1948 - Hulyo 8, 1994)

Sa mga unang taon ng kanyang buhay ay nagsimula siya bilang gerliyang anti-Hapones, kung saan naimpluwensyahan siya ng mga ideolohiyang komunista at sumali sa mga parehong organisasyon tulad ng Partido Komunista ng Tsina. Pagkatapos ng pagkakahati ng Korea ay naglingkod siya bilang pinuno ng mga pamahalaang probisyonal sa sonang Sobyetiko at nangasiwa sa pagkatatag ng estadong kasalukuyan sa Hilagang Korea. Pinasimuno niya ang pagsalakay sa Timog Korea noong 1950 na naging sanhi ng Digmaang Koreano, at tumigil noong 1953 sa pagkapatas. Kasunod ng digmaan ay muling itinayo ni Kim ang estado sa ilalim ng ekonomiyang planadong sentralisado. Nagtatag siya ng mga relasyong pabago-bago sa Unyong Sobyetiko at Tsina at sa kalaunan mga estadong komunista sa Silangang Europa tulad ng Rumanya at Silangang Alemanya. Sinubukan din niyang ilagay sa praktika ang Juche sa pamamagitan ng mga polisiyang paghihiwalay at pagkakaroon ng higit na kalayaan sa politika, ekonomiya, at militar. Gayunpaman, labis pa rin na umasa ang bansa ng mga subsidyo at pinansiyal na tulong mula sa Unyong Sobyetiko at Silangang Bloke, at lubos na naapektuhan ang ekonomiya ng bansa nang nabuwag ang mga ito. Humantong ito sa pagkamatay niya noong 1994 nang naganap ang malawakang taggutom sa Hilagang Korea, na nagdulot sa pagkamatay ng tinatayang 240 libo hanggang 3.5 milyong tao.

Naging totalitaryong diktador si Kim noong panahon ng kanyang pamamahala sa Hilagang Korea. Ang kanyang kulto ng personalidad ay ang pinakamalawak sa bansa, at sinasabing mas matindi kaysa sa mga kulto nina Stalin at Mao. Inilalarawan siya ng estado bilang isang pigurang amang Konfusyano, at binigyan siya ng iba't-ibang titulong di-opisyal at papuri tulad ng "dakilang araw", "parolang nagniningning ng Asya", "walang hanggang araw ng sangkatauhan", at partikular na "Pinunong Dakila", na naging katawagang kolokyal upang tukuyin siya. Ang kalendaryong Juche ay nagsisimula sa 1912, ang taon ng kanyang kapanganakan. Ang kanyang kaarawan ay ipinagdidiriwang sa Abril 15 at kinikilala bilang ang "Araw ng Araw". Itinalaga siya ng saligang batas noong 1998 hanggang 2016 bilang "Pangulong Walang Hanggan ng Republikang Bayang Demokratiko ng Korea". Tinatayang halos 1.6 milyong tao ang namatay sa ilalim ng kanyang rehimen sa pamamagitan ng pagpapatay, pagpupurga, at paglagay sa mga kampong paggawang sapilitan. Ang kanyang kulto ng pagkatao ay umaabot din sa mga kasapi ng kanyang pamilya. Noong namamahala pa siya ay inihanda niya ang kanyang anak na si Kim Jong-il na humalili sa kanya, na nangyari noong namatay siya noong 1994. Dahil dito, siya ang kauna-unahang pinunong komunista na nagtatag ng pamamahalang dinastiko. Ang dinastiyang kanyang itinatag ang patuloy na namamahala sa Hilagang Korea sa kasalukuyan, kung saan pinangungunahan ng kanyang apo na si Kim Jong-un.

Kontrobersya ng PangalanBaguhin

 
Si Kim Kyung-cheon, isang pinuno na hinahalaang gumamit ng pangalang "Kim Il-sung"

Pinapalibutan ang buhay ni Kim bago ang pagtatatag ng Hilagang Korea ng kontrobersya, kung saan ang iilan ay nagsasabing nagpanggap siya bilang ibang tao. Ipinahihiwatig ng ilang mapagkukunan na ang pangalang "Kim Il-sung" ay ginamit noon ni Kim Kyung-cheon, isang kilalang pinuno sa kilusan para sa kalayaan ng Korea. Ulat naman ni Grigory Mekler, isang Sobyetikang opisyal na kasama ni Kim noong sakop ng Unyong Sobyetika ang Hilagang Korea, na kinuha ni Kim ang pangalang ito mula sa isang dating kumander na namatay, ngunit ang pahayag ni Mekler ay tinalo ng mananalaysay na si Andrei Lankov, kung saan sinabi niyang malabong totoo ang salaysay. Ipinahayag niya na kilala ng ilang saksi si Kim bago at pagkatapos ng kanyang panahon sa Unyong Sobyetika, kabilang na ang kanyang superyor na si Zhou Baozhong, na ibinabalewala ang salaysay ng isang "pangalawang" Kim sa kanyang mga talaarawan. Itinuro naman ng mananalaysay na si Bruce Cumings na ang mga opisyal na Hapones mula sa Hukbo ng Kwantung ay nagpapatunay ng katanyagan ni Kim bilang isang manlalaban.[1][2][3][4]

Isang dokumentasyon mula sa Pambansang Pangasiwaan ng Mga Arkibo at Talaan ay nagpapakita na ang Pamahalaang Miltar ng Hukbo ng Estados Unidos sa Korea ay kinilala na si Kim ay dating pinangalanang Kim Song-ju, at siya ay pamangkin ng Kontra-Hapones na Heneral Kim Il-sung, at nang maglaon ay ginamit niya ang pangalan ng kanyang tiyuhin ng siya'y namatay. Karaniwang tinatanggap ng mga mananalaysay ang pananaw na habang ang mga nagawa ni Kim ay minamalabis ng kanyang kulto ng pagkatao, isa siyang makabuluhang pinunong gerilya.[5][6][7][8]

Pinagmulan at Mga Unang TaonBaguhin

Kapanganakan at PagkabataBaguhin

 
Lugar ng kapanganakan ni Kim Il-sung
 
Litrato ni Kim Il-sung noong bata pa siya

Ipinanganak si Kim noong Abril 15, 1912. Karaniwang sinasang-ayonan na isinilang siya sa maliit na nayon ng Mangyungbong (noo'y tinatawag na Namni) na malapit sa Pyongyang, ngunit ayon sa isang maagang kalahating-opisyal na talambuhay ni Kim Il-sung na inilathala noong 1964 sa Hapon na may Hilagang Koreanong suporta, ipinanganak si Kim sa tahanan ng kanyang ina sa Chingjong, at kalaunan ay lumaki sa Mangyungbong. Ang kanyang mga magulang ay sina Kim Hyong-jik, isang guro, parmakolohista sa damong-gamot, at aktibista para sa kalayaan ng Korea, at si Kang Pan-sok, isa ring aktibista kagaya ng kanyang asawa. Binigyan nila si Kim ng pangalang Kim Song-ju. Mayroon siyang dalawang nakababatang kapatid na sina Kim Chol-ju at Kim Yong-ju. Galing ang pamilya ni Kim mula sa Jeonju, Hilagang Jeolla at ang kanyang lolo sa tuhod (sa kanyang ama) na si Kim Ung-u ay nanatili sa Mangyongdae noong 1860. Lumaki si Kim sa isang Kristiyanong pamilya, partikular na sumusunod sa sektang Presbyterianismo. Ang kanyang lolo sa ina ay isang Protestanteng ministro, ang kanyang ama ay pumunta sa isang paaralang misyonero, at ang kanyang mga magulang ay aktibo sa pamayanan ng relihiyon. Ang pamilya ni Kim ay sumali sa mga aktibidad na kontra-Hapones at tumakas sa Manchuria noong 1920 kagaya ng karamihan ng mga Koreanong pamilya upang makaiwas sa taggutom at sa pang-aapi ng mga Hapones sa panahon noong sakop pa ng Hapon ang Korea.[9][10][11][12][13][14][15]

Ayon sa kanyang opisyal na sariling talambuhay, nag-aral siya sa iba't ibang paaralan noong kanyang pagkabata. Nagsimula ang kanyang pormal na edukasyon sa ikalimang baitang sa Mababang Paaralan ng Changduk, kung saan ang kanyang lolo sa ina ay ang punong-guro ng paaralan. Noong nanatili ang kanyang pamilya sa Linjiang, isang lungsod sa timog ng lalawigang Jilin, ay pinaturuan ng kanyang ama si Kim sa isang tagapagturo ng wikang Tsino sa loob ng isang taon at kalahati at pinaaral niya si Kim sa Mababang Paaralan ng Linjiang. Nakasaad din sa kanyang talambuhay na nagpatuloy siya ng kanyang pag-aaral sa Mababang Paaralan ng Paldo-gu, isang apat-na-taong Tsinong paaralan kung saan ang lahat ay itinuro sa wikang Tsino, at sa Unang Paaralang Panggitna ng Muson.[16]

Ayon kay Dgro. Kim Hyung-suk, isang retiradong dalubguro at pilosopo na dumalo sa parehong mababang paaralan kay Kim, "mataas" si Kim noong siya'y bata pa. Ulat niya na sinasabi ng mga nakakatanda sa paaralang iyon na si Kim ang "laging pinuno sa futbol" at "isang batang palautos na laging inuutusan ang mga batang nasa kanyang palibot".[17]

Mga Komunista at Gerilyang AktibidadBaguhin

 
Si Kim noong nag-aaral pa siya sa Mataas na Paaralan ng Jilin Yuwen
 
Si Shang Yue, isang Marxistang dalubguro na naging isang impluwensiya ni Kim

Sinasabi ng mga Hilagang Koreano at ng ibang mapagkukunan na itinatag ni Kim ang Unyong Ibagsak-ang-Imperyalismo noong Oktubre 1926 at pinamunuan ito sa edad na 14, ngunit pinaniniwalaan ng iba na ang may-ari ng unyon ay ang Unyong Magbubukid ng Gilheuk na pinamunuan ni Lee Jong-rak. Sa kanyang edukasyon, nag-aral si Kim sa Akademiyang Militar ng Whasung noong 1926 ngunit umalis siya noong 1927 dahil ayon sa kanya ang mga pamaraan ng pagsasanay dito ay luma na. Pagkatapos nito ay nag-aral siya sa Mataas na Paaralan ng Jilin Yuwen sa Tsina hanggang 1930 noong tinanggihan niya ang mga pyudal na kaugalian ng mga nakatatandang Koreano roon at noong nagkaroon siya ng interes sa mga komunistang ideolohiya. Sa paaralang ito nakilala ni Kim si Shang Yue, isang Marxistang dalubguro na naging isa sa mga impluwensya ni Kim noong panahon ng kanyang pag-aaral dito. Ayon sa kanyang sariling talambuhay, nagpakilala si Shang sa kanya ng mga klasikong Tsinong teksto tulad ng Panaginip ng Pulang Kamara ni Cao Xeuquin at mga magkapanahong panitikan nina Lu Xun at Chen Duxiu, pati na rin ang panitikang Ruso, kabilang ang Ina at Mga Kaaway ni Maxim Gorky. Pinatibay din ni Shang ang mga pananaw ni Kim sa pagkamakabansang magbubukid at hinikayat si Kim na maging proletaryong manunulat, kung saan palagi niyang binigyang-diin ang panlipunang layunin ng panitikan. Ang impluwensya ni Shang ay makikita sa mga pampolitikang dula na isinulat ni Kim, kagaya ng Dagat ng Dugo na kanyang isinulat noong 1930s. Inulat ng anak ni Shang na inilarawan ng kanyang tatay si Kim na "masigasig" at "naglalagay ng mga magagandang tanong sa loob at labas ng klase".[18][19][20][21][22][23]

Natapos ang pormal na edukasyon ni Kim nang arestuhin at ipakulong siya ng mga pulisya dahil sa kanyang mga subersibong gawain. Sa edad na 17, si Kim ang naging pinakabatang miyembro ng isang lihim na Marxistang organisasyon na may hindi hihigit sa dalawampung miyembro na pinamunuan ni Ho So, na kabilang sa Timog Manchuriang Komunistang Kapisanang Kabataan. Natuklasan ng pulisya ang grupo tatlong linggo matapos itong mabuo noong 1929, at ikinulong muli si Kim ng ilang buwan. Sumali si Kim sa Partido Komunista ng Tsina noong 1931 at sa iba`t-ibang mga grupong gerilya laban sa Hapon sa hilagang Tsina. Pinaalis si Kim sa Komunistang Internasyonal (kilala rin bilang ang Ikatlong Internasyonal) noong 1930 dahil sa kanyang sobrang pagkamakabansa.[24][25][26]

 
Mga sundalong Hapones na pumapasok sa Shenyang pagkatapos ang Pangyayari sa Mukden

Noong Mayo 30, 1930, naganap ang isang kusang marahas na pag-aalsa sa silangang Manchuria kung saan inatake ng mga magbubukid ang ilang lokal na nayon sa ngalan ng paglaban sa "handulong ng mga Hapones". Madaling nasugpo ng mga awtoridad ang hindi planado, hindi nakatutok, at daskol na pag-aalsa. Dahil dito, nagsimulang magplano ang mga Hapones ng pagsakop sa Manchuria. Diumano'y binalaan ni Kim ang mga delegado laban sa mga hindi planadong pag-aalsa gaya ng pag-aalsa noong Mayo 30, 1930 sa silangang Manchuria sa isang talumpati sa isang pulong ng mga delegado ng Batang Komunistang Liga noong Mayo 20, 1931 sa Yenchi, isang kondehan sa Manchuria.[27][28][29][30]

Naganap ang Pangyayari sa Mukden noong Setyembre 18, 1931, kung saan mayroong sumabog na dinamita na malapit sa isang riles ng tren ng mga Hapones sa bayan ng Mukden (ngayo'y Shenyang) sa Manchuria. Bagama't walang pinsalang naganap, ginamit ng mga Hapones ang insidente bilang dahilan upang magpadala ng sandatahang lakas sa Manchuria at magtalaga ng papet na pamahalaan, kung saan nabuo ang papet na estadong Manchukuo. Noong 1935, naging miyembro si Kim ng Hilagang-Silangang Nagkakaisang Hukbong Kontra-Hapones, isang grupong gerilya na pinamunuan ng Partido Komunista ng Tsina. Si Kim ay hinirang sa parehong taon upang maglingkod bilang komisar sa politika para sa ika-3 pagtuklap ng ikalawang dibisyon, na binubuo ng humigit-kumulang 160 sundalo. Dito nakilala ni Kim si Wei Zhengmin, ang lalaking magiging tagapayo niya bilang komunista. Siya ang agarang superyor na opisyal ni Kim na nagsilbi noong panahong iyon bilang tagapangulo ng Pampolitikang Komite ng Hilagang-Silangang Nagkakaisang Hukbong Kontra-Hapones. Direktang nag-ulat si Wei kay Kang Sheng, isang miyembro ng partido na may mataas na ranggo na malapit kay Mao Zedong sa Yan'an, hanggang sa kamatayan ni Wei noong Marso 8, 1941.[31][32][33][34]

 
Si Kim (dulong kaliwa) at ng kanyang mga kasama sa Ika-88 na Hiwalay na Brigadang Riple
 
Si Kim (unang linya, ikalawa mula sa kanan) at ng kanyang mga kasama sa Ika-88 na Hiwalay na Brigadang Riple

Noong 1935 ay pinalitan ni Kim ang kanyang pangalan sa Kim Il-sung na nangangahulugang "Kim Maging ang Araw". Sa kanyang talambuhay na Kasama sa Siglo, nagsulat si Kim tungkol sa pangalang ito: "Sa panahon na kumalat ang kantang Bituin ng Korea, pinalitan ng mga kasama ko ang pangalan ko at sinimulan akong tawagin na Han Byol ... ibig sabihin ay "Isang Bituin". Si Pyon Tae U at ibang may pampublikong pag-iisip sa Wujiazi at ang mga kabataang komunista gaya ni Choe Il Chon ang nagmungkahi na palitan ang pangalan ko sa Kim Il Sung. Kaya tinawag ako sa tatlong pangalan, Song Ju, Han Byol at Il Sung. ... Hindi ko ginusto na tinawag ako sa ibang pangalan. Hindi pa rin ako nagparaya sa mga taong pumupuri sa akin sa pamamagitan ng paghahambing sa akin sa isang bituin o sa araw; hindi ito nababagay sa akin, [bilang isang] binata. Ngunit hindi ako pinakinggan ng aking mga kasama, gaano man kahigpit ang pagsaway ko sa kanila o pinagtalunan ito.... Noong tagsibol ng 1931 nang nanatili ako ng mga tatlong linggo sa bilangguan, nang inaresto ng mga kumander ng militar sa Guyushu, na ang pangalang Kim Il Sung ay lumabas sa mga pahayagan sa unang pagkakataon. Hanggang sa mga oras na iyon karamihan sa aking mga kakilala ay tinawag ako sa aking tunay na pangalan, Song Ju. Sa mga huling taon nang simulan ko ang armadong pakikibaka sa silangang Manchuria na tinawag ako sa isang pangalan, Kim Il Sung, ng aking mga kasama. Itinaguyod ako ng aking mga kasama bilang kanilang pinuno, binigyan ako ng bagong pangalan at kumanta sila ng mga awit tungkol sa akin. Sa gayon ay ipinahayag nila ang kanilang kaloob-loobang damdamin."[35][36]

Si Kim ay hinirang bilang kumander ng Ika-6 na dibisyon noong 1937 sa edad na 24, kung saan kontrolado niya ang ilang daang mga yunit na nakilala bilang ang "Dibisyon ni Kim Il-sung". Habang pinangasiwaan niya ang dibisyon na ito, sinalakay niya ang Pochonbo noong Hunyo 4, 1937. Kahit ang nakuha lamang ng dibisyon ni Kim ay isang maliit na bayan na hawak ng Hapon sa loob lamang ng hangganan ng Korea sa loob ng ilang oras, isinaalang-alang na ito bilang isang tagumpay ng militar dahil nahihirapan noon ang mga gerilyang yunit na makakuha ng teritoryo ng kalaban. Pagkatapos ng tagumpay na ito ay nagkaroon si Kim ng katanyagan sa mga Tsinong gerilya at pinakinabangan ito ng mga Hilagang Koreanong talambuhay kung saan itinuring nila ang pangyayari bilang isang dakilang tagumpay para sa Korea. Para sa mga Hapones, itinuring nila si Kim bilang isa sa mga pinakaepektibo at tanyag na mga gerilyang pinuno ng Korea, at dahil dito kinilala siya ng mga Hapones bilang ang "Tigre". Ipinadala ng mga Hapones ang "Yunit Maeda" upang hulihin siya noong Pebrero 1940. Sa parehong taon ay dinukot ng mga Hapones si Kim Hye-sun, isang babae na hinalaan na ang unang asawa ni Kim. Matapos siyang gamitin bilang isang prenda upang subukang kumbinsihin ang mga gerilyang Koreano na sumuko, agad-agad siyang pinapatay. Si Kim ay hinirang na kumander ng ika-2 rehiyon ng pagpapatakbo para sa ika-1 hukbo, ngunit sa pagtatapos ng 1940 ay siya na lang ang natirang pinuno ng ika-1 hukbo na buhay. Dahil hinahanap siya ng mga tropang Hapones, tumakas si Kim at ng mga natitira sa kanyang hukbo patungong Unyong Sobyet sa pamamagitan ng pagtawid sa Ilog ng Amur. Nang makarating siya at ng kanyang mga katropa ay ipinadala sila sa isang kampo sa Vyatskoye na malapit sa Khabarovsk, kung saan sinanay sila ulit ng mga Sobyet. Noong Agosto 1942, inatasan si Kim at ng kanyang hukbo sa Ika-88 na Hiwalay na Brigadang Riple na kabilang sa Pulang Hukbo ng Mga Manggagawa at Magsasaka (Pulang Hukbo). Ang naging superyor ni Kim noong panahong ito ay si Zhou Baozhong, ang kumander ng brigada. Si Kim ay naging isang komandante sa Pulang Hukbo at nagsilbi rito hanggang sa wakas ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig.[37][38][39][40][41][42][43][44][45][46][47]

Pagbabalik sa KoreaBaguhin

 
Pagbisita ni Kim (itinuturo ng palaso) at pakikipagkita sa kanyang mga kamag-anak at taganayon pagkatapos ng Kongreso ng Bayan noong Oktubre 14, 1945
 
Si Kim (kaliwa) at Pak Hon-yong (kanan) sa Pyongyang noong 1948
 
Si Kim (unahan, kanan) sa kanyang kauna-unahang pagpakita sa publiko noong Oktubre 14, 1945 sa Kongreso ng Bayan ng Lungsod ng Pyongyang
 
Pagdiriwang ng pagkatatag ng Probisyonal na Komite ng Bayan ng Hilagang Korea noong Pebrero 8, 1946

Nagdeklara ng digmaan ang Unyong Sobyet laban sa Hapon noong Agosto 8, 1945, at pumasok ang Pulang Hukbo sa Pyongyang noong Agosto 24, 1945. Inutusan ni Joseph Stalin si Lavrentiy Beria na magrekomenda ng isang komunistang pinuno para sa mga teritoryo na nasakop ng Unyong Sobyet. Nakilala ni Beria si Kim ng ilang beses bago niya siyang inirekomenda kay Stalin. Dumating si Kim sa daungan ng Wonsan noong Setyembre 19, 1945 pagkatapos ng 26 na taong destiyero. Ayon kay Leonid Vassin, isang opisyal ng Ministeryo ng Gawaing Panloob ng Unyong Sobyet, si Kim ay "nilikha mula sa sero". Hindi siya noon mahusay sa wikang Koreano, nakatanggap lamang siya ng walong taong pormal na edukasyon, at lahat ng ito ay nasa wikang Tsino. Kinailangan niyang turuang magbasa ng isang talumpati (na inihanda ng ministeryo para sa kanya) sa isang kongreso ng Partido Komunista tatlong araw pagkatapos niyang dumating. Noong Disyembre 1945 ay ginawa si Kim na Unang Kalihim ng Kawanihan ng Sangay ng Hilagang Korea ng Partido Komunista ng Korea. Noong una ay mas ginusto ng mga Sobyet si Cho Man-sik na mamuno ng isang sikat na prenteng pamahalaan, ngunit tumanggi si Cho na suportahan ang isang pagkakatiwala na suportado ng Mga Nagkakaisang Bansa at nakipagsagupaan kay Kim. Si Heneral Terentii Shtykov, ang nanguna sa pananakop ng mga Sobyet ng Hilagang Korea, ay sumuporta kay Kim kaysa kay Pak Hon-yong upang pamunuan ang Probisyonal na Komite ng Bayan ng Hilagang Korea noong ika-8 ng Pebrero noong 1946. Bilang tagapangulo ng komite, si Kim ay "ang nangunang administratibong pinuno sa Hilaga," kahit na nasa ilalim siya ni Heneral Shtykov hanggang sa pakikialam ng mga Tsino sa Digmaang Koreano. Upang palakasin ang kanyang kapangyarihan, itinatag ni Kim ang Koreanong Hukbong Bayan at kumalap ng mga gerilya at dating sundalo na lumaban sa mga Hapones at Makabansang Tsino. Gamit ang mga Sobyet na tagapayo at kagamitan, bumuo si Kim ng isang malaking hukbo na bihasa sa mga taktika sa pagsalingit at pakikidigmang gerilya. Bago ang pagsalakay ni Kim sa Timog Korea noong 1950, binigyan ni Stalin ang Koreanong Hukbong Bayan ng mga modernong tangkeng katamtaman ang laki na gawa ng mga Sobyet, trak, pampaigkas, at mga maliliit na sandata. Bumuo din si Kim ng isang hukbong panghimpapawid na noong una ay mayroon ng mga manlalabang gawa ng mga Sobyet na pinaaandar ng elise at sasakyang panghimpapawid na pang-atake. Nang maglaon, ang mga Hilagang Koreanong kandidato para sa posisyong piloto ay ipinadala sa Unyong Sobyet at Tsina upang magsanay sa MiG-15 sasakyang panghimpapawid na jet sa mga lihim na himpilan.[48][49][50][51][52][53][54][55][56][57][58][59]

Pamamahala sa Hilagang KoreaBaguhin

Angat sa Kapangyarihan at Digmaang KoreanoBaguhin

 
Kim Il-sung (nasa gitna) at Kim Tu-bong (pangalawa mula sa kanan) sa magkasamang pagpupulong ng Bagong Partido ng Bayan ng Korea at ng Partido ng Mga Manggagawa ng Hilagang Korea sa Pyongyang noong Agosto 28, 1946

Sa kabila ng plano ng Mga Nagkakaisang Bansa na magsagawa ng panlahatang Koreanong halalan, nagsagawa ang mga Sobyet ng mga halalan sa hilaga na naganap noong Agosto 25, 1948 para sa isang Kataas-taasang Asembleyo ng Bayan. Ang mga botante ay binigyan ng isang listahan mula sa Demokratikong Prente para sa Muling Pagkakaisa ng Amang Bayan na dominado ng mga komunista. Ang Demokratikong Republikang Bayan ng Korea ay iprinoklama noong Setyembre 9, 1948, mahigit isang buwan matapos maiproklama ang Republika ng Korea sa timog noong Agosto 15, 1948. Itinalaga si Kim ng mga Sobyet bilang premiyer ng republika. Ang partido ay pinamunuan ni Kim Tu-bong, ngunit si Kim ang nagtaglay ng totoong kapangyarihan sa partido. Noong Oktubre 12, kinilala ng Unyong Sobyet ang gobyerno ni Kim bilang ang soberanong pamahalaan ng buong Koreanong tangway, kabilang na ang Timog Korea. Ang Partido Komunista ay nagsama sa Bagong Partido ng Bayan ng Korea upang mabuo ang Partido ng Mga Manggagawa ng Hilagang Korea, kung saan itinalaga si Kim bilang pangalawang tagapangulo. Sa panahong ito ay nagsimulang magtaguyod si Kim ng kanyang kulto ng pagkatao. Nagpatayo ng mga rebulto niya sa Hilagang Korea, at sinimulan niyang tukuyin ang kanyang sarili na "Dakilang Pinuno". Sumagawa si Kim ng mga reporma noong Pebrero ng 1946. Mahigit sa 50% ng maaarong lupain ay muling ipinamahagi, isang 8-oras na araw ng trabaho ay naiproklama at ang lahat ng mabibigat na industriya ay naisabansa. Nagkaroon ng mga mabuting pagbabago sa kalusugan ng populasyon noong isinabansa niya ang pangangalagang pangkalusugan na pwedeng pakinabangan ng lahat ng mamamayan.[60][61][62][63][64][65]

 
Teritoryong nagbabago noong nagaganap ang digmaan
  Mga puwersa ng Hilagang Korea, Tsina, at Unyong Sobyet

Ipinapahiwatig ng mga arkibal na materyal na ang desisyon na lusubin ng Hilagang Korea ang Timog ay desisyon ni Kim at hindi desisyon ng mga Sobyet. Iminumungkahi ng ebidensiya na ang intelihensiyang Sobyet, sa pamamagitan ng mga mapagkukunang espiya sa pamahalaan ng Estados Unidos ng Amerika at ng Sikretong Serbisyong Intelihensiya ng Pinagkaisang Kaharian ay nakakuha ng impormasyon tungkol sa mga limitasyon ng Amerika sa mga tipon ng bombang atomiko at programa sa pagtanggol, kaya't naisip si Stalin na ang administrasyon ni Harry Truman ay hindi makikialam sa Korea.[66][67][68][69]

 
Ang RDS-1, ang sandatang nukleyar na ginamit ng Unyong Sobyet sa kanilang kauna-unahang nukleyar na pagsubok
 
Ang ika-38 hilera kung saan ang Koreanong tangway ay noo'y hinati, nang kalaunan ay nahati ito sa Linyang Militar ng Demarkasyon

Noong 1949, binawasan ng militar ng Timog Korea at Estados Unidos aktibong bilang ng mga katutubong komunistang gerilya sa Timog mula 5,000 hanggang 1,000. Gayunpaman, naniniwala si Kim Il-sung na ang malawakang pag-aalsa ay nagpapahina sa militar ng Timog Korea at ang pagsalakay ng Hilagang Korea ay sasalubungin ng karamihan sa populasyon ng Timog Korea. Sinimulan ni Kim na humingi ng suporta ni Stalin para sa isang pagsalakay noong Marso 1949, kung naglalakbay siya sa Mosku upang subukang hikayatin siyang suportahan ang kanyang minimithing paglusob ng Timog Korea. Noong una ay hindi inisip ni Stalin na ang oras na iyon ay ang tamang panahon para sa isang digmaan sa Korea. Ang mga pwersa ng Hukbong Mapagpalaya ng Bayan ay nakasangkot pa rin sa Digmaang Sibil ng Tsina habang ang mga puwersa ng Amerika ay nanatiling nakatalaga sa Timog Korea. Ngunit pagsapit ng tagsibol ng 1950, naniniwala siya na nagbago ang estratehikong sitwasyon. Nakuha ng mga pwersa ng Tsinong hukbo sa ilalim ni Mao Zedong ang huling tagumpay sa Tsina, ang mga pwersa ng Amerika ay umatras mula sa Korea, at pinasabog ng mga Sobyet ang kanilang kauna-unahang sandatang nukleyar na sinira ang atomikong monopolyo ng Amerika. At dahil hindi direktang nakialam ang Amerika sa upang pigilan ang tagumpay ng mga komunista sa Tsina, naisip ni Stalin na mas mawawalan sila ng gusto na lumaban sa Korea, na may hindi gaanong estratehikong kahalagahan. Naunawaan na rin ng mga Sobyet ang mga palahudyatan na ginamit ng Amerika para makipag-ugnayan sa kanilang embahada sa Mosku, at ang pagbabasa ng mga dispatsyong ito ay nakakumbinsi kay Stalin na ang Korea ay walang kahalagahan sa Amerika para magkaroon ng nukleyar na labanan sa dalawang estado. Nagbigay si Stalin ng pahintulot kay kim noong Abril ng 1950 na salakayin ang Timog sa ilalim ng kondisyon na papayag si Mao Zedong na magpadala ng mga tropa kung kinakailangan. Nilinaw ni Stalin na hindi lantarang sasali sa giyera ang mga pwersang Sobyet upang maiwasan ang direktang labanan sa Estados Unidos. Nakipagpulong si Kim kay Mao noong Mayo ng 1950. Nag-aalala si Mao na makikialam ang Amerika ngunit sumang-ayon siya na suportahan ang pagsalakay. Nanawagan si Kim ng komperensya sa Haeju noong Hunyo 15-17 ng 1950 at halalan para sa buong Korea noong Agosto 5-8. Nagpadala ang Hilaga ng tatlong diplomatiko noong Hunyo 11 sa Timog bilang isang alok para sa kapayapaan na tahasang tinanggihan ni Syngman Rhee, ang unang pangulo ng Timog Korea. Binago ni Kim ang kanyang planong pangdigmaan na limitadong operasyon sa Tangway ng Ongjin noong Hunyo 21 at ginawa niya itong pangkalahatang atake sa ika-38 hilera dahil nag-aalala siya na nalaman ng mga ahente ng Timog ang mga plano ng paglusob at pinapalakas ng mga puwersa ng Timog Korea ang kanilang mga depensa. Sumang-ayon si Stalin sa pagbabago ng plano.[70][71][72][73][74][75]

 
Si Heneral Douglas MacArthur, isang Amerikanong heneral na lumaban para sa Timog Korea noong Digmaang Koreano
 
Si Zhou Enlai, ang unang premiyer ng Tsina

Nagsimula ang Digmaang Koreano sa madaling araw ng Linggo noong Hunyo 25, 1950, noong tumawid ang Koreanong Hukbong Bayan sa ika-38 hilera sa likod ng putukan ng artilerya. Nabigyang-katwiran ang hukbo sa pag-aakusa na unang umatake ang mga tropa ng Timog Korea at balak nilang pataying angna sila ang unang nag-atake pag-atake nito sa pag-aangkin na unang sumalakay ang mga tropang ROK at nilalayon ng KPA na arestuhin at bitayin ang "manghaharang na taksil na si Syngman Rhee". Noong ika-30 ng Hunyo ng parehong taon, limang araw pagkatapos ng pagsiklab ng digmaan, nagpasya si Zhou Enlai, isang dating premiyer ng Tsina at pangalawang tagapangulo ng Sentral na Komiteng Pangmilitar ng Partido Komunista ng Tsina na magpadala ng grupo ng Tsinong tauhang pangmilitar na intelihensiya sa Hilagang Korea upang magtatag ng mas mahusay na pakikipag-ugnayan kay Kim Il-sung at para magtipon ng mga materyales tungkol sa pakikipaglaban. Nagpatuloy ang labanan sa tangway, at pagsapit ng Agosto ay patuloy na naitulak ng Koreanong Hukbong Bayan ang hukbo ng Timog Korea at ang Ikawalong Hukbo ng Estados Unidos patungong timog. Sa kanilang pagsulong, pinatay ng hukbo ng Hilagang Korea ang mga intelektwal at mga empleyado ng pamahalaan ng Timog, at noong Agosto 20 ay binalaan ni Heneral Douglas MacArthur si Kim na siya ang mananagot sa mga kasamaan ng kanyang hukbo. Bagama't ang mga unang tagumpay ni Kim ay naging dahilan na hulaan niya na ang digmaan ay matatapos sa Agosto, ang mga pinunong Tsino ay naging pesimista.[76][77][78][79]

 
Mapa ng pagtakas mula sa Pusan
 
Incheon (kulay rosas), Timog Korea (kulay berde)

Noong Setyembre 16 ay sinimulan ng Ikawalong Hukbo tumakas mula sa Pusan. Ang Puwersang Gawaing Lynch, Ika-3 Batalyon, Ika-7 Kabalyerang Rehimyento, at dalawang yunit ng Ika-70 Tangkeng Batalyon ay sumulong sa 171.2 km ng teritoryo ng Koreanong Hukbong Bayan upang sumali sa Ika-7 Impanteryang Dibisyon sa Osan sa Setyembre 27. Mabilis na natalo ng X Corps ang mga tagapagtanggol ng Koreanong Hukbong Bayan sa paligid ng Seoul, kaya nagbabantang bitag ang pangunahing puwersa ng hukbo sa Timog Korea. Noong Setyembre 18 ay ipinadala ni Stalin si Heneral Matvei Vasilevich Zakharov sa Hilagang Korea upang payuhan si Kim Il-sung na ihinto ang kanyang opensiba sa paligid ng Pusan at muling italaga ang kanyang mga pwersa upang ipagtanggol ang Seoul. Bilang pangkalahatang kumander ng mga pwersang Tsino, iminungkahi ni Zhou Enlai na dapat subukan ng mga Hilagang Koreano na paalisin ang mga pwersa ng Mga Nagkakaisang Bansa sa Incheon kung mayroon silang reserbang hindi bababa sa 100,000 tao; kung hindi, pinayuhan niya ang mga Hilagang Koreano na bawiin ang kanilang mga pwersa sa hilaga. Noong Setyembre 25 ay muling nakuha ng mga puwersa ng Mga Nagkakaisang Bansa ang Seoul. Ang mga pagsalakay sa himpapawid ng Estados Unidos ay nagdulot ng mga matitinding pinsala sa Koreanong Hukbong Bayan, kung saan nasira ang karamihan sa mga tangke at artilerya nila. Ang mga tropa ng hukbong bayan sa timog, sa halip na epektibong umatras sa hilaga, ay mabilis na nagkawatak-watak, na iniwan ang Pyongyang na masusugatan. Sa panahon ng pangkalahatang pag-urong, 25,000 hanggang 30,000 sundalo lamang ng Koreanong Hukbong Bayan ang nakaabot sa mga linya para sa nabanggit na hukbo. Noong Setyembre 27 ay nagpatawag si Stalin ng isang emerhensyang pulong ng Politburo, kung saan kinondena niya ang kawalan ng kakayahan ng atasan ng hukbong bayan at pinanagot niya ang mga Sobyet na tagapayo ng militar.[80][81][82][83][84][85]

 
Tatlong kumander ng Hukbong Boluntaryong Bayan noong panahon ng Digmaang Koreano. Mula kaliwa hanggang kanan: Chen Geng (1952), Peng Dehuai (1950–1952) and Deng Hua (1952–1953)
 
Isang mosaik ni Kim Il-sung at ng kanyang mga kasama noong Digmaang Koreano

Noong ika-1 ng Oktubre ng 1950, ang araw kung kailan tumawid ang mga tropa ng Mga Nagkakaisang Bansa sa ika-38 na hilera, ang Sobyet na embahador ay nagpadala ng telegrama mula kay Stalin kay Mao at Zhou na humihiling na magpadala ang Tsina ng lima hanggang anim na dibisyon sa Korea. Sa parehong oras, si Kim Il-sung ay nagpadala ng mga desperadong panawagan kay Mao para sa Tsinong pamamagitang pangmilitar. Nilinaw ulit ni Stalin na ang mga puwersang Sobyet ay hindi direktang makikialam. Noong Oktubre 8, muling itinalaga ni Mao ang Hukbong Mapagpalaya ng Bayan Hilagang-Silangang Duluhang Puwersa bilang Hukbong Boluntaryong Bayan. Hindi nagbigay ang Tsina ng direktang suportang hanggang halos nakarating na ang mga tropa ng Mga Nagkakaisang Bansa ang Ilog ng Yalu noong noong 1950. Sa simula ng giyera noong Hunyo at Hulyo, nakuha ng mga puwersa ng Hilaga ang Seoul at ang ang karamihan sa Timog ngunit noong Setyembre naitulak sila pabalik dahil sa ganting-salakay na pinamunuan ng Estados Unidos ng Amerika na nagsimula sa atake ng Mga Nagkakaisang Bansa sa Incheon na sinundan ng pinagsamang opensiba ng Timog Korea, Estados Unidos ng Amerika, at ng Mga Nagkakaisang Bansa sa Pusan. Pagsapit ng Oktubre, nakuha ng mga puwersa ng Mga Nagkakaisang Bansa ang Seoul at linusob nila ang Hilagang Korea upang muling pagsamahin ang bansa sa ilalim ng Timog Korea. Noong Oktubre 19, nadakip ng mga tropa ng Estados Unidos at Timog Korea ang Pyongyang kaya napilitan si Kim at ng kanyang gobyerno na tumakas sa Sinuiju at sa Kanggye.[86][87][88][89]

Noong Oktubre 25, 1950, pagkatapos magpadala ng Tsina ng mga babala na makialam kung hindi huminto ang Mga Nagkakaisang Bansa sa kanilang pagsulong, ay tumawid sa Ilog ng Yalu ang libu-libong tropa ng Tsina at pumasok sa giyera bilang mga kaalyado ng Koreanong Hukbong Bayan. Noong Disyembre 17, 1950, inalisan ng Tsina si Kim Il-sung ng karapatan sa pamumuno ng kanyang hukbo. Napilitan ang mga pwersa ng Mga Nagkakaisang Bansa na umalis at nakuha ng mga Tsinong tropa ang Pyongyang noong Disyembre at Seoul noong Enero 1951. Noong Marso, nagsimula ang mga puwersa ng Mga Nagkakaisang Bansa ng bagong pagsalakay at muling nakuha nila ang Seoul at sumulong sila patungong Hilaga hanggang muli silang huminto sa lugar na hilaga lamang ng ika-38 hilera. Matapos ang ilang beses ng mga opensiba at kontra-opensiba ng magkabilang panig, ang labanan ay nanatili sa permanenteng Linyang Militar ng Demarkasyon noong 27 Hulyo 1953. Nilagdaan ang isang kasunduang armistisyo noong parehong araw.[90][91][92]

 
Si Kim Il-sung na nilalagdaan ang Koreanong Kasunduang Armistisyo

Ang mga dokumento ng Tsino at Ruso mula noon ay nagpapakita na si Kim ay naging lalong desperado na magtatag ng armistisyo dahil ang posibilidad na ang karagdagang pakikipaglaban upang mapagkaisa ang Korea sa ilalim ng kanyang pamamahala ay naging malabo dahil sa presensiya ng Estados Unidos at Mga Nagkakaisang Bansa. Ikinagalit din ni Kim ang pagsakop ng mga Tsino sa karamihan ng labanan sa kanyang bansa, kung saan ang mga pwersang Tsino ay nakatalaga sa gitna ng mga nasa harapan na linya at ang Koreanong Hukbong Bayan ay limitado sa mga tabing-dagat ng harapan. Tungkol sa mga pagkakamali ng Hilagang Korea, binalaan si Kim tungkol sa posibilidad ng pagsalakay sa Incheon, ngunit hindi niya ito pinansin. Nagkaroon din ng pakiramdam na ang mga Hilagang Koreano ay nagbayad ng kaunti lamang sa digmaan kumpara sa mga Tsino na nakipaglaban para sa kanilang bansa sa loob ng ilang dekada laban sa mga kalaban na may mas mahusay na teknolohiya.[93]

Maraming kalupitan at pagmasaker ng mga sibilyan ang naigawa ng magkabilang panig noong panahon ng digmaan. Noong ika-28 ng Hunyo ng 1950 ay ginawa ng mga tropa ng Hilagang Korea ang masaker ng Ospital ng Pambansang Pamantasan ng Seoul. Ayon sa Komisyong Pangkatotohanan at Pagkakasundo ng Timog Korea, ang Hilagang Korea ay may kagagawan ng 18% ng kabuuang krimeng pangdigmaan noong digmaan, habang ang Timog Korea ay responsable sa natitirang 82%. Mahigit sa 2.5 milyong katao ang namatay sa panahon ng Digmaang Koreano.[94][95][96][97]

Pagkatapos ng Digmaang Koreano at Mga Sumunod na TaonBaguhin

 
Si Kim sa kanyang dalaw sa Silangang Alemanya noong 1956, kung saan kinakausap niya ang pintor na si Otto Nagel at ang punong ministro na si Otto Grotewhol

Sa katapusan ng Digmaang Koreano, sa kabila ng kabiguan na maipagkaisa ang Korea sa ilalim ng kanyang pamumuno, iprinoklama ni Kim Il-sung ang digmaan bilang isang tagumpay sa diwa na siya'y nanatili sa kapangyarihan sa hilaga. Ngunit naiwan ng tatlong-taong gera ang Hilagang Korea na wasak, kaya sinimulan ni Kim ang muling pagtatayo ng bansa. Inilunsad niya ang limang taong pambansang pang-ekonomiyang plano upang maitaguyod ang isang planadong ekonomiya kung saan ang lahat ng industriya ay naging pagmamay-ari ng estado at lahat ng agrikultura ay kinolektiba. Nakatutok noon ang ekonomiya ng bansa sa mabibigat na industriya at sa paggawa ng mga sandata. Pagsapit ng 1960s sandaling naging mas maunlad ang pamumuhay ng Hilaga kaysa sa Timog, na noo’y puno ng kawalang-tatag ng politika at mga krisis sa ekonomiya. Pinanatili ng Hilagang Korea at Timog Korea ang kanilang mga sandatahang lakas upang ipagtanggol ang Koreanong Di-Militarisadong Pook. Nanatili ang mga puwersa ng Estados Unidos sa timog.[98][99][100]

 
Si Kim Il-sung (gitna) kasama ang mga piling tao ng partido at mga dayuhang bisita noong Agosto 1955

Sa mga sumunod na taon, itinatag ni Kim ang kanyang sarili bilang isang malayang pinuno ng pandaigdigang komunismo. Sumali siya kay Mao Zedong noong 1956 sa kampong "kontra-rebisyunista" na hindi tumanggap ng programang Di-Stalinisasyon ni Nikita Khrushchev, ngunit hindi siya naging Maoista. Pinalakas niya noong panahong ito ang kanyang kapangyarihan sa kilusang komunista ng Korea. Pinurga niya ang kanyang mga kalaban kagaya ni Pak Hon-yong, ang tagapangulo ng Sentral Komite ng Partido Komunista ng Korea noong 1955, at si Choe Chang-ik, isang miyembro ng Ika-1 Gabinete ng Hilagang Korea. Sa talumpating Sa Pag-aalis ng Dogmatismo at Pormalismo at Pagtatatag ng Juche sa Gawaing Ideolohikal (tinatawag ding Talumpating Juche) ni Kim noong 1955, na nagbigay-diin sa kalayaan ng Korea, ay nagsimula sa konteksto ng pakikibaka sa kapangyarihan ni Kim laban sa mga pinuno na tulad ni Pak, na may suportang Sobyet. Ito ay hindi gaanong napansin noong panahong iyon hanggang nagsimulang magsalita ang medya ng estado tungkol dito noong 1963. Ang talumpating Juche ang unang pagkakataon na binanggit ang ideolohiyang Juche sa ngalan. [101][102][103][104]

 
Isang Hilagang Koreanong poster na ipinapakita si Kim Il-sung
 
Isang mosaikong mural ni Kim Il-sung sa Istasyong Puhung

Ang kulto ng pagkatao ni Kim ay lumago noong panahon na ito, at ito ay pinuna ng pamahalaan. Si Li Sangjo, ang embahador ng Hilagang Korea sa Unyong Sobyet ay nag-ulat na naging isang kriminal na pagkasala ang simpleng pagsusulat sa larawan ni Kim sa mga pahayagan at naiangat na siya sa lugar nina Karl Marx, Vladimir Lenin, Mao Zedong, at Joseph Stalin sa komunistang panteon. Inakusahan din niya si Kim sa pagbabago ng kasaysayan para ipalabas na ang kanyang paksyon lamang ang nagpalaya ng Korea mula sa mga Hapon, kung saan binabalewala niya ang tulong ng Tsinong Hukbong Boluntaryong Bayan. Bilang karagdagan, sinabi ni Li na habang naganap ang proseso ng kolektibisasyon ng agrikultura, ay pilit na kinuha mula sa mga magsasaka ang mga butil, at ito raw ay nagresulta sa hindi bababa sa 300 na pagpakamatay. Sinabi rin niya na si Kim ang gumawa ng halos lahat ng mga desisyon at paghihirang. Dagdag niya na higit sa 30,000 katao ang kinulong dahil sa hindi makatarungan at mga malilit na bagay kagaya ng hindi paglimbag ng larawan ni Kim sa di-kalidad na papel o paggamit ng mga pahayagan na may larawan niya upang ibalot sa mga parsela. Ang pagkumpiska ng butil at pagkolekta ng buwis ay isinagawa kasama ang karahasan, pambubugbog, at mga banta ng pagkakakulong.[105]

 
Mapa ng mga lokasyon ng mga pampolitikang kampong bilangguan (kwalliso) at mga karaniwang kampong bilangguan (kyohwaso) sa Hilagang Korea

Noong Pangyayaring Paksyong Agosto noong 1956 ay matagumpay na nilabanan ni Kim Il-sung ang mga pagsisikap ng Sobyet at Tsino na patalsikin siya sa kapangyarihan para sa mga maka-Sobyet na Koreano o mga Koreano na kabilang sa maka-Tsinong paksyong Yan'an. Ang mga huling tropang Tsino ay umalis sa bansa noong Oktubre 1958, na siyang pinagkasunduan bilang pinakahuling petsa kung kailan naging epektibong may kasarinlan ang Hilagang Korea, ngunit pinaniniwalaan ng ilang iskolar na ang pangyayari noong Agosto 1956 ay nagpakita ng kasarinlan ng Hilagang Korea.[106][107]

 
Isang kuwadro ni Kim Il-sung sa Museo ng Matagumpay na Digmaang Pagpapalaya ng Amang Bayan sa Pyongyang

Sa panahon ng paglago ng kanyang kapangyarihan ay nilikha niya ang kastang songbun kung saan inuri ang mga tao sa Hilagang Korea sa tatlong grupo: "ubod,” "mabuway", o “pagalit”. Ito ay nakabatay sa pampolitika, panlipunan, at pang-ekonomiyang posisyon ng tao. Ang sistemang ito na ginagamit hanggang ngayon ang nagpapasiya ng lahat ng aspeto ng tao sa lipunan, kung ano ang makukuha na edukasyon, bahay, trabaho, pagkain, kakayahan na sumali sa politika, at kung saan pwede manirahan ang isang tao. Ang mga taong nasa “pagalit” na kategorya kagaya ng mga may-ari ng lupa, mga intelektuwal, at ang mga dating tagasuporta ng pananakop ng Hapon sa panahon ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig ay nilipat sa mga mahihirap na hilagang lalawigan. Nang dumating ang panahon ng taggutom noong 1990s, ang mga taong nanirahan sa mga lugar na ito ang naging pinakaapektado.[108]

Marami ding pag-aabuso sa mga karapatang pantao ang nangyari sa Hilagang Korea sa kanyang pamamahala. Pinarusahan ni Kim ang mga tunay at pinaghinalaang tao na hindi nagsang-ayon sa kanya sa pamamagitan ng pagpupurga kagaya ng mga pampublikong pagpatay at sapilitang pagkawala. Nilagay ang mga ibang hindi sumang-ayon sa kanya at ng kanilang mga pamilya sa kategoryang “pagalit”, at ang karamihan sa kanila ay nilagay sa mga bilangguan na tinawag na kwalliso, kung saan pinilit silang magtroso, magmina, at mag-ani ng mga pananim. Ang karamihan sa mga bilanggo ay nanirahan dito habang buhay, at ang kalagayan ng kanilang pamumuhay at pagtatrabaho ay madalas na nakamamatay, kung saan ang iba ay halos mamatay sa gutom, tinanggihan ng pangangalagang medikal, tinanggihan ng wastong tirahan at damit, isinailalim sa karahasan na sekswal, at pagmamaltrato sa kanila ng mga bantay.[109][110][111][112]

Mga Huling Taon ng PamamahalaBaguhin

 
Pagbati ni Kim sa unang Pangulo ng Rumanya na si Nicolae Ceaușescu sa kanyang bisita sa Pyongyang noong 1971
 
Si Kim at si Erich Honecker, pinuno noon ng Silangang Alemanya, sa pagbisita ni Kim sa Silangang Alemanya noong 1984

Sa kabila ng pagtutol niya sa Di-Stalinisasyon, hindi pinutol ni Kim ang pakikipag-ugnay niya sa Unyong Sobyet, at hindi rin siya nakilahok sa Pagkakahiwalay ng Tsino-Sobyet. Naging mas matalik ang ugnayan ni Kim sa Unyong Sobyet matapos mapalitan si Nikita Khrushchev ni Leonid Brezhnev noong 1964. Sa parehong oras, si Kim ay nakahiwalay sa hinding matatag na istilo ng pamumuno ni Mao, lalo na noong Pangkalinangang Himagsikan noong huling bahagi ng 1960, kung saan hinatulan siya ng mga Pulang Guwardya ni Mao. Muling itinatag ni Kim ang mga pakikipag-ugnayan niya sa mga bansang komunista sa Silangang Europa, lalong lalo na sa Silangang Alemanya ni Erich Honecker at sa Rumanya ni Nicolae Ceaușescu. Si Ceaușescu ay partikular na naimpluwensyahan ng ideolohiya ni Kim, at ang kulto ng pagkatao ni Ceausescu sa Rumanya ay halos magkapareho ng sa kanya. Bagama’t isang matibay na kontra-komunista, si Mobutu Sese Seko ng Zaire ay naimpluwensyahan din ng istilo ng pamamahala ni Kim.[113][114][115]

 
Si Enver Hoxha, isang komunistang pinuno ng Albanya na naging kaaway ni Kim Il-sung

Gayunpaman, si Enver Hoxha ng Albanya ay naging mabangis na kaaway ng Hilagang Korea at ni Kim Il-sung, na nagsusulat noong Hunyo 1977 na mauunawaan ng "mga tunay na Marxista-Leninista" na ang "ideolohiya na gumagabay sa Partido ng Mga Manggagawa ng Korea at ng Partido Komunista ng Tsina ay rebisyunista”. Sa paglaon ng buwang iyon ay idinagdag niya na "sa Pyongyang, naniniwala ako na kahit si Tito ay mamamangha sa mga proporsyon ng kulto ng kanyang host [Kim Il-sung], na umabot sa antas na hindi pa naririnig saanman, alinman sa nakaraan o kasalukuyang panahon., lalo't na sa isang bansa na tinatawag ang kanyang sarili na sosyalista. Karagdagan pa niyang sinabi na "ang pamumuno ng Partido Komunista ng Tsina ay nagtaksil [sa mga manggagawa]. Sa Korea, rin, maaari nating sabihin na ang pamumuno ng Partido ng Mga Manggagawa ng Korea ay lumulubog sa parehong tubig" at sinabi niya na si Kim Il-sung ay humihingi ng tulong mula sa ibang mga bansa, lalo na sa Silangang Bloc at di-nakahanay na mga bansa tulad ng Yugoslavia. Bilang resulta, ang relasyon sa pagitan ng Hilagang Korea at Albanya ay nanatiling tensiyonado hanggang sa kamatayan ni Hoxha noong 1985. Sa panahong ito, pinalaganap ni Kim ang kanyang kulto ng pagkatao. Inilahad niya niya ang ideolohiyang Juche bilang pagsalungat sa ideya ng Hilagang Korea bilang isang estadong satelayt ng Tsina o Unyong Sobyet.[116][117]

 
Ang USS Pueblo sa Hilagang Korea noong 2012

Noong Abril 1975, nakuha ng Hukbong Bayan ng Vietnam ng kabisera ng Timog Vietnam. Hinangaan ni Kim ang mga pagsisikap ng pinuno ng Hilagang Vietnam na si Ho Chi Minh na muling ipagkaisa ang Vietnam sa pamamagitan ng pakikidigmang gerilya. Kasama ng tagumpay ng komunistang himagsikan sa Indotsina, naisip ni Kim na salakayin muli ang Timog Korea. Bumisita si Kim sa Tsina noong Abril ng taong iyon at nakipagpulong kina Mao Zedong at Zhou Enlai upang humingi ng tulong na militar. Sa kabila ng mga inaasahan ng Pyongyang, gayunpaman, tumanggi ang Beijing na tulungan ang Hilagang Korea para sa isa nanamang digmaan sa Korea. Ang mga pagsisikap sa paglusot at subersyon ay lubos na pinalakas laban sa mga pwersa ng Estados Unidos at sa pamumuno sa Timog Korea. Ang mga pagsisikap na ito ay umabot sa rurok sa isang pagtatangka na salakayin ang Bahay na Bughaw at patayin si Park Chung-hee, ang ikatlong pangulo ng Timog Korea. Ang mga tropa ng Hilagang Korea ay naging mas agresibo sa mga pwersa ng Estados Unidos sa loob at paligid ng Timog Korea, at nasangkot ang mga tropa ng Hukbong Estados Unidos sa labanan sa Koreanong Di-Militarisadong Pook. Ang paghuli noong 1968 sa mga tripulante ng barkong ispiya na ang USS Pueblo ay bahagi ng kampanyang ito.[118][119]

 
Isang Koreanong Airlines NAMC YS-11 noong 1971, katulad ng eroplanong dinukot ng mga ahente ng Hilagang Korea

Ang kaugalian ng pamahalaang Hilagang Korea sa pagdukot ng mga dayuhang mamamayan, tulad ng mga Timog Koreano, Hapones, Tsino, Thai, at Rumano, ay isa pang kasanayan ni Kim Il-Sung na nananatili hanggang sa kasalukuyan. Plinano ni Kim ang mga operasyong ito upang sakupin ang mga taong maaaring magamit upang suportahan ang mga operasyong paniktik sa ibang bansa ng Hilagang Korea, o yaong may mga teknikal na kasanayan upang mapanatili ang imprastraktura ng ekonomiya ng sosyalistang estado sa mga sakahan, konstruksiyon, ospital, at mabigat na industriya. Ayon sa Unyon ng Mga Pamilya ng Mga Dinukot noong Digmaang Koreano, ang mga dinukot ng Hilagang Korea pagkatapos ng digmaan ay kinabibilangan ng 2,919 sibil na tagapaglingkod, 1,613 pulisya, 190 panghukumang opisyal at abogado, at 424 medikal na propesyonal. Sa pag-hijack at pag-agaw ng lipad ng Koreanong Airlines YS-11 noong 1969 ng mga ahente ng North Korea, ang mga piloto at mekaniko, at iba pang may espesyal na kasanayan, ang tanging hindi pinahintulutang bumalik sa Timog Korea. Ang kabuuang bilang ng mga dayuhang dinukot at nawala ay hindi pa rin alam, ngunit tinatayang kabilang ang higit sa 200,000 katao. Ang karamihan sa mga pagkawala ay nangyari o konektado sa Digmaang Koreano, ngunit daan-daang mga Timog Koreano at Hapones ang dinukot sa pagitan ng 1960s at 1980s. Ang ilang mga Timog Koreano at Tsino ay tila dinukot din noong 2000s at 2010s. Hindi bababa sa 100,000 katao ang nananatiling nawala.[120]

Mga nakaraang litrato nina Kim Il-sung (kaliwa) at Kim Jong-il (kanan)

Nagkaroon ng bagong konstitusyon na iprinoklama noong Disyembre 1972 at nalikha ng isang ehekutibong panguluhan. Sinuko ni Kim ang kanyang posisyon bilang punong ministro at naihalal siya bilang pangulo. Noong 1980 ay napagpasyahan niya na ang kanyang anak na si Kim Jong-il ang hahalili sa kanya, at sinuportahan ito ng hukbo dahil sa rebolusyonaryong tala ni Kim Il-sung at ng suporta ng O Chin-u, isang beteranong ministro ng tanggulan. Sa Ika-anim na Kongreso ng Partido ay iprinoklama ni Kim sa publiko na ang kanyang anak ang magiging kanyang kahalili. Noong Abril 14, 1975, itinigil ng Hilagang Korea ang pinakapormal na paggamit nila ng mga tradisyonal na yunit at pinalitan nila ito ng sistemang metriko. Noong 1986, kumalat ang isang bulungan na si Kim ay pinatay, kaya't naging aktuwal ang pag-aalala para sa kakayahan ni Kim Jong-il na palitan ang kanyang ama. Gayon pa man, binulaanan ni Kim ang istorya sa sa pamamagitan ng paggawa ng isang serye ng mga pampublikong pagpapakita. Ngunit pinagtatalunan ito, at sinasabi na ang insidente ay nakatulong sa pagtatatag ng pagkakasunud-sunod ng paghalili, na sa kalaunan ay naganap sa pagkamatay ni Kim Il-sung noong 1994.[121][122]

 
Nakikita ang depositong kaltsyum ni Kim noong nagkaroon siya ng diplomatikong pagpupulong sa Tagapangulo ng Partido Komunista ng Tsina na si Mao Zedong sa Beijing noong 1970.

Noong mga panahon na ito ay nagkaroon ang Hilagang Korea ng mga paghihirap sa ekonomiya. Naging mas maunlad ang Timog Korea dahil sa pamumuhunan at tulong na militar ng Hapon at Amerika at sa pag-unlad ng ekonomiya, habang ang ekonomiya North Korea ay tumimik at bumagsak noong 1980s. Ang praktikal na epekto ng Juche ay ng putulin ang bansa mula sa halos lahat ng dayuhang kalakalan upang gawin itong ganap na umaasa sa sarili. Ang mga repormang pang-ekonomiya ni Deng Xiaoping sa Tsina mula 1979 ay nangahulugan na ang pakikipagkalakalan sa namamatay na ekonomiya ng Hilagang Korea ay binabaan ang interes ng Tsina sa bansa. Ang mga himagsikan sa Silangang Europa noong 1989 at sa Unyong Sobyet noong 1989–1992 ay tinapos ang paghihiwalay ng Hilagang Korea. Ang mga kaganapang ito ay humantong sa tumataas na kahirapan sa ekonomiya dahil tinangihhan ni Kim na gumawa ng anumang mga repormang pang-ekonomiya o pampolitika.[123][124][125]

 
Si Kim at mga pandaigdigang bisita sa seremonya ng kanyang ika-80 kaarawan noong 1992

Simula noong 1970s, nagkaroon si Kim ng depositong kaltsyum sa kanang bahagi ng kanyang likod ng kanyang leeg. Matagal nang pinaniniwalaan na ang lapit nito sa kanyang utak at gulugod ay naging dahilan upang hindi ito maoperahan. Gayunpaman, si Juan Reynaldo Sanchez, isang depektong guwardya ni Fidel Castro na nakilala ni Kim noong 1986 ay sumulat nang maglaon na ang sariling paranoya ni Kim ang pumigil dito na maoperahan. Dahil hindi itong kaakit-akit na tingnan, ang mga Koreanong litratisa at tagapagbalita sa Hilaga ay pinilit na kumuha ng litrato kay Kim habang nakatayo siyang pakaliwa upang hindi ito makita sa mga litrato. Habang tumagal ay umabot ito sa laki ng beysbol noong 1980.[126][127]

Ginawa ni Kim si Kim Jong-il na pinuno ng Koreanong Hukbong Bayan noong 1991 at ng Komisyon ng Tanggulang Pambansa ng Hilagang Korea noong 1993 upang matiyak na masundan siya ng kanyang anak sa pamumuno. Noong mga unang bahagi ng 1994 ay nagsimulang mamuhunan si Kim sa kapangyarihang nukleyar upang mabawi ang mga kakulangan sa enerhiya na dulot ng mga problema sa ekonomiya. Noong Mayo 19, 1994 ay inutusan niya na idiskarga ang ginamit na nukleyar na gasolina mula sa pinagtatalunang pasilidad ng nukleyar na pagsasaliksik sa Yongbyon. Sa kabila ng paulit-ulit na pagwika ng mga Kanluraning bansa, nagpatuloy si Kim sa pagsasagawa ng pagsasaliksik na nukleyar at ipinagpatuloy niya ang programang pagpapayaman ng uranyo. Noong Hunyo 1994 ay naglakbay sa Pyongyang ang ika-39 na pangulo ng Amerika na si Jimmy Carter upang hikayatin si Kim na makipag-ayos sa Administrasyong Clinton sa kanyang programang nukleyar. Namangha ng Estados Unidos at ng Pandaigdigang Ahensiya ng Enerhiyang Atomiko nang pumayag si Kim na ihinto ang kanyang programang nukleyar na pagsasaliksik at tila nagsimula sa isang bagong pagbubukas sa Kanluran.[128][129]

Kamatayan at Pang-estadong LibingBaguhin

Mga Detalye ng Pagkamatay at PagbabalitaBaguhin

 
Isang nakaraang litrato ni Kim Il-sung

Noong unang bahagi ng umaga ng Hulyo 8, 1994 ay gumuho si Kim sa Hyangsan dahil sa biglaang atake sa puso. Pagkatapos ng atake sa puso, inutusan ni Kim Jong-il na umalis ang mga doktor na palaging nasa tabi ng kanyang ama, at inayos ang paglipad ng pinakamahusay na mga doktor sa bansa mula sa Pyongyang. Pagkaraan ng ilang oras, dumating ang mga doktor mula sa Pyongyang, ngunit sa kabila ng kanilang pagsisikap na iligtas siya, namatay si Kim Il-sung noong alas dos ng madaling araw sa lokal na oras. Ang kanyang kamatayan ay idineklara makalipas ang tatlumpu't apat na oras, iginagalang ang tradisyonal na panahon ng pagluluksang Confucian. Ang kanyang pagkamatay ay inihayag sa Koreanong Telebisyong Sentral sa tanghali ng tagapagtanghal ng balita na si Chon Hyong-kyu noong Hulyo 9, 1994.[130][131][132]

Ang pagkamatay ni Kim Il-sung ay nagresulta sa pagluluksa sa buong bansa at isang sampung araw na panahon ng pagluluksa ay idineklara ni Kim Jong-il. Ang kanyang libing sa Pyongyang ay dinaluhan ng daan-daang libong tao mula sa iba't-ibang sulok ng Hilagang Korea. Ang bangkay ni Kim Il-sung ay inilagay sa isang pampublikong mosoliem sa Pangmemoryal na Palasyong Kumsusan (ngayo'y Palasyong Kumsusan ng Araw), kung saan ang kanyang nakapreserba at nakaembalsamadong katawan ay nakahiga sa ilalim ng isang salamin na kabaong. Nakapatong ang kanyang ulo sa isang tradisyonal na Koreanong unan at natatakpan siya ng bandila ng Partido ng Mga Manggagawa ng Korea. Ang newsreel na bidyo ng kanyang libing sa Pyongyang ay naibrodkast sa iba't-ibang network, at maaring panoorin sa iba't-ibang website. Nagkaroon ng karagdagang panahon ng pagluluksa na tumagal hanggang sa ikatlong anibersaryo ng kamatayan ni Kim noong 1997.[133][134]

ReaksyonBaguhin

 
Isang puting rebulto ni Kim Il-sung na gawa sa marmol na dati'y nasa Palasyong Kumsusan ng Araw. Ito'y pinalitan ng dalawang kahawig na higanteng rebulto ni Kim Il-sung at Kim Jong-il na gawa sa waks

Tangway ng KoreaBaguhin

  •   Hilagang Korea – Noong ika-9 ng Hulyo ay sinabi ng Koreanong Sentral na Ahensiyang Pambalita na ang mga Hilagang Koreano ay "matatag na nagpasiya na manatiling tapat sa patnubay ng Mahal na Pinuno na si Kim Jong-il". Inilarawan si Kim Jong-il ng ahensya bilang "ang maaasahang tagapagmana ng mga mapanghimagsikang nagawa ni Dakilang Pinunong Kim Il-sung". Sa ibang palatuntunan sa radyo ay inilarawan si Kim Jong-il bilang ang "tagapagmana ng himagsikan ng Hilagang Korea at hepe ng mga mapanghimagsikang pwersa".[135][136]

Mga Pandaigdigang ReaksyonBaguhin

  •   Estados Unidos ng Amerika – Ipinahayag ni Bill Clinton, ang ika-42 na pangulo ng Estados Unidos at ang pangulo ng panahong iyon ang kanyang pag-asa na ang mga pag-uusap ay "magpapatuloy kung naaangkop". Sinabi ni Clinton: "Ako ay nagpaabot ng taos-pusong pakikiramay sa mga mamamayan ng Hilagang Korea sa pagkamatay ni Pangulong Kim Il-sung. Pinahahalagahan namin ang kanyang pamumuno sa pagpapatuloy ng mga pag-uusap sa pagitan ng ating mga pamahalaan."[137]
  •   Rusya: Hindi nagpadala si noo'y Pangulong Boris Yeltsin, ang unang pangulo ng Pederasyong Ruso ng pakikiramay dahil sa mahigpit na relasyon ng dalawang bansa sa panahong iyon, sa halip ay ipinagkatiwala niya ang tungkulin sa noo'y Punong Ministro na si Viktor Chernomyrdin.[138]

Serbisyong PuneraryaBaguhin

Si Kim Jong-il ang nagsilbing tagapangulo ng komite ng libing. Kasama rin sa komite ang Ministro ng Tanggulan na si O Jin-u at ang pangalawang pangulo na si Kim Yong-ju, ang isa sa kanyang mga nakababatang kapatid. Ang komite ay naglabas ng pahayag tungkol sa libing[139]:

Inilathala ng Komiteng Panglibing ng Estado ang sumusunod na desisyon para sa buong partido, sa lahat ng mga tao at sa buong hukbo upang ipahayag ang pinakamalalim na pakikiramay sa pagkamatay ng dakilang pinuno na si Kasamang Kim Il-sung at magdalamhati sa kanya nang may matinding pagpipitagan:

Ang kabaong ng respetadong pinuno na si Kasamang Kim Il-sung ay ilalagay sa estado sa Kumsusang Bulwagan ng Pagtitipon.

Ang panahon mula ika-8 ng Hulyo hanggang ika-17 ng Hulyo 1994, ay itinakda bilang panahon ng pagluluksa para sa iginagalang na pinuno na si Kasamang Kim Il-sung. Ang mga magdadalamhati ay bibisita sa bier mula ika-11 ng Hulyo hanggang ika-16 ng Hulyo 1994.

Ang serbisyo ng pagluluksa para sa huling paghihiwalay sa iginagalang na pinuno na si Kasamang Kim Il-sung ay taimtim na gaganapin sa Pyongyang, ang kabisera ng himagsikan, sa ika-17 ng Hulyo 1994.

Sa oras ng serbisyo sa pagluluksa sa Pyongyang, magpapaputok ng saludo ng artilerya sa Pyongyang at ang mga upuan sa probinsiya at ang mga tao sa buong bansa ay magoobserba ng tatlong minutong katahimikan at lahat ng mga lokomotibo at barko ay sabay-sabay na tutunog ng mga sipol bilang pag-alaala sa iginagalang na pinuno na si Kasamang Kim Il-sung.

Sa panahon ng pagluluksa, ang mga serbisyong memoryal ay gaganapin sa lahat ng mga organo at proyekto sa buong bansa at ang mga serbisyong memoryal ay gaganapin sa lahat ng mga lalawigan, lungsod at county habang ang serbisyong memoryal ay ginaganap sa Pyongyang.

Sa panahon ng pagluluksa, ang mga organo at proyekto ay magsasabit ng watawat sa kalahating palo, at lahat ng mga kanta at sayaw, laro at libangan ay ipagbabawal.

Hindi tatanggapin ang mga dayuhang pagluluksang delegasyon.

- Koreanong Sentral na Ahensiyang Pambalita

Ang pang-estadong libing ay naganap noong ika-17 ng Hulyo at sinamahan ito ng pagobserba ng tatlong minuto ng katahimikan sa buong bansa. Higit sa dalawang milyong tao ang dumalo sa libing.[140][141]

Komite ng LibingBaguhin

Ang komite ng libing ay pinamunuan ni Kim Jong-il at mayroon ng 273 miyembro, kabilang sina[142][143]:

  • Kim Jong-il
  • O Jin-u
  • Kang Song-san
  • Ri Jong-ok
  • Pak Song-chol
  • Kim Yong-ju
  • Kim Pyong-sik
  • Kim Yong-nam
  • Choe Kwang
  • Kye Ung-thae
  • Jon Pyong-ho
  • Han Song-ryong
  • So Yun-sok
  • Kim Chang-man
  • Choe Thae-bok
  • Choe Yong-rim
  • Hong Song-nam
  • Kang Hui-won
  • Yang Hyong-sop
  • Hong Sok-hyong
  • Yon Hyong-muk
  • Ri Son-il
  • Kim Chol-su
  • Kim Ki-nam
  • Kim Kuk-thae
  • Hwang Jang-yop
  • Kim Pok-sin
  • Kim Chang-ju
  • Kim Yun-hyok
  • Jang Chol
  • Kong Jin-tae
  • Yun Ki-bok
  • Pak Nam-gi
  • Jon Mun-sop
  • Yu Mi-yong
  • Hyon Jun-kuk
  • Won Tong-ku
  • Ri Ha-il
  • Kim Ik-hyon
  • Ri Chang-son
  • O Kuk-ryol
  • Kwon Hui-kyong
  • Kang Sok-sung
  • Choe Hui-jong
  • No Myong-kwon
  • Jong Ha-chol
  • Kim Tu-nam
  • Paek Hak-rim
  • Chi Chang-ik
  • Ri Yong-u
  • Ri Chi-chang
  • Choe Pok-hyon
  • Kim Chang-o
  • Ri Sok-paek
  • Pak Yong-sop
  • Ri Chol-pong
  • Jong Jun-ki
  • Hwang Sun-hui
  • Sin Sang-kyun
  • Jong Ha-chol
  • Kim Ki-ryong
  • Kang Hyon-su
  • Pak Sung-kil
  • Kim Hak-chol
  • Paek Pom-su
  • Choe Mun-son
  • Im Hyong-ku
  • Ri Kun-mo
  • Hyon Chol-kyu
  • Ri Kil-song
  • Im Su-man
  • Ri Ul-sol
  • Kim Pong-ryul
  • Kim Kwang-sin
  • Kim Jong-gak
  • O Ryong-pang
  • Kim Myong-kuk
  • O Yun-hwi
  • Kim Pyok-sik
  • Jang Song-u
  • Jon Jin-su
  • Chu Sang-jong
  • Kim Yong-chul
  • Cho Myong-rok
  • Kim Il-chol
  • Paek Chang-sik
  • Kim Yong-hun
  • Kang Tong-yun
  • Pak Chi-su
  • Han In-chol
  • Kim Ha-kyu
  • Nam Sang-nak
  • Hyon Chol-hae
  • Ri Pong-won
  • Kim Pyong-yul
  • Chu Song-il
  • Choe Yong-hae
  • Choe Song-suk
  • Kim Song-ae
  • Paek In-jun
  • Ri Mong-ho
  • Mun Song-sul
  • Yom Ki-sun
  • Ri Yong-chol
  • Jang Song-paek
  • Kim Si-hak

Kulto ng PagkataoBaguhin

 
Isang mural ng Kim Il-sung na nagbibigay ng talumpati sa Pyongyang

Ang kulto ng pagkatao na nakapaligid kay Kim Il-sung ay ang pinakalaganap sa Hilagang Korea. Bagama't mayroong tunay na pagmamahal kay Kim, ito ay minamanipula ng pamahalaan para sa mga layuning pampolitika. Nagsimula ito noong 1949 sa paglitaw ng mga unang rebulto ni Kim. Ang pagpintuho sa kanya ay nagkaroon ng ganap na epekto kasunod ng malawakang pagpurga noong 1953. Noong 1967, si Kim Jong-il ay itinalaga sa kagawaran ng propaganda at impormasyon ng estado, kung saan sinimulan niyang ituon ang kanyang lakas sa pagpapaunlad ng pamimitagan sa kanyang ama. Noong panahong ito, ang paggamit ng titulong Suryong (Dakilang Pinuno) upang tukuyin si Kim ay naging nakagawian.[144][145][146][147][148]

 
Isang mural na may imahe ni Kim Il-sung sa Pyongyang, kasama ang martilyo, pang-kaligrapiyang pinsel, at karit (ang simbolo ng Partido ng Mga Manggagawa ng Korea)

Ayon kay Hwang Jang-yop, ang pangalawang pinakamataas na antas na Hilagang Koreanong tumakas, ang bansa ay lubusang pinamumunuan ng nag-iisang ideolohiya ng "Dakilang Pinuno". Dagdag pa niya na noong panahon ng Di-Stalinisasyon sa Unyong Sobyet, nang mabuwag ang kulto ng pagkatao ni Stalin noong 1956, ang kulto ng pagkatao ni Kim ay sinimulang pinuna ng mga Hilagang Koreanong nag-aaral sa Unyong Sobyet. Nang bumalik sila sa Hilagang Korea ay “napapailalim sa masinsinang interogasyon na tumagal ng ilang buwan" at "ang mga nakitang hindi bababa sa kahina-hinala ay pinatay nang palihim".[149]

Ayon sa mga opisyal na talambuhay, si Kim Il-sung ay nagmula sa isang mahabang angkan ng mga pinuno at ang opisyal na modernong kasaysayan ng Hilagang Korea ay nakatuon sa kanyang buhay at mga aktibidad. Siya ay kinikilala na halos nag-iisang tumalo sa mga Hapones sa pagtatapos ng pananakop sa Korea, kung saan binabalewala ang tulong ng mga Sobyet at Amerikano at sa muling pagtatayo ng bansa pagkatapos ng Digmaang Koreano. Sa kabuuan ng kanyang buhay ay pinagkalooban siya ng mga titulo tulad ng "Araw", "Dakilang Tagapangulo", "Makalangit na Pinuno" at marami pang iba, pati na rin ang mga parangal tulad ng "Dalawahang Bayaning Gintong Medalya". Ang mga titulo at parangal na ito ay kadalasang ibinibigay niya sa kanyang sarili at ang pagsasagawa na ito ay inulit ng kanyang anak. Ang Koreanong Sentral na Ahensiyang Pambalita ay patuloy na nag-uulat sa mga titulo na ipinagkaloob kay Kim Il-sung ng mga pinuno sa iba't-ibang bansa kabilang sina Mao Zedong ng Tsina, Fidel Castro ng Cuba, at Jimmy Carter ng Estados Unidos. [150][151][152][153]

 
Larawan ni Kim sa isang Pistang Arirang

Lahat ng mga pangunahing publikasyon kagaya ng mga pahayagan at aklat-aralin ay dapat mayroong kasamang "mga salita ng tagubilin" mula kay Kim Il-sung. Bukod pa rito, ang kanyang pangalan ay dapat na nakasulat bilang isang salita sa isang linya, hindi ito maaaring hatiin sa dalawang bahagi kung may pagkakasira sa pahina o ang linya ng text ay maubusan ng silid (halimbawa: Kim Il-sung, hindi Kim Il -...sung).[154][155]

 
Isang Hilagang Koreanong propagandang poster na inilalarawan si Kim Il-sung (kaliwa) at ng kanyang anak na si Kim Jong-il (kanan) sa Bundok Paektu

Ang mga batang Hilagang Koreano ay tinuruan sa paaralan na sila ay pinakain, binihisan at inaalagaan sa lahat ng aspeto ng "biyaya ng Tagapangulo". Ang mga malalaking mababang paaralan sa bansa ay may nakalaan na silid para sa mga panayam na partikular na tumatalakay kay Kim Il-sung (kilala bilang Surian ng Pananaliksik ni Kim Il-sung). Ang mga silid na ito ay inaalagaang mabuti, gawa sa mga materyales na matataas ang kalidad, at may modelo ng kanyang lugar ng kapanganakan. Ang laki ng mga larawan niya na sa mga pampublikong gusali ay inaayos upang maging kasukat sa laki ng gusaling pinagbibidahan ng mga ito. Ang kanyang lugar ng kapanganakan ay naging isang lugar ng pamamakay. Sumulat si Kang Chol-hwan, isang tumakas mula sa Hilagang Korea, tungkol sa kanyang pagkabata roon: "Sa aking mga pambatang mata at sa lahat ng aking mga kaibigan, sina Kim Il-sung at Kim Jong-il ay mga walang kapintasang nilalang, hindi dinungisan ng anumang baseng gawain ng tao. Kumbinsido ako noon, tulad naming lahat, na ni isa sa kanila ay hindi umihi o dumumi. Sino ang makakaisip ng ganoong mga bagay sa mga diyos?"[156][157][158][159]

 
Orihinal na rebulto ni Kim Il-sung sa Burol ng Mansu (1972-2012)

Sa kanyang talambuhay na Kasama sa Siglo, sinabi ni Kim Il-sung ang isang anekdota na kinasasangkutan ng kanyang ama at lolo na nagbibigay ng katwiran para sa uri na pagtatanghal ng mga pinuno ng Hilagang Korea. Sinasabi ng talambuhay na bilang isang batang mag-aaral, ang ama ni Kim Il-sung ay madalas na ipinapadala ng alak para sa isa niyang guro na madalas uminom, hanggang sa isang araw ay nakita ng kanyang ama ang kanyang lasing na guro na nahulog sa isang kanal na una ang kanyang ulo. Ito ay humantong sa isang paghaharap kung saan pinahiya ng batang mag-aaral ang nahihiyang guro hanggang sa tuluyang isinuko ng guro ang pag-iinom ng ulak. Iginuhit ng lolo ni Kim Il-sung ang moral ng kuwentong ito: "Kung ang mga mag-aaral ay sumilip sa pansariling buhay ng kanilang guro nang madalas, mawawala ang kanilang paghanga sa kanya; dapat bigyan ng guro ang kanyang mga mag-aaral ng matatag na paniniwala na ang kanilang guro ay hindi kumakain o umiihi; saka lamang niyang maipapanatili ang kanyang awtoridad sa paaralan; kaya dapat gumawa ang isang guro ng screen at tumira sa likod nito."[160]

 
Litrato ng isang Kimilsungia

Ang mananalambuhay na si Dae-Sook Suh ay nagsabi: "Ang laki ng paglalangis ay madalas na humahanggan sa panatisismo. Ang kanyang larawan ay ipinapakita muna bago ang pambansang watawat at pambansang sagisag; ang Awit ni Heneral Kim Il-sung ay tinutugtog bago ang pambansang awit; ang pinakamahusay na surian ng mas mataas na pag-aaral ay ipinangalan sa kanya; ang pinakamataas na paaralan ng partido ay ipinangalan din sa kanya; at may mga kanta, tula, sanaysay, kwento, at kahit bulaklak na ipinangalan sa kanya."[161]

 
Isang kalendaryong Juche para sa Juche 99

Ang Araw ng Araw ay isang taunang pampublikong holiday sa Hilagang Korea na ipinagdidiriwang sa Abril 15, ang anibersaryo ng kapanganakan ni Kim. Ito ang pinakamahalagang pambansang holiday sa bansa, at itinuturing na katumbas ng Pasko sa Hilagang Korea. Ang kaarawan ni Kim, na naging opisyal na holiday mula noong 1968, ay pinangalan muli na ""Araw ng Araw" noong Hulyo 8, 1997, tatlong taon pagkatapos ng kanyang kamatayan. Ginugunita ang holiday ng mga Hilagang Koreano sa pamamagitan ng pagbisita sa mga lokasyon na may kaugnayan sa buhay ng pinuno, tulad ng libu-libong mga estatwa na nakakalat sa buong bansa, o sa Mangyongdae, ang lugar ng kanyang kapanganakan sa Pyongyang, ang kabisera ng bansa. Ang mga pinakamahalagang pagdiriwang ay nagaganap sa kabisera, kabilang ang mga pagbisita sa Palasyong Kumsusan ng Araw, kung saan nakahimlay ang katawan ni Kim, at ang Maringal na Bantayog sa Burol ng Mansu, na nagtatampok ng napakataas na rebulto ng pinuno.[162][163][164]

Ang Kimilsungia ay isang orkidyas na ipinangalan kay Kim Il-sung ng unang pangulo ng Indonesia na si Sukarno. Ipinangalan ito sa kanya noong 1965 sa isa niyang pagbisita sa Mga Botanikal na Hardin ng Bogor sa Bogor, Indonesia. Ayon sa isang talumpati ni Kim Jong-il noong 2005, nais ni Sukarno at ng direktor ng hardin na pangalanan ang bulaklak kay Kim Il-sung. Tumanggi si Kim, ngunit iginiit ni Sukarno, "Hindi. Nagbigay ka ng mga napakalaking serbisyo sa sangkatauhan, kaya karapat-dapat ka ng mataas na karangalan." Sa loob ng bansa, ang Kimilsungia at Kimjongilia ay ginagamit sa pag-idolo sa pamumuno ng dinastiyang Kim.[165] [166][167]

Nang mamatay si Kim Il-sung noong 1994, idineklara ni Kim Jong-il ang isang pambansang panahon ng pagluluksa sa loob ng tatlong taon. Ang mga napatunayang lumabag sa mga tuntunin sa pagluluksa (tulad ng pag-inom) ay pinarusahan. Pagkatapos ng kanyang kamatayan siya ay nirebisa ang saligang batas. Ang posisyon ng pangulo ay ibinuwag at idineklara si Kim bilang ang "Walang Hangganang Pangulo". Ang pambungad ng Saligang Batas ng Demokratikong Republikang Bayan ng Korea na sinusugan noong Setyembre 5, 1998 ay nagbabasa: “Sa ilalim ng pamumuno ng Partido ng Mga Manggagawa ng Korea, ang Demokratikong Republikang Bayan ng Korea at ang mga Koreano ay bibigyan ng mataas na pagpapahalaga ang dakilang pinuno na si Kasamang Kim Il-sung bilang ang walang hanggang Pangulo ng Republika…” Nang namatay si Kim Il-sung, lubos na pinalawak ni Kim Jong-il ang kulto ng pagkatao sa bansa.[168][169][170][171]

Noong ikatlong anibersaryo ni Kim Il-sung noong 1997 ay ipinakilala rin ang kalendaryong Juche, isang kalendaryo kung saan nagsisimula sa taon ng pagkasilang si Kim Il-sung noong 1912 (Juche 1). Ang kalendaryo ay sinimulang ipatupad noong Setyembre 9, 1997, ang Araw ng Pagkatatag ng Republika. Sa petsang iyon, ang mga pahayagan, mga ahensya ng balita, mga istasyon ng radyo, pampublikong sasakyan, at mga sertipiko ng kapanganakan ay nagsimulang gumamit ng kalendaryong Juche. Ginagamit lang ang kalendaryong Griyego para sa mga taon bago ang 1912. Ang taong 2021 ay tumutugma sa Juche 110 (walang taon 0).[172][173][174][175][176]

Mayroong higit 500 na mga estatwa ni Kim sa Hilagang Korea, katulad ng mga estatwa at monumento na inilagay ng mga pinuno ng Silangang Bloc bilang parangal sa kanilang mga sarili. Ang mga pinakatanyag ay nasa Pamantasang Kim Il-sung, Istadyum ni Kim Il-sung, Burol ng Mansudae, Tulay ni Kim Il-sung, at ang Walang Kamatayang Rebulto ni Kim Il-sung. Ang ilang mga estatwa ay inulat na nawasak ng mga bomba at graffiti ng mga dissidenteng Hilagang Koreano. Ang mga monumentong Yong Saeng ("walang hangganang buhay") ay itinayo sa buong bansa, bawat isa ay inialay sa yumaong "Walang Hangganang Pinuno".[177][178][179]

Pansariling BuhayBaguhin

 
Litrato ni Kim Il-sung kasama si Kim Jong-suk at nang kanilang dalawang anak na si Kim Jong-il at Kim Kyong-hui

Dalawang beses nag-asawa si Kim Il-sung. Ang kanyang unang asawa, si Kim Jong-suk (1917–1949), ay nagkaroon ng tatlong anak sa kanya, dalawang anak na lalaki at isang anak na babae. Si Kim Jong-il (1941-2011), ang kanyang panganay na anak, ang naging kahalili niya sa Hilagang Korea, samakatuwid ginawa siyang ikalawang kataas-taasang pinuno ng bansa. Si Kim Man-il (1944-1947), ang kanyang ikalawang anak ay sinasabing namatay sa palanguyan sa kanyang tinitirhang mansyon noong 1940s dahil sa aksidente sa paglangoy (ngunit sinasabi rin na namatay siya dahil nahulog siya sa isang balon). Si Kim Kyong-hui (1946-kasalukuyan) ang kasalukuyang Kalihim para sa Organisasyon ng Partido ng Mga Manggagawa ng Korea. Ang kanyang asawa na si Jang Song-thaek ay pinatay noong Disyembre 2013 sa Pyongyang matapos kasuhan ng pagtataksil at korapsyon. Namatay si Kim Jong-suk noong 1949 habang nanganganak ng isang batang babae na patay nang lumabas.[180][181][182]

Nag-asawa ulit si Kim noong 1952 kay Kim Song-ae (1924–2014). Nagkaroon sila ng tatlong anak, isang anak na babae at dalawang anak na lalaki. Ang kanyang unang anak ay si Kim Kyong-jin (1951-kasalukuyan), na nagpakasal kay Kim Kwang-sop, ang naging embahador ng Hilagang Korea sa Austria hanggang sa kanyang pagretiro. Ang kanyang ikatlong anak na si Kim Pyong-il (1954-kasalukuyan) ang naging embahador ng Hilagang Korea sa Unggarya, Bulgarya, Pinlandiya, Polonya, at sa Republikang Tseko. Ang kanyang ikatlong anak ay si Kim Yong-il (1955-2000) na isang inhinyero na nagtrabaho sa mga programang nukleyar ng Hilagang Korea at sa gitna at silangang Europa. Namatay siya dahil sa sirosis sa atay noong 2000. [183][184][185][186]

Mga TituloBaguhin

Maraming hinawakan si Kim na titulo at posisyon sa kanyang buhay. Sa kabila ng kanyang pagkamatay noong 1994, siya ay kasalukuyang Walang Hangganang Pinuno ng Juche Korea at Walang Hangganang Pangulo ng Republika. Kapag binabanggit siya sa Hilagang Koreanong midya at mga pahayagan ay karaniwan siyang tinutukoy bilang "Dakilang Pinunong Kasamang Kim Il-sung" o "Pinuno". Kapag ang kanyang pangalan ay sinusulat, ito ay palaging binibigyang-diin ng isang espesyal na ponteng bold o malaki. Halimbawa ay: "Dakilang Pinunong Kasamang Kim Il-sung ay ang Tagapagtatag ng Sosyalistang Layunin ng Juche, ang Tagapagtatag ng Sosyalistang Korea" or "Dakilang Pinunong Kasamang Kim Il-sung ay ang Tagapagtatag ng Sosyalistang Layunin ng Juche, ang Tagapagtatag ng Sosyalistang Korea".[187]

Mga Kasalukuyang Hawak na Titulo at PosisyonBaguhin

Chosŏn'gŭl (Hanja) Romanisasyong McCune–Reischauer Pagsasalin sa Filipino
공화국의 영원한 주석 Gonghwagug-ŭi Yŏngwŏnhan Ch'usǒk Walang Hangganang Pangulo ng Republika
조선민주주의인민공화국 대원수 Chosŏn-Minjujuŭi-Inmin-Gonghwaguk Taewŏnsu Pinakamataas na Mariskal ng Demokratikong Republikang Bayan ng Korea

Mga Nakaraang Hawak na Titulo at PosisyonBaguhin

Chosŏn'gŭl (Hanja) Pagsasalin sa Filipino Panunungkulan
Partido
조선로동당 중앙위원회 위원장 Tagapangulo ng Sentral Komite ng Partido ng Mga Manggagawa ng Korea 24 Hunyo 1949 - 12 Oktubre 1966
조선로동당 중앙위원회 총비서 Pangkalahatang Kalihim ng Sentral Komite ng Partido ng Mga Manggagawa ng Korea 12 Oktubre 1966 - 8 Hulyo 1994
Estado
내각 총리 Premiyer ng Gabinete ng Demokratikong Republikang Bayan ng Korea 9 Setyembre 1948 – 28 Disyembre 1972
조선민주주의인민공화국의 주석 Pangulo ng Demokratikong Republikang Bayan ng Korea 28 Disyembre 1972 – 8 Hulyo 1994
조선민주주의인민공화국 국방위원회 위원장 Tagapangulo ng Komisyon ng Tanggulang Pambansa ng Demokratikong Republikang Bayan ng Korea 28 Disyembre 1972 – 9 Abril 1993
Hukbo
조선인민군 최고사령관 Kataas-taasang Kumander ng Koreanong Hukbong Bayan 4 Hulyo 1950 - 24 Disyembre 1991

Mga Pinalaganap na TituloBaguhin

Chosŏn'gŭl (Hanja) Romanisasyong McCune–Reischauer Pagsasalin sa Filipino
수령님 Suryŏngnim Pinuno
경애하는 수령님 Kyŏngaehanŭn Suryŏngnim Iginagalang na Pinuno
어버이 수령님 Ŏbŏi Suryŏngnim Makaamang Pinuno
위대한 수령님 Widaehan Suryŏngnim Dakilang Pinuno
위대한 수령 Widaehan Suryŏng Dakilang Pinuno
수령 Suryŏng Pinuno
민족의 태양 Minjog-ŭi T'aeyang Araw ng Bansa
주석님 Ch'usŏngnim Pangulo
20세기의 태양 Isipsegi-ǔi T'aeyang Araw ng Ika-20 Siglo
주체조선의 영원한 수령 Chuch'e-Ch'osŏn-ŭi Yŏngwŏnhan Suryŏng Walang Hangganang Pinuno ng Juche Korea

Mga KarangalanBaguhin

Ayon sa mga mapagkukunan ng Hilagang Korea, iginawad sa kanya ng bansa ang "titulo ng Bayani ng Demokratikong Republikang Bayan ng Korea nang tatlong beses, ang titulo ng Bayani ng Trabaho ng Demokratikong Republikang Bayan ng Korea, 26 na orden at 3 na medalya". Bilang karagdagan, ipinagkaloob sa kanya ng mga dayuhang bansa at organisasyon ang 74 na orden at 152 na medalya.

Mga Pambansang KarangalanBaguhin

  Hilagang Korea:

  •   Bayani ng Republika (tatlong beses)
  •   Bayani ng Trabaho
  •   Medalya ng Dangal sa Pang-militar na Paglilingkod
  •   Medalya para sa Mga Meritong Pang-agrikultura
  •   Orden ng Kalayaan at Kasarinlan (Unang Uri; dalawang beses)
  •   Orden ng Pambansang Watawat (Unang Uri na may kadenang pangleeg; anim na beses)
  •   Pangunitang Orden "Ika-60 Anibersaryo ng Tagumpay sa Digmaang Pagpapalaya ng Amang Bayan" (postumong iginawad)
  •   Pangunitang Orden ng Pagtatatag ng Demokratikong Republikang Bayan ng Korea

Mga Banyagang KarangalanBaguhin

Karangalan Bansa
  Orden ng Kalayaan (Unang Uri)   Albanya
  Orden ni Georgi Dimitrov (dalawang beses)  Bulgarya
  Ika-30 Anibersaryo ng Tagumpay Laban sa Pasistang Alemanya   Bulgarya
  Ika-100 Anibersaryo ng Kapanganakan ni Georgi Dimitrov   Bulgarya
  Orden ng Gintong Bituin ng Nahouri   Burkina Faso
  Pambansang Orden ng Republika   Burundi
  Makaharing Orden ng Cambodia (Kataas-taasang Krus)   Cambodia
  Orden ng Pambansang Kasarinlan   Cambodia
  Orden ni Jose Marti (dalawang beses)   Cuba
  Orden ng Playa Giron   Cuba
  Orden ni Klement Gottwald   Czechoslovakia
  Orden ni Puting Leon (Unang Uri na may Kuwelyo)   Czechoslovakia
  Orden ng Nile (kuwintas)   Ehipto
  Orden ng Dakilang Bituin ng Karangalan ng Sosyalistang Ethiopia (Kataas-taasang Krus)   Ethiopia
  Orden ng Bituing Ekwatoriyal   Gabon
  Orden ng Kasarinlan (Kataas-taasang Krus)   Gineang Ekwatoriyal
  Pambansang Orden ng Merito (Kataas-taasang Krus)   Guinea
  Orden ni Amilcar Cabral   Guinea-Bissau
  Orden ng Natatanging Merito   Guyana
  Bituin ng Republika ng Indonesia (Unang Uri)   Indonesia
  Orden ng Dakilang Mananakop   Libya
  Orden ng Dakilang Setyembre 1 Himagsikan   Libya
  Pambansang Orden ng Madagascar (Kataas-taasang Krus, Unang Uri)   Madagascar
  Pambansang Orden ng Mali (Kataas-taasang Krus)   Mali
  Xirka Ġieħ ir-Repubblika (Karangalang Kasapi)   Malta
  Pambansang Orden ng Merito (Kataas-taasang Krus)   Mauritania
  Orden ni Sukhbaatar (dalawang beses)   Mongolia
  Orden ni Eduardo Mondlane (Unang Uri)   Mozambique
  Medalyang Ongulumbashe   Namibia
  Orden ni Augusto Cesar Sandino (Batalla de San Jacinto, Unang Uri)   Nicaragua
  Pambansang Orden ng Niger (Kataas-taasang Krus)   Niger
  Orden ng Bituin ng Palestina   Palestina
  75-taong Anibersaryong Parlyamentaryong Medalya   Pinlandiya
  Orden ng Merito ng Republikang Bayan ng Polonya (Kataas-taasang Laso)   Polonya
  Orden ng Polonia Restituta (Kataas-taasang Krus, Unang Uri)   Polonya
  Congolese Orden ng Merito (Kataas-taasang Krus)   Republika ng Congo
  Orden ng Operasyong Bokassa (Kataas-taasang Krus na may Kuwintas)   Republika ng Gitnang Aprika
  Orden ng Sentral Aprikanong Merito (Kataas-taasang Krus)   Republika ng Gitnang Aprika
  Orden ng Bituin ng Rumanong Sosyalistang Republika (Unang Uri na may Liston)   Rumanya
  Orden ng Tagumpay ng Sosyalismo   Rumanya
  Pambansang Orden ng Libong Burol (Kataas-taasang Krus)   Rwanda
  Orden ni Karl Marx (dalawang beses)   Silangang Alemanya
  Orden ng Mga Umayyads (Kataas-taasang Paha)   Syria
  Orden ng Mono (Kataas-taasang Krus)   Togo
  Medalya "Para sa Tagumpay Laban sa Hapon"   Unyong Sobyet
  Medalyang Jubileo "Sa Paggunita sa ika-100 Anibersaryo ng Kapanganakan ni Vladimir Ilyich Lenin"   Unyong Sobyet
  Orden ni Lenin (dalawang beses)   Unyong Sobyet
  Orden ng Pulang Bandila   Unyong Sobyet
  Gintong Bituing Orden   Vietnam
  Orden ng Bituing Yugoslav (Dakilang Bituin)   Yugoslavia
  Pambansang Orden ng Leopardo (Kataas-taasang Kordon)   Zaire
  Orden ng Kataas-taasang Kasama ng Kalayaan (Unang Uri)   Zambia

Mga GawaBaguhin

Ayon sa mga mapagkukunan ng Hilagang Korea, ang mga gawa ni Kim Il-sung ay humigit-kumulang 10,800 talumpati, ulat, aklat, tratado at iba pang uri ng mga gawa. Noong 1980, humigit-kumulang 60 sa kanila ang itinuturing na partikular na mahalaga ng mga dayuhang tagamasid. Ang Kasama sa Siglo, ang kanyang walong tomong sariling talambuhay ay ang pinakasikat niyang akda sa mga mambabasa ng Hilagang Korea.[188][189][190]

Ang mga gawa ni Kim Il-sung ay nailimbag at muling nililimbag sa hindi mabilang na mga koleksyon. Kabilang dito ang 100-tomo na Mga Kompletong Gawa ni Kim Il-sung, ang 50-tomo na Mga Kinolektang Gawa, at ang 15-tomo na Mga Piniling Gawa. Sa Hilagang Korea, ang kanyang mga gawa ay inilathala ng Palimbagan ng Partido ng Mga Manggagawa ng Korea, ngunit ang mga nasa unahang organisasyon na Hapon ay naglalathala rin ng mga hindi opisyal na edisyon sa wikang Koreano. Sinasabi ng mga Hilagang Koreanong mapagkukunan na ang mga palimbagan sa 110 bansa ay naglathala ng mga gawa ni Kim Il-sung sa mga pagsasalin sa mga higit 60 wika. Ang pinakaunang gawa sa Pinalaking Edisyon ng Kompletong Koleksyon ng Mga Gawa ni Kim Il-sung ay noong Oktubre 1926. Sa panahon ng pagkamatay ni Kim, ang mga koleksyon ay lumaki sa hindi praktikal na laki kahit na ang Mga Piniling Gawa ay "napakahaba at magastos para magamit sa pangkatang pag-aaral, ang tanging uri na nadama ng rehimen na ligtas na ihikayat" at ang Mga Kinolektang Gawa "na hindi angkop sa anumang pangpropagandang layunin maliban sa akayin ang mga namanghang mag-aaral". Sa mas maraming kuryente at oras ng paglilibang, ang mga napakalaking koleksyon ay hindi na naging sikat.[191][192][193][194][195][196][197]

Ayon kay B.R. Myers, isang Hilagang Koreanong iskolar, sinasadya ng kulto ng pagkatao ni Kim Il-sung na itugma ang kay Mao Zedong. Kaya't noong kilala si Mao sa kanyang mga tula, tinugma ito ng mga Hilagang Koreano sa pamamagitan ng pagsabi na si Kim ay nagsulat ng mga dula sa panahon ng pakikibaka laban sa Hapon noong 1930s. Dalawang dula na diumano'y isinulat ni Kim Il-sung ay "Ang Dagat ng Dugo" at "Ang Bulaklak na Babae". Sumulat din si Kim Il-sung ng mga tula, tulad ng "Pinakamaliwanag na Bituin" na isinulat niya noong 1992 upang batiin si Kim Jong-il noong kaarawan ng huling binanggit. Sumulat din siya ng mga liriko ng kanta. Iniuugnay din ng opisyal na kasaysayan ng Hilagang Korea ang iilang opera kay Kim. Minsan ay iniuugnay si Kim sa pagsulat ng mga iskrip ng mga opera at paglabas nang direkta, at sa ibang pagkakataon ay nilalagay ang mga aktwal na may-akda ng mga balangkas.[198][199][200][201][202][201][203][204]

BibliograpiyaBaguhin

Petsa Pamagat
17 Oktubre 1926 Ating Ibagsak ang Imperyalismo
Disyembre 1931 Sa Pagtatag at Paglulunsad ng Sandatahang Pakikibaka Laban sa Imperyalismong Hapones
25 Abril 1932 Sa Okasyon ng Pagtatag ng Gerilyang Hukbong Bayang Kontra-Hapones
29 Marso 1937 Ating Bigyang-Inspirasyon ang Bayan na Mga Pag-asa ng Pambansang Pagpapalaya sa pamamagitan ng Pagsulong na May Malalaking Puwersa sa Lupang Tinubuang
1 Hunyo 1937 Proklamasyon
4 Hunyo 1937 Lumaban Tayong Matapat para sa Pagpapalaya ng Amang Bayan
20 Agosto 1945 Para sa Konstruksyon ng Partido, Estado, at Sandatahang Lakas sa Pinalayang Amang Bayan
17 Disyembre 1945 Sa Gawain ng mga Kapisanan sa Lahat ng Antas ng Partido Komunista ng Hilagang Korea
8 Pebrero 1946 Sa Kasalukuyang Kalagayang Pampolitika sa Korea at ang Pagtatag ng Probisyonal na Komiteng Bayan ng Hilagang Korea
15 Pebrero 1946 Kasalukuyang Kalagayan at Mga Gawain ng Partido
10 Abril 1946 Ang Mga Resulta ng Repormang Pansakahan at Mga Gawain sa Hinaharap
20 Hunyo 1946 Sa Burador na Batas ng Trabaho
29 Hulyo 1946 Kasalukuyang Kalagayang Pampolitika at ang ating Mga Bagong Tungkulin
29 Agosto 1946 Para sa Pagtatatag ng Nagkakaisang Partido ng Masang Manggagawa
26 Setyembre 1946 Sa Pagtatatag ng Partido ng Mga Manggagawa ng Hilagang Korea at ang Tanong ng Pagtatag ng Partido ng Mga Manggagawa ng Timog Korea
19 Pebrero 1947 Ulat ng 1947 Pag-unlad ng Ekonomiyang Bayan sa Hilagang Korea
15 Marso 1947 Tungkol sa Pag-aalis ng mga Pagkukulang at Pagkakamali sa Gawain ng Ilang Kapinasanang Partido
15 Agosto 1947 Ulat sa Paggunita sa Ikalawang Anibersaryo ng Agosto 15 Pagpapalaya
6 Pebrero 1948 Pagbubuod ng 1947 Planong Pangekonomiya at sa 1948 Pag-unlad ng Ekonomiyang Bayan
8 Pebrero 1948 Sa Okasyon ng Pagtatag ng Koreanong Hukbong Bayan
28 Marso 1948 Ulat sa Ikalawang Kongreso ng Partido ng Mga Manggagawa ng Hilagang Korea sa Gawain ng Komite Sentral
10 Setyembre 1948 Programang Pampolitika ng Pamahalaan ng Demokratikong Republikang Bayan ng Korea
1 Pebrero 1949 Ang Pagtatapos ng Dalawang-Taon na Planong Pang-ekonomiya ng Bayan ay ang Materyalistikong Garantiya ng Pagkakaisa ng Amang Bayan
9 Setyembre 1949 Ang Unang Anibersaryo ng Pagtatag ng Demokratikong Republikang Bayan ng Korea
26 Hunyo 1950 Bawat Pagsisikap para sa Tagumpay sa Digmaan
21 Disyembre 1950 Ang Kasalukuyang Kalagayan at ang Ating Mga Gawain
1 Nobyembre 1951 Sa Ilang Mga Depekto sa Organisasyong Gawain ng Kapisanang Partido
4 Abril 1952 Talumpati sa mga Manggagawang Pampolitika at Kadres ng Organisasyong Pang-seguridad
15 Disyembre 1952 Ang Pang-organisasyon at Ideolohikal na Pagpapatatag ng Partido ay ang Batayan ng Ating Tagumpay
5 Agosto 1953 Lahat para sa Rehabilitasyong Pagkatapos ng Digmaan at Pag-unlad ng Pambansang Ekonomiya
20 Disyembre 1953 Mahalagang Pandaigdigang Tulong ng Mga Bayan ng Mga Pangkapatirang Bansa
3 Nobyembre 1954 Sa Patakaran ng Ating Partido para sa Karagdagang Pagpapaunlad ng Pamamahala ng Agrikultura
3 Nobyembre 1954 Mahalagang Pandaigdigang Tulong ng Mga Bayan ng Mga Pangkapatirang Bansa
Abril 1955 Bawat Pagsisikap para sa Muling Pagkakaisa at Kasarinlan ng Bansa at para sa Sosyalistang Konstruksyon sa Hilagang Kalahati ng Republika
1 Abril 1955 Sa Higit pang Pagpapaigting sa Edukasyong Pangklase ng Mga Miyembro ng Partido
1 Abril 1955 Sa Pagtanggal ng Burukrasya
4 Abril 1955 Sa Ilang Tanong ng Partido at Gawain ng Estado sa Kasalukuyang Yugto ng Sosyalistang Himagsikan
28 Disyembre 1955 Sa Pag-aalis ng Dogmatismo at Pormalismo at Pagtatatag ng Juche sa Gawaing Ideolohikal
23 Abril 1956 Ulat ng mga Gawain ng Komite Sentral sa Ikatlong Kongreso ng Partido ng Partido ng Mga Manggagawa ng Korea
5 Disyembre 1957 Sa Gawain ng Partido at Delegasyon ng Pamahalaan na Dumalo sa mga Pagdiriwang ng Ikaapatnapung Anibersaryo ng Dakilang Sosyalistang Himagsikan ng Oktubre at sa Mga Pagpupulong ng mga Kinatawan ng Partido ng Komunista at mga Manggagawa ng Iba't ibang Bansa sa Mosku
6 Marso 1958 Para sa Matagumpay na Katuparan ng Unang Limang-Taong Plano
6 Marso 1958 Sa Reporma ng Mga Gawain ng Partido
29 Abril 1958 Para sa Pagpapatupad ng Patakarang Panghukuman ng Ating Partido
11 Hunyo 1958 Lahat para sa Kaunlaran at Pag-unlad ng Bansa
5 Enero 1959 Sa Tagumpay ng Sosyalistang Pang-agrikulturang Kooperatibisasyon at ang Karagdagang Pag-unlad ng Agrikultura sa Ating Bansa
4 Setyembre 1959 Hawakan Natin ng Matatag ang Hawakan ng Susi sa Pagtutok ng Ating Lakas
4 Disyembre 1959 Sa Ilang Mga Gawaing Hinaharap ang Sosyalistang Pang-ekonomiyang Konstruksyon
23 Pebrero 1960 Sa Mga Aral na Nakuha mula sa Patnubay sa Gawain ng Bansang Komite ng Partido ng Kangso
11 Setyembre 1961 Ulat ng mga Gawain ng Komite Sentral sa Ikaapat na Kongreso ng Partido ng Partido ng Mga Manggagawa ng Korea
18 Disyembre 1961 Sa Pagbuo ng Komite ng Bansang Kooperatibang Pamamahala ng Sakahan
8 Marso 1962 Sa Pagpapabuti at Pagpapalakas ng Pang-organisasyon at Ideolohikal na Gawain ng Partido
23 Oktubre 1962 Sa Mga Agarang Gawain ng Pamahalaan ng Demokratikong Republikang Bayan ng Korea
8 Pebrero 1963 Ang Ating Hukbong Bayan ay isang Hukbo ng Uring Manggagawa, isang Hukbo ng Himagsikan; Ang Edukasyon sa Klase at Politika ay Dapat Patuloy na Palakasin
25 Pebrero 1964 Mga Tesis sa Sosyalistang Kanayunang Tanong sa Ating Bansa
15 Mayo 1964 Sa Mga Gawain ng Liga ng Sosyalistang Nagtratrabahong Kabataan
23 Hunyo 1964 Talumpati sa mga Delegado sa Asyanong Pang-ekonomikang Pantas-aral
14 Abril 1965 Sa Sosyalistang Konstruksyon ng Demokratikong Republikang Bayan ng Korea at ang Timog Koreanong Himagsikan
10 Oktubre 1965 Sa Okasyon ng Ikadalawampung Anibersaryo ng Pagtatag ng Partido ng Mga Manggagawa ng Korea
5 Oktubre 1966 Ang Kasalukuyang Kalagayan at ang Mga Gawain ng Ating Partido
18 Oktubre 1966 Sa Pag-aalis ng Pormalismo at Burukrasya sa Gawain ng Partido at Pagbabago ng Lubusan ng Mga Opisyal
25 Mayo 1967 Sa Mga Agarang Gawain sa Direksyon ng Gawaing Propaganda ng Partido
25 Mayo 1967 Sa Mga Tanong ng Panahon ng Paglilipat mula sa Kapitalismo tungo sa Sosyalismo at ang Diktadura ng Proletaryo
16 Disyembre 1967 Ating Katawanin ang Mapanghimagsikang Diwa ng Kasarinlann, Pagpapanatili sa Sarili at Pagtatanggol sa Sarili nang Higit na Lubusan sa Lahat ng Larangan ng Aktibidad ng Estado
27 Mayo 1968 Sa Pagpapalakas ng Patnubay ng Buhay ng Partido ng mga Miyembro ng Partido at Wastong Pagpapatupad ng Patakarang Kadre ng Ating Partido
7 Setyembre 1968 Ang Demokratikong Republikang Bayan ng Korea ay ang Bandila ng Kalayaan at Kasarinlan para sa Ating Bayan at isang Makapangyarihang Sandata para sa Pagtayo ng Sosyalismo at Komunismo
1 Marso 1969 Sa Ilang Teoretikal na Problema ng Sosyalistang Ekonomiya
2 Nobyembre 1970 Ulat sa Ikalimang Kongreso ng Partido ng Mga Manggagawa ng Korea sa Gawain ng Komite Sentral
25 Setyembre 1971
8 Oktubre 1971
Sa Ilang Tanong ng Panariling-Bansa at Pandaigdigang Patakaran ng Partido ng Mga Manggagawa ng Korea at ng Pamahalaan ng Republika
11 Oktubre 1971 Mga Sagot sa Mga Tanong na Itinaas ng Delegasyon ng Mga Iraqi na Mamamahayag
2 Disyembre 1971 Sa Pagpapabuti at Pagpapalakas ng Pagsasanay ng mga Kadre ng Partido
17 Setyembre 1972 Sa Ilang Problema ng Ideyang Juche ng Ating Partido at sa Mga Panloob at Panlabas na Patakaran ng Pamahalaan ng Republika
25 Disyembre 1972 Ating Higit Pang Palakasin ang Sosyalistang Sistema ng Ating Bansa
1 Pebrero 1973 Sa Ilang Suliranin para sa Pagpapabuti ng Pamamahala ng Sosyalistang Ekonomiya
21 Pebrero 1973 Sa Pag-uunlad ng Himagsikang Ideolohikal, Himagsikang Teknikal, at Himagsikang Pangkultura sa mga Nayon ng Pagsasaka
23 Hunyo 1973 Ating Pigilan ang Pambansang Paghiwa-hiwalay at Muling Ipagkaisa ang Bansa
25 Hunyo 1973 Sa Limang-puntong Patakaran para sa Pambansang Muling Pagkakaisa
10 Enero 1974 Higit Pa Natin Pagsama-samahin at Paunlarin ang Dakilang Tagumpay na Nakamit sa Pagtatayo ng isang Sosyalistang Kanayunan
24 Setyembre 1974 Sa Kalagayan ng Ating Bansa at Mga Gawain ng Liga ng Koreanong Kabataan sa Hapon
29 Nobyembre 1974 Mga Suliraning Nagmumula sa Masusing Pagpapatupad ng Mga Agrarong Tesis
3 Marso 1975 Higit Pang Tulungan ang Sosyalistang Konstruksyon sa pamamagitan ng Pagpapaunlad ng Tatlong Himagsikan
31 Mayo 1975 Mga Sagot sa mga Tanong na Itinanong ng isang Kasulatang AFP
9 Oktubre 1975 Sa Okasyon ng Ika-tatlumpung Anibersaryo ng Pagtatag ng Partido ng Mga Manggagawa ng Korea
29 Abril 1977 Ang Batas ng Lupain ng Demokratikong Republikang Bayan ng Korea
29 Abril 1977 Sa Batas ng Trabaho
5 Setyembre 1977 Mga Tesis sa Sosyalistang Himagsikan
15 Disyembre 1977 Ating Mas Palakasin ang Pamahalaang Bayan
10 Oktubre 1980 Ulat sa Gawa ng Komite Sentral ng Partido ng Manggagawa ng Korea na Binigkas sa Ikaanim na Kongreso ng Partido
20 Hunyo 1986 Para sa Pagpapaunlad ng Kilusang Di-Alyado
29 Abril 1991 Para sa Malaya at Mapayapang Bagong Mundo
6 Abril 1993 10 Puntong Programa para sa Dakilang Pagkakaisa ng Buong Nasyon para sa Muling Pagkakaisa ng Bansa
1992–1996 Kasama sa Siglo

Mga KoleksyonBaguhin

Taon Pamagat
1971 Himagsikan at Sosyalistang Konstruksyon sa Korea: Mga Piling Sinulat ni Kim Il-sung
1972 Ang Mga Piniling Gawa ni Kim Il-sung: Tomo 1-5
Juche! Ang Mga Talumpati at Sinulat ni Kim Il-sung
1975 Para sa Malayang, Mapayapang Muling Pagkakaisa ng Korea
Sa Juche sa Ating Himagsikan
2001 Para sa Malayang Mundo (postumong inilathala)
2003 Para sa Malayang, Mapayapang Muling Pagkakaisa ng Bansa (postumong inilathala)
2011 Ang Mga Piniling Gawa ni Kim Il-sung (postumong inilathala)

Mga SanggunianBaguhin

  1. Jasper Becker (1 May 2005). Rogue Regime : Kim Jong Il and the Looming Threat of North Korea. Oxford University Press. pa. 44. ISBN 978-0-19-803810-8.
  2. "Soviets groomed Kim Il Sung for leadership". Vladivostok News. 10 January 2003. Tinago mula orihinal hanggang 10 June 2009.
  3. Lankov, Andrei (2002). From Stalin to Kim Il Sung: The Formation of North Korea 1945–1960. Rutgers University Press. pa. 55. ISBN 978-0813531175.
  4. Cumings, Bruce (2005). Korea's Place in the Sun: A Modern History. New York: W. W. Norton & Company. pa. 160-161. ISBN 978-0-393-32702-1.
  5. Buzo, Adrian (2002). The Making of Modern Korea. London: Routledge. pa. 56. ISBN 978-0-415-23749-9.
  6. Robinson, Michael E (2007). Korea's Twentieth-Century Odyssey. Honolulu: University of Hawaii Press. pa. 87. ISBN 978-0-8248-3174-5.
  7. Oberdorfer, Don; Carlin, Robert (2014). The Two Koreas: A Contemporary History. Basic Books. pa. 13–14. ISBN 9780465031238.
  8. 美资料揭秘:金日成是冒牌金日成(图) (sa Tsino). 14 August 2009. Tinago mula orihinal hanggang 24 June 2016. Kinuha noong 28 May 2016.
  9. Suh, Dae-sook (1988). Kim Il Sung: The North Korean Leader. New York: Columbia University Press. pa. 3. ISBN 0231065736.
  10. https://scholarworks.arcadia.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1011&context=senior_theses
  11. Andrei Lankov (2004). The DPRK yesterday and today. Informal history of North Korea. Moscow: Восток-Запад (English: East-West). pa. 73. 243895.
  12. "Soviet Officer Reveals Secrets of Mangyongdae". Daily NK. 2 January 2014. Tinago mula orihinal hanggang 11 February 2014. Kinuha noong 15 April 2014.
  13. Baik Bong (1973). Kim il Sung: Volume I: From Birth to Triumphant Return to Homeland. Beirut, Lebanon: Dar Al-talia. pa. 12.
  14. Kimjongilia – The Movie – Learn More Naka-arkibo 18 September 2010 sa Wayback Machine.
  15. Byrnes, Sholto (7 May 2010). "The Rage Against God, By Peter Hitchens". The Independent. London. Tinago mula sa orihinal mula 12 May 2010.
  16. https://oregondigital.org/downloads/oregondigital:df72cx739
  17. https://www.youtube.com/watch?v=nZu1BU6JmXI
  18. Smith, Lydia (8 July 2014). "Kim Il-sung Death Anniversary: How the North Korea Founder Created a Cult of Personality". International Business Times UK. Tinago mula sa orihinal mula 6 October 2014. Kinuha noong 1 October 2014.
  19. David-West, Alzo (Enero 2009). "The Literary Ideas of Kim Il Sung and Kim Jong Il: An Introduction to North Korean Meta-Authorial Perspectives" (PDF). Cultural Logic. 12: 5–6. Tinago mula orihinal (PDF) hanggang Nobyembre 23, 2015. Kinuha noong Abril 18, 2015.
  20. Chih-yu, Shih (May 28, 2014). Harmonious Intervention: China's Quest for Relational Security. Ashgate Publishing, Ltd. pa. 69. ISBN 978-1-4094-6487-7.
  21. "타도제국주의동맹(打倒帝國主義同盟) - 한국민족문화대백과사전".
  22. Sang-Hun, Choe; Lafraniere, Sharon (27 August 2010). "Carter Wins Release of American in North Korea". The New York Times. Tinago mula sa orihinal mula 30 June 2017.
  23. Bradley K. Martin (April 1, 2007). Under the Loving Care of the Fatherly Leader: North Korea and the Kim Dynasty. St. Martin's Press. pa. 23. ISBN 978-1-4299-0699-9.
  24. Lankov, Andrei (2002). From Stalin to Kim Il Sung: The Formation of North Korea 1945–1960. Rutgers University Press. pa. 52. ISBN 978-0813531175.
  25. Suh, Dae-sook (1988). Kim Il Sung: The North Korean Leader. New York: Columbia University Press. pa. 7. ISBN 0231065736.
  26. https://scholarworks.arcadia.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1011&context=senior_theses
  27. Kim Il-Sung, "Let Us Repudiate the 'Left' Adventurist Line and Follow the Revolutionary Organizational Line" contained in On Juche in Our Revolution (Foreign Languages Publishers: Pyongyang, Korea, 1973)3.
  28. Yamamuro, Shin'ichi (2006). Manchuria Under Japanese Dominion. ISBN 9780812239126. Tinago mula sa orihinal mula 18 May 2016. Kinuha noong 8 February 2016.
  29. Suh, Dae-Sook (1981). Korean Communism, 1945–1980: A Reference Guide to the Political System. Honolulu: The University Press of Hawaii. pa. 9, 19. ISBN 978-0-8248-0740-5.
  30. Kim Il-Sung, "Let Us Repudiate the 'Left' Adventurist Line and Follow the Revolutionary Organizational Line" contained in On Juche in Our Revolution, pp.1-15.
  31. Kim Il-Sung, "On Waging Armed Struggle Against Japanese Imperialism" on 16 December 1931 contained in On Juche in Our Revolution, pp. 17-20.
  32. Lankov, Andrei (2002). From Stalin to Kim Il Sung: The Formation of North Korea 1945–1960. Rutgers University Press. pa. 53. ISBN 978-0813531175.
  33. Cumings, Bruce (2005). Korea's Place in the Sun: A Modern History. New York: W. W. Norton & Company. pa. 160-161. ISBN 978-0-393-32702-1.
  34. Suh, Dae-sook (1988). Kim Il Sung: The North Korean Leader. New York: Columbia University Press. pa. 8-10. ISBN 0231065736.
  35. Bradley K. Martin (2004). Under the Loving Care of the Fatherly Leader: North Korea and the Kim Dynasty. Thomas Dunne Books. pa. 30. ISBN 978-0-312-32322-6.
  36. Kim Il-sung (1994). With the Century (PDF). Bol. 2. Pyongyang: Foreign Languages Publishing House. pa. 110-111. OCLC 28377167. Tinago mula orihinal (PDF) hanggang 21 Oktubre 2014. Kinuha noong 17 October 2014.
  37. Cumings, Bruce (2005). Korea's Place in the Sun: A Modern History. New York: W. W. Norton & Company. pa. 160-161. ISBN 978-0-393-32702-1.
  38. Cumings, Bruce (2005). Korea's Place in the Sun: A Modern History. New York: W. W. Norton & Company. pa. 160-161. ISBN 978-0-393-32702-1.
  39. Robinson, Michael E (2007). Korea's Twentieth-Century Odyssey. Honolulu: University of Hawaii Press. pa. 87, 155. ISBN 978-0-8248-3174-5.
  40. Lone, Stewart; McCormack, Gavan (1993). Korea since 1850. Melbourne: Longman Cheshire. pa. 100.
  41. Lankov, Andrei (2002). From Stalin to Kim Il Sung: The Formation of North Korea 1945–1960. Rutgers University Press. pa. 53-54. ISBN 978-0813531175.
  42. Cumings, Bruce (2005). Korea's Place in the Sun: A Modern History. New York: W. W. Norton & Company. pa. 160-161. ISBN 978-0-393-32702-1.
  43. 寸麗香 (23 December 2011). 金日成父子與周保中父女的兩代友誼. people.com.cn (sa Tsino). Tinago mula orihinal hanggang 1 Hunyo 2019. Kinuha noong 1 June 2019.
  44. Fyodor Tertitskiy (4 February 2019). "How an obscure Red Army unit became the cradle of the North Korean elite". NK News. Kinuha noong 1 June 2019.
  45. Suh, Dae-sook (1988). Kim Il Sung: The North Korean Leader. New York: Columbia University Press. pa. 50. ISBN 0231065736.
  46. https://scholarworks.arcadia.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1011&context=senior_theses
  47. Buzo, Adrian (2016). The Making of Modern Korea (ika-Third (na) edisyon). London: Routledge. pa. 270. ISBN 978-1-317-42278-5.
  48. "Soviet Officer Reveals Secrets of Mangyongdae". Daily NK. 2 January 2014. Tinago mula orihinal hanggang 11 February 2014. Kinuha noong 15 April 2014.
  49. "Wisdom of Korea". ysfine.com. Tinago mula orihinal hanggang 28 May 2013.
  50. O'Neill, Mark. "Kim Il-sung's secret history". South China Morning Post. Tinago mula sa orihinal mula 27 February 2014. Kinuha noong 15 April 2014.
  51. Bradley K. Martin (2004). Under the Loving Care of the Fatherly Leader: North Korea and the Kim Dynasty. Thomas Dunne Books. pa. 51. ISBN 978-0-312-32322-6.
  52. Jasper Becker (1 May 2005). Rogue Regime : Kim Jong Il and the Looming Threat of North Korea. Oxford University Press. pa. 56. ISBN 978-0-19-803810-8.
  53. Bradley K. Martin (2004). Under the Loving Care of the Fatherly Leader: North Korea and the Kim Dynasty. Thomas Dunne Books. pa. 51. ISBN 978-0-312-32322-6.
  54. Armstrong, Charles (15 April 2013). The North Korean Revolution, 1945–1950. Cornell University Press.
  55. Lankov, Andrei (25 January 2012). "Terenti Shtykov: the other ruler of nascent N. Korea". The Korea Times. Tinago mula orihinal hanggang 17 April 2015. Kinuha noong 14 April 2015.
  56. O'Neill, Mark. "Kim Il-sung's secret history | South China Morning Post". Scmp.com. Tinago mula sa orihinal mula 27 February 2014. Kinuha noong 15 April 2014.
  57. Bradley K. Martin (2004). Under the Loving Care of the Fatherly Leader: North Korea and the Kim Dynasty. Thomas Dunne Books. pa. 56. ISBN 978-0-312-32322-6.
  58. "Defense". Tinago mula orihinal hanggang 6 March 2016.
  59. Blair, Clay, The Forgotten War: America in Korea, Naval Institute Press (2003).
  60. Malkasian, Carter (2001). The Korean War 1950-1953. Chicago: Fitzroy Dearborn. pa. 13. ISBN 978-1-57958-364-4.
  61. "DPRK Diplomatic Relations". NCNK. 11 April 2017. Tinago mula orihinal hanggang 19 April 2014.
  62. "Norht Korea A to Z". KBS World. Tinago mula orihinal hanggang 5 March 2008.
  63. Jasper Becker (1 May 2005). Rogue Regime : Kim Jong Il and the Looming Threat of North Korea. Oxford University Press. pa. 53. ISBN 978-0-19-803810-8.
  64. Suh, Dae-sook (1988). Kim Il Sung: The North Korean Leader. New York: Columbia University Press. pa. 68. ISBN 0231065736.
  65. Behnke, Alison (1 August 2012). Kim Jong Il's North Korea. ISBN 9781467703550.
  66. Weathersby, Kathryn, "The Soviet Role in the Early Phase of the Korean War", The Journal of American-East Asian Relations 2, no. 4 (Winter 1993): 432
  67. Goncharov, Sergei N., Lewis, John W. and Xue Litai, Uncertain Partners: Stalin, Mao, and the Korean War (1993)
  68. Mansourov, Aleksandr Y., Stalin, Mao, Kim, and China's Decision to Enter the Korean War, 16 September – 15 October 1950: New Evidence from the Russian Archives, Cold War International History Project Bulletin, Issues 6–7 (Winter 1995/1996): 94–107
  69. Sudoplatov, Pavel Anatoli, Schecter, Jerrold L., and Schecter, Leona P., Special Tasks: The Memoirs of an Unwanted Witness—A Soviet Spymaster, Little Brown, Boston (1994)
  70. Weathersby, Kathryn, "The Soviet Role in the Early Phase of the Korean War", The Journal of American-East Asian Relations 2, no. 4 (Winter 1993): 432
  71. Goncharov, Sergei N., Lewis, John W. and Xue Litai, Uncertain Partners: Stalin, Mao, and the Korean War (1993)
  72. Mansourov, Aleksandr Y., Stalin, Mao, Kim, and China's Decision to Enter the Korean War, 16 September – 15 October 1950: New Evidence from the Russian Archives, Cold War International History Project Bulletin, Issues 6–7 (Winter 1995/1996): 94–107
  73. Weathersby 2002, pp. 9, 10.
  74. Weathersby 2002, p. 10.
  75. Weathersby 2002, p. 15.
  76. Stokesbury 1990, p. 14.
  77. Chen, Jian (1992). "China's Changing Aims during the Korean War, 1950—1951". The Journal of American-East Asian Relations. 1 (1): 8–41. ISSN 1058-3947. JSTOR 23613365. Kinuha noong 26 January 2021.
  78. Appleman 1998, p. 21.
  79. Stokesbury 1990, p. 56.
  80. Hoyt, Edwin P. (1984). On to the Yalu. New York: Stein and Day. pa. 104.
  81. "History of the 1st Cavalry Division and Its Subordinate Commands". Cavalry Outpost Publications. Tinago mula sa orihinal mula 8 March 2010. Kinuha noong 27 March 2010.
  82. Stokesbury 1990, pp. 71–72.
  83. Barnouin & Yu 2006, p. 143.
  84. Schnabel, James F (1992) [1972]. United States Army in the Korean War: Policy And Direction: The First Year. United States Army Center of Military History. pa. 155–92, 212, 283–84, 288–89, 304. ISBN 978-0160359552. CMH Pub 20-1-1. Tinago mula sa orihinal mula 17 May 2011.
  85. Korea Institute of Military History (2000). The Korean War: Korea Institute of Military History. 3-volume set. Bol. 1, 2. Bison Books, University of Nebraska Press. pa. 512–29, 730. ISBN 978-0803277946.
  86. Barnouin & Yu 2006, p. 144.
  87. Chinese Military Science Academy (September 2000). 抗美援朝战争史 [History of War to Resist America and Aid Korea] (sa Tsino). Bol. I. Beijing: Chinese Military Science Academy Publishing House. pa. 160. ISBN 978-7801373908.
  88. Mossman, Billy (29 June 2005). United States Army in the Korean War: Ebb and Flow November 1950-July 1951. University Press of the Pacific. pa. 51.
  89. Sandler, Stanley (1999). The Korean War: No Victors, No Vanquished. The University Press of Kentucky. pa. 108.
  90. David Halberstam. Halberstam, David (25 September 2007). The Coldest Winter: America and the Korean War. Hyperion. Kindle Edition.
  91. Jung Chang and Jon Halliday, MAO: The Unknown Story.
  92. Bethany Lacina and Nils Petter Gleditsch, Monitoring Trends in Global Combat: A New Dataset of Battle Deaths Naka-arkibo 12 October 2013 sa Wayback Machine., European Journal of Population (2005) 21: 145–166.
  93. "25 October 1950". teachingamericanhistory.org.
  94. "서울대병원, 6.25전쟁 참전 용사들을 위한 추모제 가져". Seoul National University Hospital. 4 Hunyo 2010. Tinago mula orihinal hanggang 20 Enero 2013. Kinuha noong 19 Hulyo 2012.
  95. "Truth Commission: South Korea 2005". United States Institute of Peace. Tinago mula sa orihinal mula 10 June 2015. Kinuha noong 23 December 2018.
  96. cf. the Truth and Reconciliation Commission's preliminary March 2009 report: "Truth and Reconciliation: Activities of the Past Three Years" (PDF). Truth and Reconciliation Commission (South Korea). March 2009. pa. 39. Tinago mula orihinal (PDF) hanggang 3 March 2016. Out of those 9,600 petitions, South Korean forces conducted 7,922 individual massacres and North Korean forces conducted 1,687 individual massacres.
  97. "Korea bloodbath probe ends; US escapes much blame". The San Diego Union Tribune. 10 July 2010. Kinuha noong 11 June 2019. Last November, after investigating petitions from surviving relatives, the commission announced it had verified and identified 4,934 execution victims. But historian Kim Dong-choon, the former commissioner who led that investigation, estimates at least 60,000 to 110,000 died, and similar numbers were summarily executed when northern troops were driven from South Korea later in 1950 and alleged southern collaborators were rounded up. 'I am estimating conservatively,' he said. Korean War historian Park Myung-lim, methodically reviewing prison records, said he believes perhaps 200,000 were slaughtered in mid-1950 alone.
  98. Buzo, Adrian (2002). The Making of Modern Korea. London: Routledge. pa. 140. ISBN 978-0-415-23749-9.
  99. Cumings, Bruce (2005). Korea's Place in the Sun: A Modern History. New York: W. W. Norton & Company. pa. 434. ISBN 978-0-393-32702-1.
  100. Robinson, Michael E (2007). Korea's Twentieth-Century Odyssey. Honolulu: University of Hawaii Press. pa. 153. ISBN 978-0-8248-3174-5.
  101. Lankov, Andrei N., Crisis in North Korea: The Failure of De-Stalinization, 1956, Honolulu: Hawaii University Press (2004), ISBN 978-0-8248-2809-7
  102. Timothy Hildebrandt, "Uneasy Allies: Fifty Years of China-North Korea Relations" Naka-arkibo 24 February 2015 sa Wayback Machine., Asia Program Special Report, September 2003, Woodrow Wilson International Centre for Scholars.
  103. Chung, Chin O. Pyongyang Between Peking and Moscow: North Korea's Involvement in the Sino-Soviet Dispute, 1958-1975. University of Alabama. 1978.
  104. French, Paul (2014). North Korea: State of Paranoia. New York: St. Martin's Press.
  105. Ri, Sang-jo. "Letter from Ri Sang-jo to the Central Committee of the Korean Workers Party". Woodrow Wilson Center. Kinuha noong 5 March 2014.
  106. Chung, Chin O. Pyongyang Between Peking and Moscow: North Korea's Involvement in the Sino-Soviet Dispute, 1958-1975. University of Alabama, 1978, p. 45.
  107. Kim Young Kun; Zagoria, Donald S. (December 1975). "North Korea and the Major Powers". Asian Survey. 15 (12): 1017–1035. doi:10.2307/2643582. JSTOR 2643582.
  108. North Korea: Kim Il-Sung's Catastrophic Rights Legacy 13 April 2016. Human Rights Watch, 2016.
  109. North Korea: Kim Il-Sung's Catastrophic Rights Legacy 13 April 2016. Human Rights Watch, 2016.
  110. Black Book of Communism, pg. 564.
  111. The Worst of the Worst: The World's Most Repressive Societies Naka-arkibo 7 June 2013 sa Wayback Machine.. Freedom House, 2012.
  112. Statistics of democide - Chapter 10 - Statistics Of North Korean Democide - Estimates, Calculations, And Sources by Rudolph Rummel.
  113. "Brezhnev-Kim Il-Sung relations". Asia Times. Tinago mula sa orihinal noong 23 August 2012.{{cite web}}: CS1 maint: unfit URL (link)
  114. Behr, Edward Kiss the Hand You Cannot Bite, New York: Villard Books, 1991 page 195.
  115. Howard W. French, With Rebel Gains and Mobutu in France, Nation Is in Effect Without a Government Naka-arkibo 30 June 2017 sa Wayback Machine., The New York Times (17 March 1997).
  116. "Albanian Leader's 'Reflections on China,' Volume II". CEU.hu. Tinago mula orihinal hanggang 8 September 2009. Kinuha noong 30 October 2008.
  117. Enver Hoxha, "Reflections on China II: Extracts from the Political Diary", Institute of Marxist–Leninist Studies at the Central Committee of the Party of Labour of Albania," Tirana, 1979, pp 516, 517, 521, 547, 548, 549.
  118. Lankov, Andrei (2015). The Real North Korea: Life and Politics in the Failed Stalinist Utopia. Oxford: Oxford University Press. pa. 30-33. ISBN 978-0-19-939003-8.
  119. Ria Chae (May 2012). "NKIDP e-Dossier No. 7: East German Documents on Kim Il Sung's April 1975 Trip to Beijing". North Korea International Documentation Project. Woodrow Wilson International Center for Scholars. Tinago mula sa orihinal mula 4 November 2012. Kinuha noong 30 May 2012.
  120. North Korea: Kim Il-Sung's Catastrophic Rights Legacy 13 April 2016. Human Rights Watch, 2016.
  121. "DPR Korea", Official site, Asia–Pacific Legal Metrology Forum, 2015, tinago mula sa orihinal mula 9 February 2017.
  122. Haberman, Clyde; Times, Special to The New York (17 November 1986). "Kim Il Sung, at 74, Is Reported Dead". The New York Times. Tinago mula sa orihinal mula 19 March 2017. Kinuha noong 19 March 2017.
  123. Bluth, Christoph (2008). Korea. Cambridge: Polity Press. pa. 34. ISBN 978-07456-3357-2.
  124. "North Korea - From 1970 to the death of Kim Il-Sung". Encyclopædia Britannica.
  125. "North Korea's Trade With the Soviet Union and Eastern Europe". Open Society Archives. Tinago mula orihinal hanggang 10 March 2016.
  126. Juan Reinaldo Sanchez, The Double Life of Fidel Castro: My 17 Years as Personal Bodyguard to El Lider Maximo, Penguin Press (2014) p. 234.
  127. Cumings, Bruce (2003). North Korea: Another Country. New York: New Press. pa. 115. ISBN 978-1-56584-940-2.
  128. Blakemore, Erin (1 September 2018). "Bill Clinton Once Struck a Nuclear Deal With North Korea". history.com. A&E Television Networks. Kinuha noong 3 July 2019.
  129. "Chronology of U.S.-North Korean Nuclear and Missile Diplomacy | Arms Control Association". www.armscontrol.org. Tinago mula orihinal hanggang 22 April 2012.
  130. "KIM IL SUNG DEAD AT AGE 82; LED NORTH KOREA 5 DECADES; WAS NEAR TALKS WITH SOUTH". The New York Times. 9 July 1994.
  131. Demick, Barbara: Nothing to Envy: Ordinary Lives in North Korea. p. 92
  132. https://www.youtube.com/watch?v=GDq2Y1sfIiE
  133. Scenes of lamentation after Kim Il-sung’s death
  134. "North Korea ends mourning for Kim Il Sung". CNN. 8 July 1997. Kinuha noong 9 May 2015.
  135. The Independent, 11 July 1994, Monday, "The Korean Succession: Fears of power struggle in North Korea"
  136. "South Korea assumes "for now" that Kim Il-sung died of natural causes", South Korean news agency, Seoul, in English, 11 July 1994, Monday
  137. "North Korean President Kim Il Sung Dies at 82". The Washington Post. 9 July 1994.
  138. Eugene Bazhanov and Natasha Bazhanov, "The Evolution of Russian-Korea Relations", Asian Survey, vol. 34, no. 9 (1994).
  139. "State funeral committee issues communique: foreign delegations not allowed". Korean Central News Agency, Pyongyang, in English. 9 July 1994.
  140. The Straits Times (Singapore) "Kim Il Sung dies of heart attack", 10 July 1994
  141. Gall, Timothy L; Gall, Susan B (1999). Worldmark Chronology of the Nations: Asia. Bol. 3. Farmington Hills: Gale Group. pa. 316. ISBN 0-7876-0521-2.
  142. "Kim Il Sung". Cold War Reference Library. The Gale Group Inc. 2004. Kinuha noong 7 February 2019 – sa pamamagitan ni/ng Encyclopedia.com.[patay na link]
  143. 금수산 의사당서 10일장/김일성 장례 어떻게 치르나. Seoul Shinmun (sa Koreano). 10 July 1994. pa. 5. Tinago mula orihinal hanggang 18 August 2020. Alt URL Naka-arkibo 2019-02-09 sa Wayback Machine.
  144. Dean Nelson (December 23, 2011). "The stage management of the grief for Kim Jong-il". The Telegraph. Tinago mula sa orihinal mula March 14, 2012. Kinuha noong January 9, 2013.
  145. Portal, Jane (2005). Art Under Control in North Korea. United Kingdom: Reaktion Books. pa. 98. ISBN 9781861898388. Tinago mula sa orihinal mula June 27, 2014. Kinuha noong January 27, 2013.
  146. "Kim Il-sung (1912~1994)". KBS World Radio. Tinago mula orihinal hanggang March 19, 2013. Kinuha noong March 15, 2013.
  147. Cha, John (2012). Exit Emperor Kim Jong-il. United States: Abbott Press. ISBN 978-1-4582-0216-1.
  148. Lim, Jae-Cheon (2008). Kim Jong-il's Leadership of North Korea. Routledge. ISBN 9780203884720.
  149. Hwang Jang-yop (2006). "The Problems of Human Rights in North Korea". Columbia Law School. Tinago mula sa orihinal mula January 4, 2013. Kinuha noong January 22, 2014.
  150. "Kim Il-sung (1912~1994)". KBS World Radio. Tinago mula orihinal hanggang March 19, 2013. Kinuha noong March 15, 2013.
  151. Cumings, Bruce (1997). Korea's Place in the Sun: A Modern History. United States: W W Norton & Co. pa. 160. ISBN 0-393-04011-9.
  152. "Humankind Awards Many Titles to Kim Il Sung". Korean Central News Agency. April 3, 2012. Tinago mula orihinal hanggang February 1, 2014. Kinuha noong March 15, 2013.
  153. Suh 1988, p. 320
  154. "Kim Il-sung (1912~1994)". KBS World Radio. Tinago mula orihinal hanggang March 19, 2013. Kinuha noong March 15, 2013.
  155. "The Bewildering Cult of Kim". New Focus International. Mayo 27, 2013. Tinago mula orihinal hanggang Abril 7, 2014. Kinuha noong Mayo 27, 2013.
  156. "Kim Il-sung (1912~1994)". KBS World Radio. Tinago mula orihinal hanggang March 19, 2013. Kinuha noong March 15, 2013.
  157. Demick 2009, pp. 120–123
  158. Demick, Barbara. "Nothing to Envy Excerpt". Nothingtoenvy.com. Tinago mula sa orihinal mula November 5, 2012. Kinuha noong January 8, 2013.
  159. Chol-hwan Kang and Pierre Rigoulot (2005). The Aquariums of Pyongyang: Ten Years in the North Korean Gulag, Basic Books, p. 3. ISBN 0-465-01104-7.
  160. Kim Il-sung (1992). With the Century. Bol. 1. Chapter 3.2. Tinago mula orihinal hanggang 2014-08-28. Kinuha noong 2014-08-28.. Note that the version of With the Century available at the official North Korean government web site (https://web.archive.org/web/20051231095503/http://www.korea-dpr.com/articles-ng/biography-kimilsung.htm) includes the anecdote and the grandfather's moral, but omits the detail about the necessity of screening eating/urinating from pupils.
  161. Suh 1988, p. 316
  162. "Birthday of Kim Il-sung". Holidays, Festivals, and Celebrations of the World Dictionary (ika-Fourth (na) edisyon). Omnigraphics. 2010. Kinuha noong 3 May 2015 – sa pamamagitan ni/ng TheFreeDictionary.com.
  163. Calum MacLeod (26 April 2013). "Korean defectors recall 'Day of the Sun'". USA Today. Contributing: Jueyoung Song, Duck Hwa Hong. Kinuha noong 6 April 2015.
  164. Hy-Sang Lee (2001). North Korea: A Strange Socialist Fortress. Greenwood Publishing Group. pa. 220. ISBN 978-0-275-96917-2. Kinuha noong 3 May 2015 – sa pamamagitan ni/ng Google Books.
  165. Sebastien Berger (April 13, 2018). "No bombs, just blooms at North Korean flower show". Yahoo! News. Kinuha noong July 23, 2020.
  166. David R Arnott (April 6, 2011). "Flowers and North Korea". NBC News. Tinago mula sa orihinal mula May 26, 2013. Kinuha noong July 25, 2013.
  167. Angélil, Marc; Hehl, Rainer (2013). Collectivize: Essays on the Political Economy of Territory, Vol. 2. Berlin: Ruby Press. pa. 99. ISBN 978-3-944074-03-0.
  168. "Kim Jong Il publicly mourned by thousandsg". CBS News. December 21, 2011. Tinago mula sa orihinal mula October 19, 2013. Kinuha noong August 31, 2013.
  169. Martin 2006, p. 508
  170. Constitution of North Korea (1972) Wikisource
  171. David McNeill (December 20, 2011). "Kim Jong-Il: Leader of North Korea who deepened the cult of personality in his country following the death of his father". The Independent. Tinago mula sa orihinal mula December 14, 2013. Kinuha noong February 14, 2013.
  172. Ben Piven (April 10, 2012). "North Korea celebrates 'Juche 101'". Al Jazeera. Tinago mula sa orihinal mula May 23, 2013. Kinuha noong August 22, 2013.
  173. Lee, Hy-Sang (2001). North Korea: A Strange Socialist Fortress. Greenwood Publishing Group. pa. 220. ISBN 9780275969172. Tinago mula sa orihinal mula January 11, 2014. Kinuha noong August 22, 2013.
  174. Andrew Logie (17 September 2012). The Answers: North Korea: How do you solve a problem like North Korea?. Marshall Cavendish International Asia Pte Ltd. pa. 57. ISBN 978-981-4398-90-9.
  175. Hy-Sang Lee (2001). North Korea: A Strange Socialist Fortress. Greenwood Publishing Group. pa. 220. ISBN 978-0-275-96917-2.
  176. "Juche era available in Korea". KCNA. 10 September 1997. Tinago mula orihinal hanggang 3 June 2015. Kinuha noong 15 August 2016.
  177. Portal, Jane (2005). Art under control in North Korea. Reaktion Books. pa. 82. ISBN 978-1-86189-236-2.
  178. "N.Korean Dynasty's Authority Challenged". The Chosun Ilbo. 13 February 2012. Tinago mula orihinal hanggang 29 September 2012. Kinuha noong 9 November 2012.
  179. "Controversy Stirs Over Kim Monument at PUST". Daily NK. Tinago mula orihinal hanggang 12 April 2010. Kinuha noong 24 April 2010.
  180. None of the sources appear to be entirely authoritative, and many show a bias towards or opposed to the Kim regime. "Kim Family". North Korea Leadership Watch. 25 September 2009. Tinago mula sa orihinal mula 17 July 2015. gives a date of July 1947. Sources such as Behnke, Alison (2008). Kim Jong Il's North Korea (ika-first (na) edisyon). Minneapolis, Minnesota: Twenty-First Century Books. pa. 45. ISBN 978-0-8225-7282-4. give a generic 1947. While sources like North Korea: General Secretary Kim Jong-il Handbook. Washington, D.C.: International Business Publications. 2002. pa. 38. ISBN 978-0-7397-6344-5. give a generic 1948.
  181. Chung Byoung-sun (22 August 2002). "Sergeyevna Remembers Kim Jong Il". Chosunilbo. Tinago mula orihinal hanggang 24 November 2002.
  182. "North Korean leader's uncle 'executed over corruption'". BBC. 12 December 2013. Kinuha noong 12 December 2013.
  183. https://www.nknews.org/2019/12/kim-kwang-sop-north-korean-ambassador-to-austria-since-1993-wraps-up-posting/
  184. http://www.nkleadershipwatch.org/leadership-biographies/kim-yong-il-kim-yong-il/
  185. "Kim Pyong Il, long-time North Korean ambassador in Europe, returns home | NK News". NK News - North Korea News. 8 November 2019. Tinago mula sa orihinal mula 1 May 2020. Kinuha noong 23 April 2020.
  186. "North Korea appoints new ambassador to Czech Republic | NK News". NK News - North Korea News. 30 January 2020. Tinago mula sa orihinal mula 26 April 2020. Kinuha noong 23 April 2020.
  187. "위대한 수령 김일성동지는 주체의 사회주의위업의 개척자, 사회주의조선의 시조이시다".{{cite web}}: CS1 maint: url-status (link)
  188. "6. Immortal classical works written by President Kim Il Sung". Naenara. May 2008. Tinago mula orihinal hanggang 2015-04-02. Kinuha noong 2015-01-16.
  189. Suh 1981, p. 11.
  190. Lim 2015, p. 28.
  191. ""Complete Collection of Kim Il Sung's Works" Off Press". KCNA. January 18, 2012. Kinuha noong January 16, 2015.
  192. Ruediger Frank (October 22, 2013). "The North Korean Tablet Computer Samjiyon: Hardware, Software and Resources — A 38 North Product Review by Ruediger Frank" (PDF). 38 North. pa. 15. Kinuha noong 15 October 2015.
  193. Yonhap News Agency, Seoul (27 December 2002). North Korea Handbook. M.E. Sharpe. pa. 424. ISBN 978-0-7656-3523-5.
  194. Suh 1981, p. 8.
  195. "7. Over 110 Countries Published President Kim Il Sung's Classic Works in Their National Languages". naenara.com.kp. July 2008. Tinago mula orihinal hanggang 2016-02-21. Kinuha noong 2015-12-11.
  196. "Enlarged Edition of 'Complete Collection of Kim Il Sung's Works' Vol. 1 Published". KCNA. 13 April 2017. Tinago mula orihinal hanggang 8 September 2017.
  197. Myers 2015, p. 187.
  198. Myers, B.R. (February 11, 2010). Book Discussion on The Cleanest Race. C-SPAN.org. kaganapan 4:20-5:00. Kinuha noong 2015-10-15.
  199. Schönherr 2012, p. 46.
  200. Schönherr 2012, p. 49.
  201. 201.0 201.1 Lim 2015, p. 95.
  202. Hokkanen, Jouni (2013). Pohjois-Korea: Siperiasta itään (sa Pinlandes). Helsinki: Johnny Kniga. pa. 216. ISBN 978-951-0-39946-0.
  203. "Song lyrics by President Kim Il Sung". naenara.com.kp. Tinago mula orihinal hanggang 2016-02-21. Kinuha noong 2016-02-11.
  204. Kim 2018, p. 159.